© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Haldimann o.fl. gegn Sviss.
Dómur frá 24. febrúar 2015
Mál nr. 21830/09
10. gr. Tjáningarfrelsi.
Blaðamenn. Góð trú. Leynileg sjónvarpsupptaka. Málefni sem á erindi til almennings.
1. Málsatvik
Kærendur eru Ulrich Mathias Haldimann, Hansjörg Utz, Monka Annemarie Balmer og Fiona Ruth Strebel. Þau starfa öll sem blaðamenn í Sviss. Í febrúar 2003 var Balmer framleiðandi vikulega sjónvarpsþáttarins Kassensturz þar sem fjallað var um málefni sem tengjast neytendavernd. Í einum þættinum var fjallað um sölu líftrygginga, en margar kvartanir yfir framferði tryggingamiðlara höfðu verið ræddar opinberlega. Í samráði við aðra framleiðendur þáttanna, Utz og Haldimann, ákvað Balmer að nota faldar myndavélar til þess að taka upp samskipti tryggingarmiðlara við Strebel sem kom fram sem viðskiptavinur sem vildi kaupa tryggingar. Tveimur myndavélum var komið fyrir í herbergi þar sem fundurinn fór fram og fylgdust framleiðendur þáttarins með úr nærliggjandi herbergi. Við lok viðtalsins kom Balmer inn í herbergið, kynnti sig sem blaðamann og upplýsti sölumanninn um að fundurinn hefði verið tekinn upp með földum myndavélum. Sölumaðurinn neitaði að tjá sig um það sem hafði farið fram á fundinum. Þann 25. mars 2003 var hluti upptökunnar birtur, en andlit sölumannsins gert óþekkjanlegt og rödd hans breytt.
Kærendur voru sakfelldir með dómi 5. nóvember 2007 fyrir ólöglega myndatöku með falinni myndavél og dæmd til greiðslu sektar. Kærendur áfrýjuðu niðurstöðu dómsins. Áfrýjunardómstóll taldi að umfjöllun þáttarins hefði vissulega snúið að mikilvægu málefni, en að kærendur hefðu getað beitt öðrum vægari aðferðum með hliðsjón af hagsmunum sölumannsins.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að með því að dæma þau til greiðslu sektar vegna upptökunnar hefði verið brotið gegn rétti þeirra til frjálsrar tjáningar samkvæmt 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn vísaði til dómaframkvæmdar sinnar um mat á því hvort réttur einstaklinga til friðhelgi einkalífs hafi verið réttilega metinn til jafns við réttinn til frjálsrar tjáningar. Tekið var fram að þar kæmi meðal annars til skoðunar hvort viðkomandi tjáning ætti erindi við almenning, hvort sá sem umfjöllunin beindist að teldist opinber persóna og hvort umfjöllunin væri í tengslum við ákveðnar athafnir hans. Þá bæri að líta til aðferða við öflun upplýsinga og áhrifa umfjöllunar á hagi viðkomandi.
Dómstóllinn leit til þessara viðmiða, en lagði áherslu á að sölumaðurinn gæti ekki talist opinber persóna. Hins vegar hefði umfjöllun þáttarins ekki beinst að sölumanninum persónulega, heldur hefði verið fjallað almennt um starfsaðferðir tryggingamiðlara. Dómstóllinn tók fram að efni þáttarins hefði vissulega átt erindi við almenning og varðaði réttindi neytenda. Þá yrði að gera ráð fyrir því að kærendur hefðu reynt að halda sig innan marka þeirra siðareglna, sem þeir væru bundnir af samkvæmt svissneskum lögum, en túlka bæri allan vafa í þeim efnum kærendum í hag. Lögð var áhersla á að sú vernd sem 10. gr. sáttmálans veitir blaðamönnum byggist á því að þeir starfi í góðri trú og reyni að koma staðreyndum réttilega til skila.
Hvað varðaði umfjöllun þáttarins var vissulega talið að sölumaðurinn hefði verið sýndur í neikvæðu ljósi. Aftur á móti hefðu kærendur gert ráðstafanir til þess að hann þekktist ekki á myndskeiðinu. Að teknu tilliti til aðstæðna var ekki talið að neikvæð áhrif á einkalíf sölumannsins væru slík að réttur hans til einkalífs ætti að vega þyngra en réttur kærenda til frjálsrar tjáningar. Tekið var fram að þótt sektir sem kærendum var gert að greiða hefðu ekki verið háar hefði dómur þessa efnis letjandi áhrif á gagnrýna umfjöllun fjölmiðla um málefni sem ættu erindi til almennings. Samkvæmt þessu var talið að brotið hefði verið gegn 10. gr. sáttmálans.
Einn dómari skilaði séráliti.
Full & Egal Universal Law Academy