CASE OF HARUTYUNYAN v. ARMENIA - [Armenian Translation] summary by OSCE Office in Yerevan, Working Group (Ara Ghazaryan, Artak Zeynalyan, Arthur Grigoryan), Chamber of Advocates of the Republic of Armenia

Հա­րութ­յուն­յանն ընդ­դեմ Հա­յաս­տա­նի

Գոր­ծի հա­մա­րը. 36549/03

Վճի­ռը կա­յաց­վել է.28.06.2007

Ու­ժի մեջ է մտել.  28.09.2007

Պաշ­տո­նա­պես

Հրա­պա­րակ­վել է.ՀՀՊՏ 2007.12.19/65(589)

Փաս­տե­րը

1998 թվա­կա­նի հու­նի­սին Մի­շա Հա­րութ­յուն­յա­նը զո­րա­կոչ­վել է Հա­յաս­տա­նի Հանրապե­տութ­յան զին­ված ուժեր և ծա­ռա­յութ­յունն անց­կաց­րել սահ­մա­նա­մերձ գո­տում: 1999 թվա­կա­նի ապ­րի­լին նրան ա­ռա­ջադր­վել է մեղադրանք` զին­ծա­ռա­յո­ղի սպա­նութ­յան հիմ­քով: Նա դա­տա­պարտ­վել է կան­խամ­տած­ված սպա­նութ­յան հա­մար և դա­տա­պարտ­վել յոթ տար­վա ազա­տազրկ­ման: Նա­խաքն­նութ­յան ըն­թաց­քում նա և եր­կու վկա­ներ են­թարկ­վել են խոշ­տան­գում­նե­րի, ո­րը բա­ցա­հայտ­վել է և խոշ­տան­գում­նե­րի ի­րա­կա­նաց­րած ոստիկաննե­րը դա­տա­պարտ­վել են: Ազ­գա­յին դա­տա­րան­նե­րը խոշ­տան­գու­մով ստաց­ված ապա­ցույց­նե­րը՝ Մ. Հա­րութ­յուն­յա­նի ինք­նա­խոս­տո­վա­նա­կան ցուց­մունք­նե­րը և եր­կու վկանե­րի ցուց­մունք­նե­րը չեն հա­նել գոր­ծի նյու­թե­րից, այլ դրանք, ի թիվս այլ, օ­րի­նա­կան հիմքե­րով ստաց­ված ա­պա­ցույց­նե­րի, օգ­տա­գոր­ծել են Մ. Հա­րութ­յուն­յա­նի մեղ­քը հաստատե­լու և նրան դատապարտե­լու հա­մար:

Դա­տա­րա­նի ո­րո­շու­մը

Դա­տա­րա­նը սահ­մա­նել է, որ ներ­պե­տա­կան դա­տա­րան­նե­րը Մ. Հա­րութ­յուն­յա­նին մե­ղա­վոր ճա­նա­չե­լու ա­պա­ցույց­նե­րի շար­քում որ­պես ա­պա­ցույց օգ­տա­գոր­ծել են նաև նրա` բռնություննե­րի ազ­դե­ցութ­յան տակ տված խոս­տո­վա­նա­կան ցուց­մունք­նե­րը և եր­կու վկաների ցուց­մունք­նե­րը: Թեև դրանք միակ ա­պա­ցույց­նե­րը չէին, ո­րոնց վրա հիմն­վել էին ներպե­տա­կան դա­տա­րան­նե­րը Մ. Հա­րութ­յուն­յա­նին դա­տա­պար­տե­լիս, և այդ ա­պա­ցույց­նե­րը նվազ նշա­նա­կութ­յուն են ու­նե­ցել մեղ­քը հաս­տատ­ված հա­մա­րե­լու հա­մար, այ­դու­հան­դերձ, պետք է հաշ­վի առ­նել, որ զին­վո­րա­կան ծա­ռա­յութ­յան տակ գտնվե­լիս տված ցուց­մունք­նե­րի ար­ժա­նա­հա­վա­տութ­յու­նը պետք է կաս­կա­ծի տակ առն­վեր, և այդ ցուց­մունք­նե­րը չպետք է վկա­յա­կոչ­վեին դա­տա­րան­նե­րի կող­մից խոշ­տան­գում­նե­րի ազ­դե­ցութ­յան հետևան­քով տրված ցուց­մունք­նե­րի ար­ժա­նա­հա­վա­տութ­յան հիմ­նա­վոր­ման հա­մար: Այն փաս­տը, որ Մ. Հարություն­յա­նը խոս­տո­վա­նել է իր մեղ­քը ճնշումնե­րի ազ­դե­ցութ­յան տակ, սա­կայն հե­տո նույն հայ­տա­րա­րութ­յու­նը կա­տա­րել է քննի­չի ներ­կա­յութ­յամբ, երբ ճնշում­ներ չեն ե­ղել, չի կարող ար­դա­րաց­նող հան­գա­մանք հան­դի­սա­նալ (ո­րի վրա հիմն­վել են ազ­գա­յին դատարանները բռնութ­յուն­նե­րով ստաց­ված ա­պա­ցույց­նե­րը գոր­ծի նյու­թե­րում թող­նե­լը արդա­րաց­նե­լու հա­մար), չպետք է մեխանի­կո­րեն հան­գեց­նի այն եզ­րա­կա­ցութ­յա­նը, որ նման խոս­տո­վա­նութ­յու­նը կամ հե­տա­գա ցուց­մունք­նե­րը չեն հանդիսա­ցել հետևանք՝ նրա նկատմամբ ցու­ցա­բեր­ված վատ վե­րա­բեր­մուն­քի և նրա հե­տա­գա ապ­րում­նե­րի վերաբեր­յալ հնա­րա­վոր վա­խի: Մե­ղադ­րող ա­պա­ցույ­ցը, լի­նի դա խոս­տո­վա­նա­կան կամ ի­րե­ղեն ապացույցի տես­քով, ո­րը ձեռք է բեր­վել բռնութ­յուն­նե­րի գոր­ծադր­ման մի­ջո­ցով կամ դաժանութ­յուն­նե­րի կամ այլ վե­րա­բեր­մուն­քի, ո­րը կարելի է բնու­թագ­րել որ­պես խոշ­տան­գում, եր­բեք չպետք է դրվի մեղ­քի ա­պա­ցույ­ցի հիմ­քում՝ ան­կախ դրա ապացուցողա­կան նշանակութ­յու­նից: Տվյալ դեպ­քում, ան­կախ նրա­նից, թե ինչ ազ­դե­ցութ­յուն են ու­նե­ցել խոշտանգումնե­րի մի­ջո­ցով ձեռք բեր­ված ցուց­մունք­նե­րը Մ. Հա­րութ­յուն­յա­նի դա­տա­կան գործի ել­քի վրա, և նույ­նիսկ եթե այդ ա­պա­ցույց­նե­րը ե­ղել են նվազ նշա­նա­կութ­յան ապացույցներ, նման ա­պա­ցույ­ցի օգ­տա­գոր­ծու­մն ամ­բողջ դատա­վա­րութ­յու­նը դարձ­րել է անար­դար՝ Կոն­վեն­ցիա­յի 6-րդ ­հոդ­վա­ծի 1-ին մա­սում շա­րադր­ված «ար­դա­րա­ցիութ­յան» ընդհա­նուր սկզբուն­քի ի­մաս­տով: Ար­դա­րա­ցի փոխ­հա­տուց­ման մա­սով Դա­տա­րա­նը սահմանել է 4,000 եվ­րո ոչ նյութական վնա­սի դի­մաց:

Full & Egal Universal Law Academy