House of Macedonian Civilisation ve Diğerleri / Yunanistan -1295/10 - 9 Temmuz 2015 tarihli karar [I. Bölüm]
Olaylar – “Etnik olarak Makedonyalı” olduğunu iddia eden ve “ulusal Makedonya farkındalığına” sahip olduğunu iddia eden, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan “House of Macedonian Civilisation” (“Makedonya Medeniyet Evi”) geçici yönetim kurulu üyeleri, 1990 yılında derneklerini kayıt ettirmek amacıyla talepte bulunmuşlardır. Bu talep reddedilmiştir. AİHM Sidiropoulos ve Diğerleri / Yunanistan (26695/95, 10 Temmuz 1998), davasına ilişkin kararıyla bu red işleminin Sözleşme’nin 11. maddesine aykırı olduğunu tespit etmiştir.
Başvuranlar 2003 yılında, diğerleriyle birlikte, birinci başvuran olan “House of Macedonian Civilisation”ı yeniden kurmaya karar vermişlerdir. “Makedonyalı” kelimesinin, faaliyetlerinin yürütülmesi konusunda başvuran dernekle temasa geçmek isteyen devletler arasında ve derneğe katılmak isteyen kişiler arasında karmaşıklık yaratacağından, bu yeni derneğin de kayıtlara geçirilmesi reddedilmiştir. Yerel mahkemeler kamu düzenine yönelik olarak da bir risk bulunduğunu; başvuran derneğin varlığının, bu tür bir milletin tarihte hiç var olmamasına rağmen, “Makedonya” toplumunun yaratılmasını desteklemek isteyen kişilerce kötüye kullanılabileceğini eklemiştir.
Başvuranlar Sözleşme’nin 11 ve 46. maddelerine dayanarak; birinci başvuranın kayıt talebinin reddedilmesi hususunda şikâyette bulunmuşlardır.
Hukuki değerlendirme – Madde 46: Mahkeme ilk olarak, şikâyetin 11. maddeye ek olarak aynı zamanda Sözleşme’nin 46. maddesi kapsamında da değerlendirilmesi gerekip gerekmediğini incelemelidir. Bu bağlamda, Sözleşme’nin 46 § 1 maddesinin, başvurana Mahkeme’ye yapılan bireysel başvuru kapsamında ileri sürülebilecek bir hak tanıdığının yorumlanıp yorumlanamayacağı hususundaki ciddi şüpheleri dile getirme olanağı yakalamıştır. Mahkeme’nin Devlet tarafından bir kararın icrası konusunda alınan önlemlerin, Sözleşme’nin esasa ilişkin hükümleriyle uyumlu olup olmadığı hususunda yargı yetkisine sahip olmasına karşın; Mahkeme, ilke olarak madde 46 § 1 kapsamında, Sözleşmeci Devletin kararlarından birinden kaynaklı yükümlülüklerine uygun hareket edip etmediğini değerlendiremeyeceği kanısına varmıştır. Sözleşme’nin 46. maddesine, 14 No.lu Protokolün 16. maddesiyle eklenen yeni 4 ve 5. paragraflar, bu yaklaşımı doğrulamaktadır.
Ayrıca, mevcut davadaki tüm başvuranların Sidiropoulos ve Diğerleri davasındakilerle eşdeğer olmadıkları dışında, Sözleşme’nin 46 § 1 maddesi kapsamında dile getirilen hususlar 11. madde kapsamında ileri sürülenlerle yakından bağlantılıdır. Sonuç olarak Mahkeme, şikâyeti yalnızca 11. madde kapsamında değerlendirmiştir.
Sonuç: kabul edilemez (oy birliğiyle).
Mahkeme oy birliğiyle, derneğin kayıtlara geçirilmemesi nedeniyle Sözleşme’nin 11. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır.
Madde 41: Manevi tazminata ilişkin olarak müştereken 10.000 avro.
Full & Egal Universal Law Academy