© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
H.W. gegn Þýskalandi
Dómur frá 19. september 2013
Mál nr. 17167/11
5. gr. Réttur til frelsis og mannhelgi
Öryggisgæsla. Endurskoðun á ákvörðun. Lagaheimild fyrir frelsissviptingu.
1. Málsatvik
Kærandi var sakfelldur í nóvember 1997 fyrir ýmis afbrot, þ.á m. nauðgun, og dæmdur til níu ára og sex mánaða fangelsisvistar. Jafnframt var ákveðið að hann skyldi sæta öryggisgæslu, enda taldi dómurinn kæranda þjást af persónuleikaröskun og hafa tilhneigingu til að fremja alvarleg brot þannig að almenningi stafaði hætta af honum. Í nóvember 2009 þegar kærandi hafði afplánað fangelsisrefsinguna og setið í öryggisgæslu í nærri tvö ár tóku dómstólar til skoðunar hvort veita ætti honum lausn. Samkvæmt þýskum lögum átti slík endurskoðun á ákvörðun um öryggisgæslu að hafa farið fram fyrir 24. desember 2009. Þann 20. janúar 2010 ákvað dómstóll að kærandi skyldi sæta öryggisgæslu áfram með vísan til þess að líkur væru á því að hann myndi brjóta af sér að nýju, yrði hann látinn laus. Kærandi skaut málinu til stjórnlagadómstóls sem vísaði því frá þann 16. september 2010.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 5. gr. sáttmálans þar sem hvorki hefði verið farið eftir lögbundnum tímafrestum við endurskoðun á ákvörðun um öryggisgæslu hans né nýrra geðskýrslna aflað áður en ákvörðun var tekin í málinu.
Niðurstaða
Dómstóllinn vísaði til þess að ekki hefði verið tekin ákvörðun um áframhaldandi öryggisgæslu kæranda fyrr en 27 dögum eftir að lögbundinn tveggja ára frestur til endurskoðunar rann út. Við mat á því hvort áframhaldandi gæsla gæti samræmst sáttmálanum við slíkar aðstæður yrði meðal annars að líta til þess hvort reynt hefði verið að tryggja að tafir yrðu ekki óhóflegar, umfangs málsins og háttsemi kæranda. Dómstóllinn vísaði til þess að kærandi hefði ekki átt nokkurn þátt í töfum á málsmeðferð og mætti fyrst og fremst rekja þær til þess að málsmeðferð hófst of seint hjá stjórnvöldum. Þannig hefðu ýmis mikilvæg skref ekki verið stigin fyrr en eftir að fresturinn rann út, þ.á.m. að skipa kæranda lögmann og veita honum aðgang að gögnum málsins. Þá var bent á skort á fyrirmælum og aðgerðum til að tryggja að ákvörðun um lausn úr öryggisgæslu drægist ekki úr hófi. Með hliðsjón af þessu var talið að gæsla kæranda á tímabilinu 24. desember 2009 til 20. janúar 2010 hefði verið ólögmæt.
Dómstóllinn tók jafnframt fram að þegar til endurskoðunar kom hefði meira en tólf og hálft ár verið liðið síðan sú hætta sem stafaði af kæranda hefði verið metin af innlendum dómstólum með aðstoð sérfræðilæknis. Talið var að þörf hefði verið á nýju sérfræðiáliti til að unnt væri að ákvarða hvort enn stafaði hætta af kæranda, en slíks álits hefði ekki verið aflað. Þá hefðu fleiri atriði ekki fengið viðunandi skoðun við ákvarðanatökuna, einkum sú staðreynd að fangelsisyfirvöld hefðu velt því fyrir sér hvort ný meðferð gæti verið til þess fallin að ná árangri. Bent var á að sérstaklega mikilvægt væri að leita til utanaðkomandi sérfræðinga við mat á slíku. Lögð var áhersla á það gæti strítt gegn markmiðum öryggisgæslu væri ekki tryggt að einstaklingur hefði leiðir til að sýna fram á að hann væri ekki lengur hættulegur. Talið var að án nýs sérfræðiálits um þörf áframhaldandi öryggisgæslu kæranda væri ekki sýnt fram á nægjanlegt samband á milli sakfellingar hans árið 1997 og áframhaldandi gæslu, sbr. a-lið 1. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Samkvæmt þessu taldi dómstóllinn að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 5000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy