© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Kaplan o.fl. gegn Noregi
Dómur frá 24. júlí 2014
Mál nr. 32504/11
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
Brottvísun. Rof á fjölskyldutengslum.
1. Málsatvik
Kærendur eru hjónin Kamran og Naime Kaplan og börn þeirra, Azat, Cemsit og Rojin Kaplan. Kamran er tyrkneskur ríkisborgari, en kona hans og börn, sem voru einnig tyrkneskir ríkisborgarar, fengu norskan ríkisborgararétt árið 2012. Kamran býr nú í Tyrklandi, en Naime og börn þeirra í Stafangri í Noregi.
Kamran er af kúrdískum ættum og er frá suðausturhluta Tyrklands. Hafði hann liðsinnt PKK-samtökunum (kúrdíska verkamannaflokknum) og kvaðst oft hafa fundið fyrir ofsóknum tyrkneskra yfirvalda. Óttaðist hann um líf sitt, flúði frá Sirnak í Tyrklandi árið 1993 og bjó á ýmsum stöðum í Tyrklandi og Evrópulöndum áður en hann sótti um hæli í Noregi. Í október 1998 var hælisbeiðni hans hafnað. Í kjölfar sakfellingar fyrir grófa líkamsárás í Noregi í desember 1999 fól dómsmálaráðherra Útlendingastofnun Noregs að meta hvort efni stæðu til þess að vísa honum úr landi. Yfirvöld gerðu engar ráðstafanir til að vísa honum úr landi fyrr en honum barst viðvörun þess efnis, útgefin 31. október 2006. Þann 2. nóvember 2006 var honum vísað úr landi og bönnuð endurkoma til Noregs um ótiltekinn tíma.
Eftir að hafa dvalist um tíma sem flóttamenn í Írak höfðu eiginkona Kamrans og synirnir Azat og Cemsit komið til Noregs í maí 2003 og sótt þar um hæli. Þriðja barnið, Rojin, fæddist árið 2005. Veitti áfrýjunarnefnd innflytjendamála þeim dvalar- og atvinnuleyfi árið 2008. Réði þar úrslitum alvarleg einhverfa Rojin ásamt því að Azat og Cemsit höfðu þegar dvalið í Noregi í tæp fimm ár. Nefndin takmarkaði síðar endurkomubann föður þeirra við fimm ár. Áfrýjunum hans var vísað frá og Hæstiréttur Noregs komst að þeirri niðurstöðu þann 26. nóvember 2010 að brottvísun hans gengi ekki úr hófi fram gagnvart hinum fjölskyldumeðlimunum. Var hann sendur úr landi til Tyrklands 16. júlí 2011. Hinir fjölskyldumeðlimirnir fengu norskan ríkisborgararétt í janúar 2012.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu brotið gegn rétti sínum til friðhelgi einkalífs og fjölskyldu, enda hefði fjölskyldunni verið stíað í sundur með brottvísun föðurins til Tyrklands. Sérstaklega héldu þau því fram að í dómnum frá nóvember 2010 hefði ekki nægilegt tillit verið tekið til þess sem yngsta barninu væri fyrir bestu vegna sérstakra umönnunarþarfa þess.
Niðurstaða
Dómstóllinn vitnaði í fyrri dóma sína í málum Nunez gegn Noregi og Antwi o.fl. gegn Noregi, m.a. um að sáttmálinn skuldbyndi ríki hvorki til að virða val innflytjenda á landi til búsetu né til að heimila ávallt fjölskyldum að sameinast á yfirráðasvæði sínu. Við slíka ákvarðanatöku bæri þó að taka mið af aðstæðum hverju sinni. Bæri m.a. að líta til þess að hve miklu leyti fjölskyldu yrði í raun sundrað, hversu sterk tengslin væru í aðildarríkinu, hvort óyfirstíganlegar hindranir stæðu í vegi fyrir því að fjölskyldan gæti búið í upprunalandi einhvers meðlima sinna og hvort til kæmu einhver sjónarmið um útlendingaeftirlit (t.d. fyrri brot gegn innflytjendalöggjöf) eða allsherjarreglu sem mæltu gegn landvist. Einnig væri mikilvægt að líta til þess hvort stofnast hefði til fjölskyldunnar á tíma þegar viðkomandi einstaklingar hefðu gert sér grein fyrir að fjölskyldulíf þeirra innan ríkisins yrði ævinlega ótryggt, en þegar svo háttaði til bryti brottvísun ekki gegn 8. gr. sáttmálans nema í undatekningaraðstæðum.
Í tilviki kærenda tók dómstóllinn til skoðunar undantekningaraðstæður tengdar því sem yngsta barninu væri fyrir bestu. Fram hefði komið að barnið væri mjög alvarlega einhverft og yrði ávallt háð foreldrum sínum. Móðirin væri örmagna og á mörkum þess að geta gegnt hlutverki sínu. Það væri faðirinn sem héldi dóttur sinni virkri frá degi til dags og barnið væri honum sérstaklega tengt. Yrði honum vísað úr landi væri þroskatruflun hennar líkleg til að versnað og íþyngja móður hennar og bræðrum frekar. Í ljósi þessa taldi dómstóllinn brottvísun föðurins með fimm ára endurkomubanni ganga mjög langt, sérstaklega gagnvart barninu.
Þótt faðirinn hefði verið sakfelldur fyrir grófa líkamsárás, í eðli sínu alvarlegt brot, hefðu ekki orðið alvarleg meiðsl og refsingin verið milduð vegna háttsemi brotaþola sjálfs. Ekki hefði verið gerð gangskör að því að vísa föðurnum úr landi í u.þ.b. sex ár. Taldi dómstóllinn, einnig með það í huga að kærandi hafði ekki brotið af sér aftur, að frátöldum nokkrum minni háttar umferðarlagabrotum, að sakfellingin ætti því ekki að vega verulega þungt í málinu.
Loks hefðu foreldrarnir í máli þessu stofnað til fjölskyldu sinnar í heimalandinu, ólíkt sumum öðrum málum sem hefðu komið til kasta dómstólsins.
Í ljósi alls þessa varð það niðurstaða dómstólsins að ríkið hefði farið út fyrir svigrúm sitt til mats. Ekki hefði verið gætt eðlilegs jafnvægis milli þarfar föðurins til að halda sambandi við dóttur sína, því sem henni væri fyrir bestu, og almannahagsmuna tengdum útlendingaeftirliti, efnalegri farsæld þjóðarinnar og því að firra glundroða eða glæpum. Hefði því verið brotið gegn 8. gr. sáttmálans.
Ríkinu var gert að greiða kærendum sameiginlega 12.000 evrur í miskabætur og 8000 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy