© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Karácsony o.fl. gegn Ungverjalandi
Dómur frá 16. september 2014
Mál nr. 42461/13
10. gr. Tjáningarfrelsi
Þingmenn. Stjórnmálaumræða. Þingsköp. Agaviðurlög.
1. Málsatvik
Kærendur voru þingmenn í stjórnarandstöðu á ungverska þinginu þegar atvik málsins áttu sér stað. Við atkvæðagreiðslu á þinginu héldu þeir uppi mótmælaspjöldum þar sem ríkisstjórnin var sökuð um spillingu. Forseti þingsins sektaði kærendur um 170 til 600 evrur vegna þessarar háttsemi, þar sem þeir hafi truflað þingstörf. Ákvörðunin um að sekta kærendur var tekin á opnum þingfundi, en án þess að sérstök umræða færi fram um ákvörðunina.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að ákvörðun forseta þingsins um að sekta þá hafi falið í sér skerðingu á tjáningarfrelsi þeirra og brotið gegn 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi að sektirnar sem lagðar voru á kærendur hafi falið í sér takmörkun á rétti þeirra til frjálsrar tjáningar. Skerðingin hafi verið lögum samkvæmt og hafi verið í þeim lögmæta tilgangi að vernda réttindi annarra og koma í veg fyrir ringulreið. Því næst lagði dómstóllinn mat á hvort gætt hafi verið meðalhófs við takmörkun á tjáningarfrelsi kærenda. Við það mat yrði að skoða sérstaklega eðli og áhrif þeirrar tjáningar sem skert var með sektarákvörðuninni, hver áhrif þeirrar tjáningar voru á skipulag og virðingu þingfundarins og með hvaða hætti ákvörðunin um sektargreiðslurnar var tekin. Dómstóllinn taldi að efni tjáningar kærenda hafi snúið að mikilvægu pólitísku deilumáli og hafi falið í sér kröfu um lýðræðislegt stjórnkerfi. Megintilgangur mótmælanna hafi verið að gagnrýna störf þingmanna stjórnarflokkanna, en hafi ekki falið í sér persónulegar árásir. Þó að kærendur hafi haft tækifæri til að koma skoðunum sínum á framfæri í ræðum sínum á þinginu, yrði að telja það til stjórnmálalegrar tjáningar þeirra að halda uppi kröfuspjöldum á þinginu. Þegar litið væri til mikilvægi þess í lýðræðisríkjum að stjórnarandstaða fengi að koma sjónarmiðum sínum óheft á framfæri, ætti að ljá þingmönnum talsvert svigrúm til frjálsrar tjáningar. Dómstóllinn taldi að mikilvægt væri að menn bæru virðingu fyrir störfum þjóðþinga og að gerðar væru ráðstafanir til þess að friði þingsins yrði ekki raskað. Þó taldi dómstóllinn að kærendur hefðu ekki raskað friði þingsins með mótmælum sínum og að þau hefðu ekki haft í för með sér tafir á atkvæðagreiðslu eða þingfundinum. Þá hafi ásakanir þeirra gegn stjórnarmeirihlutanum ekki verið til þess fallnar að hæða eða rýra virðingu þingsins.
Dómstóllinn taldi að þar sem ljá yrði aðildarríkjunum talsvert svigrúm á þessu sviði, yrði ekki talið að ákvörðunin um álagningu fésektarinnar, þó að hún hafi litast af flokkapólitík, hafi falið í sér brot á ákvæðum sáttmálans. Hinsvegar taldi dómstóllinn ýmsa ágalla hafa verið á málsmeðferðinni við álagningu sektarinnar. Kærendur hafi ekki fengið viðvörun um að háttsemi þeirra gæti leitt til sektar og forseti þingsins rökstuddi ekki á neinn hátt ákvörðun sína um sektina. Þá var sektin lögð á án þess að umræður gætu farið fram um ákvörðunina, en með slíkri umræðu hefði verið hægt að rökstyðja ákvörðunina og upplýsa betur um lagalegan grundvöll hennar. Dómstóllinn taldi að álagning fésektar með þessum hætti væri til þess fallin að hafa letjandi áhrif á stjórnmálaumræðu og tjáningu þingmanna. Því yrði ekki talið nauðsynlegt að skerða tjáningarfrelsi kærenda með svo afgerandi hætti og að slík takmörkun á tjáningarfrelsi teldist ekki nauðsynleg í lýðræðisþjóðfélagi. Því var talið að um brot gegn 10. gr. sáttmálans væri að ræða.
Dómstóllinn dæmdi ungverska ríkið til þess að greiða kærendum skaðabætur sem nam þeim sektargreiðslum sem höfðu verið lagðar á þá.
Full & Egal Universal Law Academy