© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Karaman gegn Þýskalandi
Dómur frá 27. febrúar 2014
Mál nr. 17103/10
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
Réttur til að teljast saklaus uns sekt er sönnuð.
1. Málsatvik
Kærandi er stofnandi og forstjóri sjónvarpsstöðvar sem sendi út sjónvarpsefni í Tyrklandi og Þýskalandi. Árið 2006 hófu yfirvöld í Þýskalandi rannsókn á starfsemi kæranda og annarra aðila í tengslum við rekstur stöðvarinnar. Hann var m.a. grunaður um að hafa ráðstafað fjárframlögum áhorfanda til stöðvarinnar í eigin þágu. Árið 2008 var mál kæranda aðskilið frá máli gegn öðrum sakborningum. Sama ár hófu yfirvöld í Tyrklandi rannsókn á kæranda á grundvelli sömu ásakana. Árið 2008 voru þeir aðilar sem voru einnig ákærðir fyrir sinn hlut í brotunum sakfelldir fyrir fjársvik og hlutdeild í fjársvikum. Þó að kærandi hafi ekki enn verið ákærður fyrir sinn hlut í brotunum á því stigi, var í dóminum yfir félögum hans, lýst í smáatriðum hvernig hann kom að málinu og hvernig fjársvikin hefðu verið upp byggð. Í dóminum var einnig tekið fram að hann hefði gengt lykilhlutverki í fjársvikunum. Þegar dómurinn var birtur kom fullt nafn kæranda fram, þó að það hafi síðar verið fjarlægt, en í netútgáfu dómsins voru aðeins upphafsstafir í nafni hans birtir. Í formála netútgáfu dómsins var tekið fram að niðurstaða málsins um háttsemi annarra aðila en sakborninga málsins hefði engin áhrif á þau málaferli sem á eftir kæmu, enda teldust menn saklausir uns sekt er sönnuð. Mikil fjölmiðlaumfjöllun var um málið og þar kom fram að kærandi hefði verið lykilmaður í fjársvikunum.
Árið 2009 lagði kærandi fram kvörtun til stjórnlagadómstóls þar sem hann taldi að með birtingu dómsins hefði verið brotið gegn rétti hans til þess að teljast saklaus uns sekt er sönnuð. Kvörtun hans var ekki tekin til greina. Árið 2013 hófust réttarhöld yfir kæranda í Tyrklandi og Þýskalandi vegna ákæru um fjársvik. Niðurstaða þeirra mála lá ekki fyrir þegar Mannréttindadómstóllinn tók málið til umfjöllunar.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að birting dómsins hafi falið í sér brot gegn rétti hans, sbr. 2. mgr. 6. gr., til að teljast saklaus uns sekt er sönnuð og þar með brot gegn 6. gr. sáttmálans um réttláta málsmeðferð.
Niðurstaða
Þýska ríkið hélt því fram að ekki yrði talið að um brot gegn 2. mgr. 6. gr. sáttmálans væri að ræða, þar sem niðurstaða umrædds dóms var aðeins um sekt þeirra sem einnig voru ákærðir í málinu. Þá gæti réttur einstaklinga til að teljast saklausir uns sekt er sönnuð ekki veitt þeim vernd gegn því að málsatvik komi fram í opinberum skjölum, ef ekki væri tekin opinber afstaða til sektar eða sýknu þeirra. Dómstóllinn tók þó fram að vernd 2. mgr. 6. gr. sáttmálans næði einnig til tilvika þar sem dómstólar fjölluðu um sekt annarra sakborninga. Í tilviki kæranda þá hafði hann verð ákærður fyrir sinn hlut í málinu þegar dómur gekk í máli annarra sakborninga. Hann hafi því verið borinn sökum um refsiverða háttsemi í skilningi 2. mgr. 6. gr. sáttmálans. Því hefðu ummæli í dóminum getað haft áhrif á niðurstöðu málsins gegn honum. Hér yrði að taka tillit til þess að sá sem er ekki aðili að dómsmáli getur jafnan ekki mótmælt þeim ásökunum sem koma fram undir rekstri málsins. Því yrðu mótmæli þýska ríkisins ekki tekin til greina og kæran því tæk til meðferðar.
Dómstóllinn viðurkenndi að í flóknum dómsmálum yrði ekki komist hjá því að fjallað yrði á einhvern hátt um þátt þriðja aðila í málinu, þó að dómsmál gegn þeim aðila hefði enn ekki verið höfðað. Í mörgum tilvikum væri slík umfjöllun jafnvel nauðsynleg til að komast að niðurstöðu um sýknu eða sakfellingu sakborninga í málinu. Í slíkum tilvikum yrði að takmarka slíka umfjöllun við þau málsatvik sem skiptu máli og ekki mætti setja þar fram ásakanir eða grunsemdir um refsiverða háttsemi. Í þessu máli yrði að túlka þær upplýsingar sem komu fram í dómnum í samræmi við þýsk lög, sem settu skýrt bann við því að niðurstaða um sekt í dómsmáli yrði byggð á niðurstöðu fyrra dómsmáls, ef sakborningur hefði ekki átt aðild að því máli.
Dómstóllinn taldi að dómstólar í Þýskalandi hafi þurft að fjalla ítarlega um ásetning hvers og eins aðila, þ.á.m. kæranda, sem kom að málinu til þess að komast að niðurstöðu um sekt eða sýknu sakborninga. Þá hafi orðalagið í dóminum verið á þann veg að ekki hefði átt að fara á milli mála að mál kæranda ætti eftir að fá efnislega umfjöllun dómstóla og að lýsing á málavöxtum fæli ekki sér yfirlýsingar um sekt hans. Þetta hefði einnig verið tekið skýrlega fram í dómstextanum sem birtur var á netinu. Því taldi dómstóllinn að ekki hafi verið brotið gegn rétti kæranda á grundvelli 2. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Tveir dómarar skiluðu séráliti.
Full & Egal Universal Law Academy