AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
(Gözden Geçirme no.2)
KAVAKLIOĞLU VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE
Başvuru no. 15397/02
STRAZBURG
30 Mayıs 2017
KESİNLEŞME TARİHİ
30 Ağustos 2017
İşbu karar Sözleşme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Kavaklıoğlu ve diğerleri / Türkiye davasında (6 Ekim 2015 tarihli kararın gözden geçirilmesine yönelik talep),
Başkan,
Paul Lemmens,
Yargıçlar,
Işıl Karakaş,
Nebojša Vučinić,
Ksenija Turković,
Egidijus Kūris,
Robert Spano,
Jon Fridrik Kjølbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı, Hasan Bakırcı’nın katılımıyla Daire olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 9 Mayıs 2017 tarihinde gerçekleştirdiği müzakereler neticesinde, anılan tarihte aşağıdaki kararı vermiştir:
USUL
1.Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, yetmiş dört Türk vatandaşının 23 Eylül 2000 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması’na İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları (15397/02 No.lu) başvuru bulunmaktadır.
2.Mahkeme, 6 Ekim 2015 tarihli kararla ("karar"), Ankara’daki Ulucanlar Merkez Kapalı Cezaevi’nde 26 Eylül 1999 tarihinde başlatılan isyan karşıtı operasyona ilişkin koşullar nedeniyle, diğerlerinin yanı sıra, müteveffa Mahir Emsalsiz açısından, Sözleşme’nin 2. maddesinin hem esas hem de usul yönünden ihlal edildiği sonucuna varmıştır.
Mahkeme aynı zamanda, müteveffanın annesi başvuran Mehiyet Emsalsiz’e manevi tazminat olarak 50.000 avro ödenmesine karar vermiştir.
3.Mevcut davada, başvuranların avukatı olan Kazım Bayraktar 3 Ocak 2017 tarihinde gönderdiği faksta, Mehiyet Emsalsiz’in 5 Şubat 2015 tarihinde hayatını kaybederek, oğlu Erdal Kaya ve kızları Dönsel Kaya, Emsal Özdemir (Kaya) ve Derya Ekinci’yi (Emsalsiz) geride bıraktığı konusunda Yazı İşleri Müdürlüğünü bilgilendirmiştir. Avukat, Mahkeme İçtüzüğü’nün 80. maddesi uyarınca, kararın gözden geçirilmesini ve hayatını kaybeden başvuranın dört mirasçısının, adil tazmin kapsamında verilecek tazminatın hak sahipleri olacak şekilde kararın hüküm kısmının değiştirilmesini talep etmiştir.
4.Mahkeme, 31 Ocak 2017 tarihinde, Türk Hükümetini (“Hükümet”) 27 Şubat 2017 tarihine kadar olası görüşlerini sunmaya davet etmiştir.
5.Hükümet, belirtilen süre içerisinde görüşlerini göndermiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. TARAFLARIN İDDİALARI
6. Avukat K. Bayraktar, Mehiyet Emsalsiz’in hayatını kaybetmesi sebebiyle kararı icra ettiremeyeceğinden kararın gözden geçirilmesini talep etmiştir. K. Bayraktar’a göre, ilgililerin, Mahkeme tarafından hayatını kaybeden annelerine verilmek üzere belirlenen miktarı alması gerekmektedir.
7.Hükümet, Mahkeme İçtüzüğü’nün 44A ve 44C maddelerine atıfta bulunmakta ve somut olayda, murisin (de cujus) hayatını kaybettiği konusunda Mahkeme’yi bilgilendirmek için yaklaşık iki yıl beklemiş olan, hak iddia eden dört kişinin yargılamanın kendi adlarına sonuçlanması için gerekli ilgiyi göstermiş sayılamayacakları kanaatindedir.
II. MAHKEME’NİN DEĞERLENDİRMESİ
8. Mahkeme, 12 Şubat 2015 tarihinde Mehiyet Emsalsiz’in ölümüyle ilgili olarak noter tasdikli mirasçılık belgesinin verildiğine dair fotokopiyi dikkate almaktadır. Mahkeme, hiç şüphesiz bu belgenin, Erdal Kaya ve Dönsel Kaya, Emsal Özdemir (Kaya) ve Derya Ekinci’in (Emsalsiz) mirasçı statüsüyle ilgili olarak bilgilerinin doğruluğunu ortaya koyduğunu gözlemlemektedir.
Böylelikle, mevcut durumu, aynı davada verilen (Kavaklıoğlu ve diğerleri/Türkiye (gözden geçirme), No. 15397/02, § 11, 14 Haziran 2016) ilk gözden geçirme kararının konusu oluşturan durumdan ayıracak herhangi bir unsur bulunmamaktadır.
9.Mahkeme dolayısıyla, kendi İçtüzüğünün 80. maddesi uyarınca, bu hususta kararın gözden geçirilmesi gerektiği kanısına varmaktadır. Söz konusu maddenin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir:
"Taraflardan biri, mahiyeti gereği, son karar üzerinde belirleyici bir etkisi olan ve kararın tefhim edildiği tarihte, Mahkeme’nin bilgisi dâhilinde olmayan ve makul olarak, diğer bir tarafça da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın varlığını öğrendiği takdirde, (...) Mahkeme’den söz konusu kararın düzeltilmesini talep edebilir. (...)"
10.Mahkeme sonuç olarak, adil tazmin bağlamında Mehiyet Emsalsiz’e tahsis edilen 50.000 avronun, manevi tazminat için ilgilinin varisleri Erdal Kaya ve Dönsel Kaya, Emsal Özdemir (Kaya) ve Derya Ekinci’ye (Emsalsiz) müşterek olarak ödenmesine karar vermektedir.
11.Mahkeme, gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın yeniden hesaplanmasının uygun olduğuna karar vermektedir.
AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylığı tesisinin faiz oranına üç puan eklemek suretiyle varsayılan faiz oranını yeniden hesaplamayı uygun bulmaktadır.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
Sözleşme’nin 41. maddesi uyarınca, , 6 Ekim 2015 tarihli kararın gözden geçirilmesine yönelik talebin kabulüne;
Sonuç olarak,
a) Davalı devletin, işbu kararın Sözleşme’nin 44. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kesinleşeceği tarihten itibaren üç ay içerisinde Erdal Kaya ve Dönsel Kaya, Emsal Özdemir (Kaya) ve Derya Ekinci’ye (Emsalsiz) ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmek üzere ve ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere manevi tazminat için müştereken, 50.000 avro (elli bin) ödemekle yükümlü olduğuna;
b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar, bu miktara Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş; ardından Mahkeme İçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 30 Mayıs 2017 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıPaul Lemmens
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy