AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAVAKLIOĞLU VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE DAVASI
(Başvuru no. 15397/02)
KARAR
(Revizyon no. 3)
STRAZBURG
17 Ekim 2017
KESİNLEŞME TARİHİ
17 Ocak 2018
İşbu karar Sözleşme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullara göre kesinleşecektir. Bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Kavaklıoğlu ve diğerleri/Türkiye davasında (6 Ekim 2015 tarihli kararın yeniden gözden geçirilmesi talebi),
Başkan
Paul Lemmens,
Yargıçlar
Işıl Karakaş,
Nebojša Vučinić,
Ksenija Turković,
Egidijus Kūris,
Robert Spano,
Jon Fridrik Kjølbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismith’in katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ("İkinci Bölüm") Daire olarak toplanarak, 19 Eylül 2017 tarihinde gerçekleştirilen müzakerelerin ardından, aşağıdaki kararı vermiştir:
USUL
1. Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (15397/02 No.lu) davanın temelinde, yetmiş dört Türk vatandaşının ("başvuranlar") 4 Mayıs 2010 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (‘‘Sözleşme’’) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları başvuru bulunmaktadır.
2. Mahkeme, 6 Ekim 2015 tarihli bir kararla ("karar"), Ankara Ulucanlar Merkez Cezaevi’nde 26 Eylül 1999 tarihinde yapılan isyan karşıtı operasyonu çevreleyen koşullar nedeniyle, İsmet Kavaklıoğlu’nun hayatını kaybetmesi hakkında Sözleşme’nin 2. maddesinin gerek esas gerekse usuli yönden ihlal edildiğini değerlendirmektedir.
Ayrıca Mahkeme, müteveffanın babası olan başvuran Şaban Kavaklıoğlu’na manevi tazminat olarak 50.000 avro (EUR) ödenmesine karar vermiştir.
3. Söz konusu davada başvuranların avukatı olan Kazım Bayraktar, 5 Mayıs 2017 tarihli bir yazıyla, Şaban Kavaklıoğlu’nun ardında eşi Nakiye Kavaklıoğlu, oğlu Hüseyin Kavaklıoğlu ve kızları Güler Kavaklıoğlu (Nalbur), Gülser Kavaklıoğlu (İlay) ve Günnur Kavaklıoğlu’nu (Zorlu) bırakarak, 17 Eylül 2014 tarihinde hayatını kaybettiği konusunda yazı işleri müdürlüğünü bilgilendirmiştir. Avukat, Mahkeme İçtüzüğü’nün 80. maddesi anlamında, kararın gözden geçirilmesi ve hayatını kaybeden başvuranın beş varisinin adil tazmin bağlamında verilen tazminattan yararlanabilecek şekilde belirlenmesi için hükmün düzeltilmesi talebinde bulunmaktadır. 4. Mahkeme, 26 Haziran 2017 tarihinde, konu hakkında olası görüşlerini sunması için Türk Hükümeti’ni ("Hükümet") davet etmektedir.
Hükümet, verilen süre içerisinde, görüşlerini 13 Temmuz 2017 tarihinde sunmuştur.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME
5. Avukat Bayraktar, Şaban Kavaklıoğlu’nun hayatını kaybetmesi nedeniyle, şüphesiz uygulanmayacak olan kararın gözden geçirilmesi talebinde bulunmaktadır. Avukat, başvuranların babasının hayatını kaybetmesi nedeniyle, Mahkeme tarafından uygun görülen tutarın varislere ödenmesi gerektiği kanaatine varmaktadır.
6. Hükümet, İçtüzüğün 44 A ve 44 C maddelerine atıfta bulunmakta ve somut olayda miras bırakanın de cujus hayatını kaybetmesinden Mahkeme’yi bilgilendirmeden önce yaklaşık iki buçuk yıl bekleyen beş başvuranın kendileri adına mahkemenin yürütülmesi için gereken özeni gösterdikleri şeklinde değerlendirilemeyeceği kanaatine varmaktadır.
7. Mahkeme, Şaban Kavaklıoğlu’nun hayatını kaybetmesiyle ilgili olarak, 22 Eylül 2014 tarihli noter onaylı mirasçılık belgesinin örneğini dikkate almaktadır. Mahkeme, bu belgenin varisler Nakiye Kavaklıoğlu, Güler Kavaklıoğlu (Nalbur), Gülser Kavaklıoğlu (İlay), Günnur Kavaklıoğlu (Zorlu) ve Hüseyin Kavaklıoğlu’nun durumlarına ilişkin olarak bilgilerin doğruluğunun itiraz etmeksizin kanıtlandığını gözlemlemektedir.
Böylelikle, mevcut durumu, benzer gerekçelerle aynı davada verilen ilk ve ikinci revizyon kararlarının konusundan ayırt etmeye ilişkin hiçbir bilgi bulunmamaktadır (Kavaklıoğlu ve diğerleri/Türkiye (Revizyon No 2), No 15397/02, §§ 8 ve 9, 30 Mayıs 2017, Kavaklıoğlu ve diğerleri/Türkiye (Revizyon No 1), No 15397/02, §§ 11 ve 12, 14 Haziran 2016).
8. Dolayısıyla Mahkeme, İçtüzüğün 8. maddesi uyarınca bu noktada kararın yeniden gözden geçirilmesinin uygun olacağı kanaatine varmış ve sonuç olarak manevi tazminat olarak varisler Nakiye Kavaklıoğlu, Güler Kavaklıoğlu (Nalbur), Gülser Kavaklıoğlu (İlay), Günnur Kavaklıoğlu (Zorlu) ve Hüseyin Kavaklıoğlu’na müştereken adil tazmin bağlamında daha önce ilgiliye uygun görülen 50.000 avronun ödenmesine karar vermiştir. 9. Mahkeme, gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı faiz oranına üç puan eklenerek elde edilecek oranı uygulamanın uygun olduğuna karar vermiştir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
Sözleşme’nin 41. maddesinin uygulanmasıyla ilgili olarak, 6 Ekim 2015 tarihli gözden geçirme talebinin kabul edilmesine;
Sonuç olarak,
a) davalı Devlet’in, Sözleşme’nin 44. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, kararın kesinleşeceği tarihten itibaren üç ay içerisinde başvuranlar Nakiye Kavaklıoğlu, Güler Kavaklıoğlu (Nalbur), Gülser Kavaklıoğlu (İlay), Günnur Kavaklıoğlu (Zorlu) ve Hüseyin Kavaklıoğlu’na müştereken ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, manevi tazminat olarak 50.000 avro (elli bin avro) ödenmesine; Bu tutarlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecektir.
b) Söz konusu tutarlara, belirtilen sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;
karar vermiştir.
İşbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiş; İçtüzüğün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca, 17 Ekim 2017 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Stanley NaismithPaul Lemmens
Bölüm Yazı İşleri Müdürü Başkan
Full & Egal Universal Law Academy