© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Identoba o.fl. gegn Georgíu
Dómur frá 12. maí 2015
Mál nr. 73237/12
3. gr. Bann við pyndingum
14. gr. Bann við mismunun
Réttindi samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transfólks. Jákvæðar skyldur. Mótmælaganga. Valdbeiting lögreglu. Rannsókn á ofbeldisbrotum.
1. Málsatvik
Kærendur eru samtök til verndar réttindum samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transfólks í Georgíu, auk 14 einstaklinga. Þann 17. maí 2012 stóðu samtökin fyrir kröfugöngu til að krefjast aukinna réttinda félagsmanna sinna. Um 30 manns tóku þátt í göngunni, en fylkingar tveggja trúarhópa fylgdu þátttakendum eftir og réðust að þeim með ofbeldi. Að lokum greip lögregla til aðgerða og handtók fjóra þátttakendur í göngunni og hélt þeim í lögreglubifreið. Í kjölfarið lögðu þátttakendur í göngunni fram kærur á hendur þeim sem höfðu beitt þá ofbeldi og kröfðust þess að lögregla rannsakað brot þeirra sem hatursglæpi. Þá var einnig krafist rannsóknar á aðgerðum lögreglunnar þar sem lögreglumenn hefðu verið aðgerðarlausir á meðan brotið hefði verið gegn þátttakendum í göngunni.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að aðgerðarleysi yfirvalda hefði falið í sér brot gegn 3. gr. sáttmálans með hliðsjón af 14. gr., þar sem þeir hefðu mátt þola ómannlega og vanvirðandi meðferð sökum kynhneigðar sinnar og að yfirvöld hefðu ekki veitt þeim fullnægjandi vernd.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fyrst til skoðunar hvort þær árásir sem kærendur urðu fyrir í kröfugöngunni teldust nægjanlega alvarlegar til þess að falla innan skilgreiningar 3. gr. sáttmálans, með tilliti til 14. gr. Tekið var fram að við mat á alvarleika atviksins yrði að líta til þjóðfélagslegrar stöðu samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transfólks innan Georgíu þegar kröfugangan fór fram. Talið var ljóst að þátttakendur í göngunni hefðu í gegnum tíðina þurft að þola mismunun, fordóma og jafnvel ofbeldi af hálfu meðborgara sinna. Þá taldi dómstóllinn að í kröfugöngunni hefðu þátttakendur verið umkringdir stórum hópi af árásargjörnu fólki, sem hefði haft í hótunum við þá og beitt þá líkamlegu ofbeldi. Tilgangur mótmælanna hefði verið að koma í veg fyrir að þátttakendur í kröfugöngunni gætu tjáð sig opinberlega og ljóst væri að þátttakendurnir hefðu mátt óttast um öryggi sitt. Sá ótti hefði styrkst frekar þegar í ljós kom að lögregla hélt sig til hlés og veitti þátttakendum enga vernd til að byrja með. Því taldi dómstóllinn að aðstæður hefðu verið slíkar að árásirnar féllu innan gildissviðs 3. gr. með tilliti til 14. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn tók fram að skipuleggjendur göngunnar hefðu sérstaklega tilkynnt lögreglu hvenær hún færi fram og lýst yfir áhyggjum af því að þátttakendur yrðu beittir ofbeldi. Þó hefði lögregla einungis haft takmarkaðan viðbúnað á staðnum og var lögregluliðið fáliðað. Þá hefði lögregla dregið sig í hlé þegar árásirnar gegn þátttakendum göngunnar fóru að magnast, en að lokum var gripið til þess ráðs að handtaka þátttakendur í göngunni til að tryggja öryggi þeirra. Því taldi dómstóllinn að yfirvöld hefðu ekki veitt réttindum kærenda nægjanlega vernd meðan á kröfugöngunni stóð. Því næst tók dómstóllinn til skoðunar hvort rannsókn lögreglu á ofbeldi gegn þátttakendum hefði verið fullnægjandi. Dómstóllinn taldi að þrátt fyrir ítrekaðar kvartanir kærenda til lögreglu, hefði verið lítið gert til þess að rannsaka málið og draga ofbeldismennina til ábyrgðar. Rannsókn lögreglu hefði aðeins miðast við tvö einstök tilvik, og lauk þeim málum með sektargreiðslum sem námu 45 evrum í hvoru tilviki. Þessi málsmeðferð lögreglu var ekki talin uppfylla þær skyldur til aðgerða sem 3. gr. sáttmálans legði á herðar aðildarríkjunum. Tekið var fram að við þessar aðstæður hefði yfirvöldum verið skylt að grípa til allra nauðsynlegra aðgerða til að tryggja vernd þátttakenda í kröfugöngunni og leggja sitt af mörkum til þess að réttindi þeirra yrðu ekki fótum troðin vegna fordóma og misréttis. Því var talið að um brot gegn 3. gr. sáttmálans, sbr. 14. gr., væri að ræða.
Dómstóllinn dæmdi georgíska ríkið til að greiða kærendum 1.500 til 4.000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy