© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Kenedi gegn Ungverjalandi
Dómur frá 26. maí 2009
Mál nr. 31475/05
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
10. gr. Tjáningarfrelsi
13. gr. Réttur til raunhæfs úrræðis til að leita réttar síns
Aðgangur að gögnum hjá hinu opinbera. Málshraði.
1. Málsatvik
Kærandi, János Kenedi, er ungverskur ríkisborgari, fæddur árið 1947 og búsettur í Búdapest. Hann er sagnfræðingur og sérhæfir sig m.a. í sögu einræðisherra og starfsemi leyniþjónustu þeirra. Í september 1998 óskaði kærandi eftir leyfi innanríkisráðuneytis Ungverjalands til að fá aðgang að ákveðnum skjölum í vörslum þess, í þeim tilgangi að ljúka við rannsókn sína á starfsemi ungversku leyniþjónustunnar á 7. áratug síðustu aldar. Í nóvember 1998 hafnaði ráðuneytið þeirri beiðni en í janúar 1999 úrskurðaði dómstóll kæranda í vil. Í nóvember 1999 féllst ráðuneytið á að veita honum aðgang, að því skilyrði uppfylltu að hann myndi ekki upplýsa um hvað kæmi fram í skjölunum. Kærandi féllst ekki á það og krafðist þess að dómsúrskurðinum yrði framfylgt. Í desember 2003 voru öll skjölin, utan eins, færð á Þjóðskjalasafnið og urðu því opin fyrir aðgangi almennings. Þegar kærandi lagði fram kæru sína til Mannréttindadómstóls Evrópu hafði hann enn ekki fengið ótakmarkaðan aðgang að því skjali, sem ekki var flutt á safnið.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að brotið hefði verið gegn rétti hans til réttlátrar málsmeðferðar innan hæfilegs tíma, tjáningarfrelsi hans og rétti til raunhæfs úrræðis til að leita réttar síns í samræmi við ákvæði 1. mgr. 6. gr., 10. gr. og 13. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Um 6. gr. Dómstóllinn tók fram að málsmeðferðin hefði tekið 10 og hálft ár og væri enn ekki lokið í skilningi ákvæðisins. Með vísan til dómaframkvæmdar taldi dómstóllinn að lengd málsmeðferðar hefði verið úr hófi fram og að skilyrði 1. mgr. 6. gr. um að kveðið skyldi á um réttindi manns innan hæfilegs tíma, hefði ekki verið uppfyllt. Því hafi verið brotið á réttindum kæranda samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Um 10. gr. Dómstóllinn tók fram að ítrekað hefði verið fallist á kröfu kæranda um að honum yrði veittur aðgangur að umræddum skjölum og hafði kærandi undir höndum dómsúrskurð þess efnis. Yfirvöld hefðu þó ítrekað litið framhjá þeirri skyldu sinni og þannig komið í veg fyrir að kærandi gæti nýtt sér skjölin til að ljúka við rannsókn sína. Hefðu því yfirvöld brotið gegn 1. mgr. 6. gr. sáttmálans með því að beita valdi að geðþótta og í andstöðu við landslög. Með slíkri misbeitingu valds síns taldi dómstóllinn að yfirvöld hefðu komið í veg fyrir að kærandi gæti nýtt sér rétt sinn til tjáningarfrelsis og því brotið gegn ákvæði 10. gr. sáttmálans.
Um 13. gr. Dómstóllinn taldi með vísan til þess að yfirvöld hefðu ítrekað staðið í vegi fyrir að kærandi fengið notið réttinda sinna samkvæmt sáttmálanum, hefðu þau úrræði sem honum stóðu til boða til tryggingar þeim ekki uppfyllt skilyrði 13. gr. sáttmálans. Hefði ríkið því jafnframt brotið gegn rétti kæranda samkvæmt 13. gr.
Í samræmi við 41. gr. sáttmálans voru kæranda dæmdar 6.000 evrur í miskabætur og 7.000 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy