Kharlamov / Rusya - 27447/07 - 08.10.2015 tarihli karar [I. Bölüm]
Olaylar – Üniversitede fizik profesörü olan başvuran hakkında, üniversite çapında gerçekleştirilen bir konferans esnasında üniversite senatosunun seçimi ile ilgili olarak, seçilen akademik senatonun seçim sürecindeki eksiklikler sebebiyle meşru bir kurul olarak kabul edilemeyeceği yönündeki görüşünü ifade etmesinin ardından, hakaret davası açılmıştır. Yerel mahkemeler, mevcut delillere dayanarak, senato seçimlerinin yürürlükteki yönetmeliklere tümüyle uygun şekilde yürütüldüğü gerekçesiyle, başvuranın hakaretten sorumlu olduğunu tespit etmiştir.
Hukukî Değerlendirme – Madde 10: Başvuran, görüşlerini üniversite personelinin tamamına açık bir akademik toplantı sırasında dile getirmiştir. Mesleki bir sorunu, yani akademik senato seçiminin şeffaf olmaması hususunu gün ışığına çıkaran konuşması sebebiyle başvuranın sorumlu olduğuna karar verilmiştir. Bu nedenle, başvuruya konu müdahalenin, mesleki ortam bağlamında değerlendirilmesi gerekmekteydi. Üniversitenin yürütme kurulunun mahiyetinin ve seçime katılacak adayların belirlenmesine ilişkin usulün, üniversite personeli açısından kilit bir önemi bulunmakta ve bu konular etrafında devam eden tartışmalar, akademik hayatın ve öz yönetimin ayrılmaz bir parçasını teşkil etmekteydi. Tartışma halka açık bir ortamda gerçekleşmiş olup başvuranın ortaya attığı konu, başvuranın meslektaşlarının dikkatine sunmakta haklı olduğu, genel menfaati ilgilendiren bir meseledir. Yerel mahkemelerin, üniversitenin itibarını ve başvuranın akademik hayatın düzenlenmesi konusunda genel menfaati ilgilendiren bilgileri yayma hakkını koruma gerekliliği arasında dengeleyici bir yargılama yapmış olduğuna dair hiçbir delil bulunmamaktaydı.
Yerel mahkemeler ayrıca bir kurumun “onurunun”, insanoğlunun onuruyla aynı kefeye konulamayacağını da dikkate almamıştır. Mahkemenin nazarında üniversitenin yetkisi, salt kurumu ilgilendirmekte olup “başkalarının şöhret ve haklarının korunması” ile kaçınılmaz olarak aynı güce sahip değildi.
İlâveten, yerel mahkemeler, başvuranın açıklamasının olgulara dayalı bir itham olduğuna ve başvuranın kendisine düşen ispat yükümlülüğünü yerine getirmediğine kanaat getirmiştir. Bununla birlikte, başvuranın konuşmasının ardında yatan itici güç, başvuranın akademik senatonun seçilme şekli konusunda duyduğu şiddetli hoşnutsuzluktu. Başvuran, üniversite personeline yönelik ve kamuyu ilgilendiren bir konuda şahsi görüşünü dile getirmiş ve öğretim üyesi meslektaşlarının kendi iddiasını destekleyen beyanlarına dayanarak, tartışma konusu değer yargısının yeterli olgusal gerekçesi bulunduğunu göstermeyi başarmıştır. Saldırgan veya ölçüsüz bir dil kullanmamış ve genel kabul gören abartı seviyesini aşmamıştır.
Yerel mahkemeler bu nedenle, kamuyu ilgilendiren bir tartışma konusunda kendilerine tanınan dar takdir payını aşarak demokratik bir toplumda gerekli olmayan bir müdahale yapmışlardır.
Sonuç: ihlâl (oy birliğiyle).
Madde 41: Manevi tazminat olarak 7.500 EUR.
Full & Egal Universal Law Academy