© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2013. წინამდებარე თარგმანი შესრულებულია ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდის ხელშეწყობით (/humanrightstrustfund). სასამართლოსათვის იგი სავალდებულო ხასიათს არ ატარებს. დამატებითი ინფორმაციისათვის იხილეთ საავტორო უფლებების სრული მიმოხილვა მოცემული დოკუმენტის ბოლოს.
Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
Conseil de l’Europe/Cour Européenne des Droits de l’Homme, 2013. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Դատարանի նախադեպային իրավունքի վերաբերյալ տեղեկատվական նշում թիվ 141
Մայիս 2011
Կոնստասն ընդդեմ Հունաստանի - 53466/07
Վճիռ 24.05.2011 [Բաժանմունք I]
6-րդ հոդված
6-րդ հոդվածի 2-րդ մաս
Անմեղության կանխավարկած
Նախարարների կողմից Խորհրդարանի առջև արված հայտարարությունները` հայտնի մարդու վերաբերյալ, ով դատապարտվել էր առաջին ատյանի դատարանի կողմից և այն բողոքարկել էր. Խախտում:
Գործի փաստական հանգամանքները. դիմողն Աթենքի Պանթեոնի համալսարանի դասախոս էր և դրա նախագահը` 1990-1995 թվականներին: 1996 թվականին նա նշանակվել էր Մամլո նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար, իսկ այնուհետև` 1997 թվականից մինչև 1999 թվականը` Եվրոպայի խորհրդում Հունաստանի լիազոր ներկայացուցիչ: 1998 թվականին քրեական վարույթներ էին սկսվել Համալսարանի դասախոսական կազմի մի քանի անդամների դեմ, ովքեր դրա նախագահը կամ փոխնախագահն էին եղել 1992 թվականից մինչև 1998 թվականը: 2007 թվականին Աթենքի երդվյալ ատենակալների դատարանը դիմողին ու 9 այլ անձանց դատապարտել էր 14 տարվա ազատազրկման հանրային ֆոնդերի յուրացման, պետության դեմ խարդախությունների և միջոցների վատնման համար: Դիմողն անմիջապես բողոքարկել էր և նրա դատապարտման կատարումը կասեցվել էր: 5 օր անց` Խորհրդարանում վիճաբանության ընթացքում, Ֆինանսների նախարարի տեղակալը, վկայակոչելով վիճարկվող վարույթներըւ և հասցեագրելով Սոցիալիստական կուսակցության խորհրդարանական անդամներին, խստիվ քննադատել էր >` հարցրել էր, թե արդյոք նրանք չեն նրանց նշանակել Մամլո նախարար, Եվրոպայի խորհրդում լիազոր ներկայացուցիչ, երբ Պանթեոնի սկանդալն ի հայտ եկավ, և մասնավորապես ավելացնելով, որ >: 2007 թվականի հուլիսին` նույնպես Խորհրդարանում բանավեճի ընթացքում, Վարչապետը հղում կատարել սույն գործին` որպես աննախադեպ սկանդալի` 8,000,000 եվրոյի դիտավորյալ ու պլանավորված վատնում, այդ թվում` այն եկամուտների, որոնք կորցրել էր Պանթեոնի համալսարանը: 2008 թվականի փետրվարին Արդարադատության նախարարը Խորհրդարանում հայտարարել էր` հասցեագրելով Խորհրդարանի ընդդիմադիր անդամներին. >:
Այս քրեական գործը մինչև այժմ ընթանում է Աթենքի վերաքննիչ դատարանում:
Իրավունքի հարցեր. 6-րդ հոդվածի 2-րդ մաս
(ա) Ընդունելիությունը. Քաղաքացիական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի ներքո փոխհատուցումը, որը սահմանում է փոխհատուցման հնարավորությունն անձնական իրավունքների խախտման համար, չի կարող ապահովել լիարժեք փոխհատուցում անմեղության կանխավարկածի իրավունքի խախտման համար, որն ընթացակարգային երաշխիք է արդար դատաքննության իրավունքի տեսանկյունից:
(բ) Գործի էությունը. վարկաբեկող նկատողություններն արտահայտվել են առաջին ատյանում դիմողի դատապարտումից հետո և այն ժամանակ, երն նրա վերաքննիչ բողոքի քննությունն ընթանում էր: Եթե անմեղության կանխավարկածն ավարտվի պարզապես վերաքննիչ բողոքի ներկայացմամբ, որովհետև առաջին ատյանի վարույթները հանգեցրել էին դիմողի դատապարտմանը, ապա դա կհակասի վերաքննիչ վարույթների դերին, որոնցում վերաքննիչ դատարանը պետք է քննարկի իրեն ուղղված որոշումը` ինչպես փաստի, այնպես էլ իրավունքի հարցերով: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, հետևաբար, կհանդիսանա անկիրառելի այն վարույթներում, որոնցում վերաքննիչ բողոք բերողն ակնկալում է իր գործի թարմ քննարկում և առաջին ատյանի կողմից իր դատապարտման բեկանում: 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, այնուամենայնիվ, իրավասու մարմիններին չի խոչընդոտում հղում կատարել առաջին ատյանի կողմից դատապարտմանը, քանզի վարույթները շարունակվում են վերաքննիչ դատարանում, բայց յուրաքանչյուր նման հղում պետք է կատարվի համարժեք պահուստով, որը պահանջում է անմեղության կանխավարկածի նկատմամբ հարգանքը: Հաշվի առնելով դիմողի ներգրավվածությունն այս գործում` Հունաստանում դրա լուսաբանման ծավալի հետ մեկտեղ,և հիմք ընդունելով նրա կարգավիճակն ու պաշտոնները, որոնք նա զբաղեցրել է անցյալում, նրա առնչվող` նախարարների նկատողություններն այն աստիճան էին, որ բավարար էին նրա հետ նույնականացնելու համար:
(i) Վարչապետի նկատողությունները: Օգտագործելով > բառերը` Վարչապետը միայն ընդհանուր հղում է կատարել գործի առարկային, և այն չի կարող դիտարկվել որպես փորձ կանխորոշելու Վերաքննիչ դատարանի որոշումը:
Եզրակացություն. խախտում առկա չէ (միաձայն):
(ii) Արդարադատության նախարարի և Ֆինանսների նախարարի տեղակալի նկատողությունները: Ինչ վերաբերում է Ֆինանսների նախարարի տեղակալի աներկիմաստ ու կազուալ բառերին (> և >), նրանք` they were, ի հակադրություն, նմանապես հանրությանը հավաստել են, որ դիմողն անվիճելիորեն մեղավոր է, և թվում է` կանխորոշել են Վերաքննիչ դատարանի վճիռը: Ինչ վերաբերում է Արդարադատության նախարարի նկատողություններին, որոնց համաձայն` Հունաստանի դատարանները խիզախ ու վճռականորեն դատապարտել են գործին ներգրավված անձանց, դրանք պատասխանատու են այնտպավորության համար, որ այս Նախարարը բավարարված է եղել առաջին ատյանում դիմողների դատապարտմամբ և վերաքննիչ դատարանին խրախուսել է հաստատել այդ վճիռը: Ինչ վերաբերում է Արդարադատության նախարարի գործառույթներին, մասնավորապես` քաղաքական իշխանության ներկայացուցչությանը, ով պատասխանատու է դատարանների պատշաճ գործունեության համար, ապա այն բառերը, որոնք նա օգտագործել է, կարծես թե կանխորոշել են վերաքննիչ դատարանի վճիռը: Ի հակադրություն Հունաստանի Կառավարության փաստարկի, այն ժամանակահատվածում, որն ընկած է եղել այս նկատողությունների կատարման և վերաքննիչ դատարանի ապագա որոշման միջև, որոշիչ գործոններ չեն եղել որոշելու համար, թե անմեղության կանխավարկածի խախտում արդյոք եղել է, թե` ոչ: Այդ փաստարկն ընդունելու համար պետք է չպատճառաբանված եզրակացության գալ, մասնավորապես` որքան երկար է տևում քրեական վարույթը, այնքան անմեղության կանխվարկածի ցանկացած արհամարհում նույն վարույթի ավելի վաղ փուլում կարող է նեղացվել: Այսինքն` Արդարադատության նախարարի և Ֆինանսների նախարարի տեղակալի նկատողություններն ավելի հեռուն են գնացել, քան առաջին ատյանի կողմից դիմողի դատապարտումը: Դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, որ նկատողությունները կատարվել են բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից, և նույնիսկ Արդարադատության նախարարի կողմից, ում իշխանությունը` իր զբաղեցրած պաշտոնի առումով,պարտադրվում է, մասնավորապես ցուցաբերել զսպվածություն, երբ մեկնաբանում է դատական որոշումներ:
Եզրակացություն. խախտում (միաձայն):
Դատարանը նաև գտնում է Կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի խախտում:
41-րդ հոդված. 12 000 եվրո որպես ոչ նյութական վնասի փոխհատուցում:
© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
სამდივნოს მიერ მომზადებული მოცემული მოკლე მიმოხილვა
სასამართლოსათვის არასავალდებულოა.
იხილეთ აქ სასამართლო პრაქტიკის საინფორმაციო ბროშურები
© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2013
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს ოფიციალური ენებია ინგლისური და ფრანგული. წინამდებარე თარგმანი შესრულებულია ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდის ხელშეწყობით (/humanrightstrustfund). იგი სასამართლოსათვის სავალდებულო ხასიათს არ ატარებს და არც მის ხარისხზე აკისრებს პასუხისმგებლობას. მოცემული დოკუმენტი შეიძლება ჩამოტვირთულ იქნას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს HUDOC სასამართლო პრაქტიკის მონაცემთა ბაზიდან () ან ნებისმიერი სხვა მონაცემთა ბაზიდან, რომელთანაც სასამართლომ მოახდინა მისი გაზიარება. დასაშვებია თარგმანის რეპროდუქცირება არაკომერციული მიზნებისათვის იმ პირობით, რომ მოხდება საქმის სრული სახელწოდების ციტირება, მოცემულ საავტორო უფლებების აღნიშვნასა და ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდზე მითითებით. წინამდებარე თარგმანის ნებისმიერი ნაწილის კომერციული მიზნებით გამოყენების სურვილის შემთხვევაში, გთხოვთ მოგვწეროთ შემდეგ მისამართზე: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou de toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy