© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, /en - Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, - Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 194
Marzec 2016 r.
Korneykova i Korneykov p. Ukrainie – skarga nr 56660/12
Wyrok z 24.03.2016 r. [Sekcja V]
Art. 3
Poniżające traktowanie
Nieludzkie traktowanie
Stosowanie kajdan wobec kobiety w ciąży przed i po porodzie; złe warunki pozbawienia wolności matki i noworodka; niewystarczająca opieka medyczna dla noworodka w jednostce penitencjarnej; umieszczanie kobiety w ciąży w metalowej klatce w czasie rozpraw sądowych: naruszenia
Fakty – W 2012 r. pierwsza skarżąca, która była w piątym miesiącu ciąży, została doprowadzona na komisariat policji jako podejrzana o rozbój, a następnie została aresztowana na czas procesu. Urodziła syna, drugiego skarżącego, będąc pozbawiona wolności.
W skardze do Europejskiego Trybunału poskarżyła się na podstawie art. 3 Konwencji, że była przykuwana do łóżka w czasie pobytu w szpitalu położniczym i umieszczana w metalowej klatce podczas rozpraw sądowych przed oraz po urodzeniu dziecka, a warunki pozbawienia wolności jej i jej dziecka, a także opieka medyczna zapewniona dziecku w czasie tymczasowego aresztowania były nieodpowiednie.
Prawo – art. 3
(a) Zarzucane stosowanie kajdan w szpitalu położniczym – Trybunał uznał za wystarczająco udowodnione, że pierwsza skarżąca była ciągle zakuta w kajdany podczas swojego pobytu w szpitalu położniczym. Przypomniał, że stosowanie kajdanek lub skucie osoby chorej lub z innych względów słabej jest nieproporcjonalne w stosunku do wymogów bezpieczeństwa i oznacza nieuzasadnione upokorzenie niezależnie od tego, czy zamierzone, czy nie. W obecnej sprawie pierwsza skarżąca została przykuta do krzesła w czasie badań ginekologicznych w szpitalu, do którego ją przeniesiono w dniu, w którym urodziła. Z uwagi na jej sytuację trudno sobie wyobrazić jakiekolwiek ryzyko zachowania się w sposób gwałtowny lub próby ucieczki z jej strony. Faktycznie nigdy nie twierdzono, że zachowywała się agresywnie wobec personelu szpitala lub policji bądź że próbowała ucieczki lub stanowiła zagrożenie dla swojego własnego bezpieczeństwa. Ponadto, to nieuzasadnione zakuwanie jej trwało po urodzeniu, kiedy była w szczególnie wrażliwej sytuacji. Trybunał nadał szczególne znaczenie również faktowi, że przez cały czas była ona pilnowana przez trzech strażników, co było wystarczające, by zareagować na jakiekolwiek możliwe zagrożenia. W związku z powyższym, zaskarżony środek stanowił nieludzkie i poniżające traktowanie.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie).
(b) Fizyczne warunki pozbawienia wolności skarżącej – Łączny efekt niedożywiania pierwszej skarżącej, niewłaściwych warunków sanitarnych i higienicznych, w których przebywała wraz z jej nowonarodzonym synem, jak również niewystarczających spacerów na świeżym powietrzu stanowił nieludzkie i poniżające traktowanie.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie).
(c) Opieka medyczna zapewniona drugiemu skarżącemu w jednostce penitencjarnej – Władze krajowe miały obowiązek zapewnienia odpowiedniego nadzoru i opieki medycznej drugiemu skarżącemu, nowonarodzonemu dziecku przebywającemu z matką w jednostce penitencjarnej. Był on szczególnie wrażliwy i wymagał dokładnego nadzoru medycznego ze strony specjalisty. Dowody znajdujące się w aktach sprawy stanowiły wystarczającą podstawę do stwierdzenia przez Trybunał, że drugi skarżący pozostawał bez jakiegokolwiek nadzoru ze strony pediatry przez prawie trzy miesiące. Mając na uwadze szczególnie jego młody wiek, okoliczność ta była wystarczająca do stwierdzenia, że nie spełniono standardu odpowiedniej opieki medycznej w obecnej sprawie.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie)
(d) Umieszczenie pierwszej skarżącej w metalowej klatce podczas rozpraw sądowych – Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, umieszczanie osoby w klatce metalowej w czasie procesu stanowi samo w sobie obrazę ludzkiej godności z naruszeniem art. 3 (Svinarenko i Slyadnev p. Rosji [Wielka Izba], skargi nr 32541/08 i 43441/08, 17 lipca 2014 r., Nota informacyjna nr 176). W obecnej sprawie, pierwsza skarżąca była przetrzymywana w metalowej klatce podczas wszystkich sześciu rozpraw w jej sprawie. W czasie dwóch pierwszych rozpraw była w stanie bardzo już zaawansowanej ciąży, natomiast w czasie pozostałych czterech rozpraw była karmiącą matką oddzieloną metalowymi kratami od swego dziecka na sali sądowej. Nigdy nawet nie rozważono, czy stosowanie takie środka ograniczającego jest uzasadnione, jako że sędzia krajowy w swym stanowisku stwierdził jedynie, że umieszczenie pierwszej skarżącej poza klatką byłoby równoznaczne z jej zwolnieniem wbrew stosowanemu środkowi zapobiegawczemu w postaci tymczasowego aresztowania.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie)
Art. 41: 12.000 euro dla pierwszej skarżącej i 7.000 euro dla drugiego skarżącego z tytułu szkody niemajątkowej.
(Zobacz Zestawienia tematyczne (factsheets) na temat Warunków pozbawienia wolności i traktowania więźniów, Ochrony nieletnich oraz Praw więźniów związanych ze zdrowiem)
© Council of Europe/European Court of Human Rights
Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.
Link do Not informacyjnych nt. orzecznictwa
Full & Egal Universal Law Academy