CASE OF KIR v. TÜRKİYE - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KIR / TÜRKİYE

(Başvuru no. 15884/20)

KARAR

STRAZBURG

15 Mayıs 2025

İşbu karar kesin olup, bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Kır / Türkiye davasında,

Başkan
Gediminas Sagatys,
Hâkimler
Stéphane Pisani,
Juha Lavapuro,

ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),

24 Nisan 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,

Aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:

USUL

1.  Davanın temelinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesine uygun olarak 20 Şubat 2020 tarihinde Türkiye aleyhine yapılmış olan bir başvuru bulunmaktadır.

2.  Başvuran, Gaziantep Barosuna bağlı Avukat M.F. İçer tarafından temsil edilmiştir.

3.  Başvuru Türk Hükümetine (“Hükümet”) iletilmiştir.

OLAY VE OLGULAR

4.  Başvuran hakkındaki detaylar ve başvuruya ilişkin bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.

5. Başvuran, idare mahkemeleri önündeki hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesinden şikâyet etmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

SÖZLEŞME’NİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

6.  Başvuran, söz konusu hukuk yargılamalarının uzunluğunun “makul süre” koşuluyla bağdaşmadığı konusunda şikâyette bulunmuştur. Başvuran, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanmıştır.

7.  Mahkeme, yargılamaların uzunluğunun makul olup olmadığına dair değerlendirmenin davanın koşullarının yanı sıra, davanın karmaşıklığı, başvuran ve ilgili makamların davranışları ve uyuşmazlıkta başvuran için neyin söz konusu olduğu ölçütleri dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini hatırlatır (bk. Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000-VII).

8.  Mahkeme hâlihazırda Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012), Demirtürk/Türkiye (no. 31345/05, 19 Ocak 2010) ve Yılmaz/Türkiye (no. 36607/06, 4 Haziran 2019) öncü davalarında mevcut davadakine benzer meselelere ilişkin olarak ihlal tespit etmiştir.

9.  Hükümetin 21 Temmuz 2016 tarihinden 19 Temmuz 2018 tarihine kadar yaklaşık iki yıl süren olağanüstü hâl ilan edilmesi ve COVID-19 pandemisine ilişkin argümanlarının yanı sıra kendisine sunulan tüm bilgi ve belgeleri inceleyen Mahkeme, ulusal düzeyde yürütülen yargılamaların toplam uzunluğunu haklı kılabilecek herhangi bir olgu veya argüman tespit etmemiştir (bk. bu davaya uygulanabildiği ölçüde, Şahin Alpay/Türkiye, no. 16538/17, § 75, 20 Mart 2018; Bieliński/Polonya, no. 48762/19, § 44, 21 Temmuz 2022; Q ve R/Slovenya, no. 19938/20, § 80, 8 Şubat 2022; ve Kavala/Türkiye, no. 28749/18, § 195, 10 Aralık 2019). Mahkeme konuya ilişkin içtihadını göz önünde bulundurarak, mevcut davada yargılamaların uzunluğunun aşırı olduğu ve “makul süre” koşulunu karşılamadığı görüşündedir.

10.  Dolayısıyla işbu şikâyet kabul edilebilir olup, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

11.  Mahkeme, elindeki belgeleri ve içtihadını (bk. özellikle, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan) dikkate alarak, ekli tabloda belirtilen miktarlara hükmedilmesini makul görmektedir.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

(a)         Davalı Devlet tarafından üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere başvurana ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesine;

(b)         Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.

İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş ve Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 15 Mayıs 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Gediminas Sagatys

Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri konu alan başvuru

(hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğu)

[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.

[2] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.