© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Kudrevicius o.fl. gegn Litháen
Dómur frá 15. október 2015
Mál nr. 37553/05
11. gr. funda- og félagafrelsi
Mótmælaaðgerðir. Röskun á umferð. Refsing. Meðalhóf.
1. Málsatvik
Kærendur eru bændur sem höfðu fengið leyfi yfirvalda til friðsamra mótmæla, þar sem stefnu stjórnvalda í landbúnaðarmálum var mótmælt. Mótmælin fóru friðsamlega af stað, en þegar samningaviðræður bændasamtaka við yfirvöld sigldu í strand ákváðu mótmælendur að setja upp vegatálma á þremur fjölförnum þjóðvegum. Vegatálmarnir stóðu í tvo daga og voru teknir niður þegar samningar náðust milli samtakanna og yfirvalda. Kærendur voru síðar ákærðir og dæmdir til 60 daga skilorðsbundinnar fangelsisvistar. Þá var þeim einnig gert að sækja um leyfi, ef þeir ætluðu að yfirgefa heimili sín lengur en í 7 daga.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að dómurinn yfir þeim hafi brotið gegn rétti þeirra til að koma saman með friðsömum hætti samkvæmt 11. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi að mál kærenda heyrði undir 11. gr. sáttmálans, enda hefði sú háttsemi sem kærendur voru dæmdir fyrir átt rót sína að rekja til friðsamra mótmæla. Dómstóllinn taldi að dómurinn yfir kærendum hefði haft í för með sér takmörkun á rétti þeirra til þess að koma saman með friðsömum hætti, og að sú takmörkun hefði verið byggð á settum lögum. Þá hafi takmörkunin verið sett fram í því lögmæta markmiði að koma í veg fyrir röskun á almannafriði og til þess að vernda réttindi annarra borgara. Dómstóllinn taldi að ákvörðun mótmælenda um að setja upp vegatálma á þjóðvegum hafi falið í sér skýrt brot gegn skilmálum leyfa yfirvalda til friðsamra mótmæla og kærendum hafi mátt vera ljóst að háttsemi þeirra gæti haft afleiðingar. Þá taldi dómstóllinn ljóst að kærendur hefðu haft allmörg tækifæri til þess að koma sjónarmiðum sínum á framfæri með löglegum hætti. Dómstóllinn var meðvitaður um að friðsöm mótmæli gætu oft haft í för með sér röskun á umferð almennings. Þó hefðu kærendur stöðvað umferð á þremur fjölförnum þjóðvegum, án þess að bein tengsl væru á milli þeirra málefna sem mótmælin beindust að og þeirra vegfarenda sem áttu leið um umrædda þjóðvegi.
Dómstóllinn tók fram að yfirvöld hefðu ekki brugðist við aðgerðum kærenda með því að fjarlægja þá af vettvangi og leysa mótmælin upp, heldur hafi þeim verið sýnd umtalsverð biðlund, þar til þeir hættu aðgerðunum að sjálfsdáðum. Því væri greinilegt að yfirvöld hefðu gætt meðalhófs í aðgerðum sínum gegn kærendum. Dómstóllinn tók fram að kærendur hefðu ekki verið dæmdir til fangelsisvistar eða sektar, heldur hefði dómurinn falið í sér skilorðsbundna refsingu. Því yrði ekki talið að refsingin hefði verið úr hófi miðað við ætlaðan alvarleika brota kærenda. Því taldi dómstóllinn að yfirvöld hefðu brugðist við með réttum hætti og ekki gengið lengra með aðgerðum sínum en ákvæði sáttmálans gerðu ráð fyrir. Því taldi dómstóllinn að ekki hafi verið brotið gegn 11. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy