© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Kuttner gegn Austurríki
Dómur frá 16. júlí 2015
Mál nr. 7997/08
5. gr. Réttur til frelsis og mannhelgi
Frelsissvipting. Geðsjúkir. Öryggisgæsla. Málsmeðferð innan hæfilegs tíma.
1. Málsatvik
Kærandi er austurrískur ríkisborgari fæddur 1950. Árið 2005 var hann sakfelldur fyrir að hafa af ásetningi valdið áttræðri móður sinni alvarlegu líkamstjóni og dæmdur til sex ára fangavistar. Taldi héraðsdómur á grundvelli geðlæknisfræðilegrar skýrslu að kærandi væri haldinn alvarlegum geðsjúkdómi og hættulegur almenningi og vistaði hann ótímabundið á réttargeðdeild. Fyrstu beiðni kæranda um skilorðsbundna lausn var vísað frá í maí 2006. Í janúar 2007 bað kærandi héraðsdóm aftur um lausn. Í júlí 2007 taldi áfrýjunardómstóll héraðsdóm ekki hafa komist að niðurstöðu innan eðlilegs tíma og lagði fyrir hann að gera það fyrir 3. ágúst 2007. Þann 31. júlí 2007 fyrirskipaði héraðsdómstóllinn á grundvelli nýs sérfræðiálits að kærandi væri enn hættulegur og skyldi vistaður áfram á stofnuninni. Kæru á þeirri ákvörðun var vísað frá 10. september 2007. Í september 2009 kom málið í þriðja sinn fyrir héraðsdómstólinn, sem leysti kæranda úr haldi, batt eftirstöðvar fangelsisdómsins skilorði og lét kæranda lausan að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi einkum brotið gegn 4. mgr. 5. gr. (réttinum til frelsis og mannhelgi). Þá taldi hann brotið gegn 6 gr. sáttmálans (réttinum til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi).
Niðurstaða
Um meðferðarhæfi: Dómstóllinn tók fram að frelsisskerðing kæranda hefði í upphafi bæði fallið undir a- og e-lið 1. mgr. 5. gr. sáttmálans. Í framhaldinu hefði hann ekki farið fram á sérstaka endurskoðun á lögmæti hennar, heldur haldið því fram að forsendur hennar samkvæmt e-lið væru ekki lengur til staðar. Hann hefði því óskað eftir að losna af réttargeðdeildinni, enda þótt það hefði ekki leitt til lausnar hans úr haldi, heldur aðeins til flutnings yfir í almennt fangelsi.
Dómstóllinn taldi það andstætt markmiði og tilgangi 5. gr. sáttmálans ef 4. mgr. hennar yrði túlkuð á þann veg að lögmæti vistunar á geðheilbrigðisstofnun sætti ekki endurskoðun af þeirri ástæðu einni að upphaflega ákvörðunin hefði verið tekin á grundvelli a-liðar 1. mgr. 5. gr. sáttmálans. Dómstóllinn undirstrikaði að ástæða þess að tryggja endurskoðun samkvæmt 4. mgr. 5. gr. hefði sama gildi óháð því hvort einstaklingur á geðsjúkrastofnun væri jafnframt að afplána refsidóm. Ákvæði 4. mgr. 5. gr. sáttmálans ættu því við í máli kæranda.
Um efnislega niðurstöðu: Dómstóllinn taldi að eins og hér háttaði til hefði 16 mánaða tímabilið milli endanlegrar ákvörðunar um fyrstu og aðra beiðni kæranda um lausn af réttargeðdeildinni ekki uppfyllt kröfu 4. mgr. 5. gr. sáttmálans um skjóta endurskoðun. Kærandi hefði engum töfum valdið sjálfur, en eins og áfrýjunardómstóllinn hefði bent á hefði orðið veruleg töf á málsmeðferðinni í héraði. Það að áfrýjunardómstóllinn komst að niðurstöðu innan fjögurra vikna frá því að málið barst honum gat ekki vegið upp á móti þeim töfum. Hefði því verið brotið gegn 4. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 3.000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy