© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Lutsenko gegn Úkraínu
Dómur frá 11. júní 2015
Mál nr. 29334/11
3. gr. Bann við pyndingum
Aðbúnaður fanga. Aðstæður í réttarsal.Vanvirðandi meðferð.
1. Málsatvik
Kærandi, Yuriy Lutsenko, er úkraínskur ríkisborgari fæddur árið 1964. Hann var innanríkisráðherra Úkraínu frá 2005 til 2006 og frá desember 2007 til mars 2010. Frá því í ágúst 2014 hefur hann verið leiðtogi Petro Porshenko stjórnmálaflokksins. Í desember 2010 var hann sakaður um ýmis brot, þar á meðal fjárdrátt. Hann var handtekinn 26. desember sama ár og vistaður í fangelsi ætluðu einstaklingum sem bíða réttarhalda fram í ágúst 2012 að frátöldum nokkrum dögum þar sem hann var vistaður á sjúkrahúsi. Í febrúar 2012 var hann sakfelldur fyrir brot sín og dæmdur til fjögurra ára fangelsisvistar. Dómurinn var staðfestur 3. apríl 2013 af áfrýjunardómstól. Honum var sleppt úr fangelsi 7. apríl 2013 eftir að hafa verið náðaður af úkraínska forsetanum.
Á meðan kærandi var vistaður í fangelsi deildi hann níu fermetra fangaklefa með einum til tveimur föngum í senn. Samkvæmt kæranda var klefinn illa loftræstur, skorti hreinlætisaðstöðu og drykkjarvatn. Kærandi greindist með sykursýki, magabólgur og botnlangabólgu skömmu fyrir handtökuna og taldi sig hafa fengið ófullnægjandi læknisaðstoð í fangelsinu. Þegar málið gegn kæranda var tekið fyrir var honum komið fyrir í stóru málmbúri í réttarsalnum.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði á því að aðstaða hans í gæsluvarðhaldi. sú læknisaðstoð er hann fékk og sú staðreynd að hann var settur í stórt málmbúr á meðan málið var tekið fyrir fæli í sér ómannlega og vanvirðandi meðferð í skilningi 3. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fyrst til skoðunar aðstöðu kæranda á meðan hann var í haldi. Tekið var fram að frá 28. desember 2010 til 8. maí 2011 hefði kærandi deilt níu fermetra klefa með tveimur öðrum. Hefði kærandi því einungis haft tæpa þrjá fermetra af gólfplássi fyrir sjálfan sig, en salernisaðstaða tók talsvert gólfpláss. Með vísan til fyrri dómaframkvæmdar var talið að þessi meðferð á kæranda hefði verið vanvirðandi. Meðan á síðari hluta vistunar kæranda stóð hafði hann hins vegar fjóra fermetra út af fyrir sig, auk þess sem ekki var sýnt fram á að lýsingu eða loftræstingu hefði verið ábótavant. Þá hefði kærandi fengið að hreyfa sig þrisvar sinnum á dag í eina klukkustund í senn. Tekið var fram að enda þótt í sumum klefum hefði verið takmarkað pláss á milli svefnaðstöðu og salernisaðstöðu þá leiddi það eitt og sér ekki til þess að um vanvirðandi eða ómannlega meðferð væri að ræða. Var því ekki talið að brotið hefði verið gegn 3. gr. sáttmálans að þessu leyti í síðari hluta gæsluvarðhaldsins.
Hvað varðar læknismeðferð kæranda tók dómstóllinn fram að fylgst hefði verið vel með heilsu hans frá upphafi gæsluvarðhaldsins. Þannig hlaut hann ítarlega læknisskoðun sem fól meðal annars í sér að lífssýni voru rannsökuð og teknar voru röntgenmyndir. Þá hefði kærandi verið undir reglulegu eftirliti lækna meðan á gæsluvarðhaldinu stóð, þar á meðal var hann skoðaður daglega af lækni á meðan hann var í hungurverkfalli. Talið var að þótt dráttur hefði í eitt sinn verið á því að kærandi væri fluttur á spítala leiddi það einstaka tilvik ekki til brots á 3. gr. sáttmálans.
Um vistun kæranda á meðan mál hans var til meðferðar fyrir dómi var tekið fram að hann hefði mætt 79 sinnum fyrir dóminn á átta mánaða tímabili, en á sama tíma hefði hann glímt við sjúkdóma sem þörfnuðust stöðugrar meðferðar. Tekið var fram að í maí 2011 og janúar 2012 hefði kærandi þurft að þola sérlega slæma meðferð er hann beið löngum stundum í litlu biðherbergi og þurfti að sitja í dómsal í lengri tíma án matar. Vannæring og heilsa kæranda hefði leitt til þess að hann var uppgefinn og sárþjáður á tíma þar sem hann þurfti á öllum kröftum sínum og athygli að halda. Talið var að með þessari meðferð hefði verið brotið gegn kæranda. Jafnframt taldi dómstóllinn að það hefði ekki verið nokkur ástæða til að vista kæranda í málmbúri á meðan málið var tekið fyrir í dómi, enda væri kærandi með hreint sakavottorð og engin ástæða til að óttast að hann yrði ofbeldisfullur. Tekið var fram að eini tilgangurinn með þessari vistun virtist vera að lítillækka kæranda fyrir almenningi og fjölmiðlum. Með þessari meðferð var jafnframt talið að brotið hefði verið gegn 3. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy