© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
M. og M. gegn Króatíu
Dómur frá 3. september 2015
Mál nr. 10161/13
3. gr. Bann við pyndingum
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
Börn. Ill meðferð. Jákvæðar skyldur. Forsjárdeila. Málsmeðferðartími.
1. Málsatvik
Kærendur eru stúlka fædd árið 2001 og móðir hennar sem eru báðar króatískir ríkisborgarar og búsettar í Króatíu. Faðir stúlkunnar fékk forsjá hennar á árinu 2007 er hann skildi við móður hennar. Fyrri kærandi varð að eigin sögn fyrir miklu andlegu ofbeldi og hótunum um líkamlegt ofbeldi í umsjá föður síns. Það ofbeldi hafi náði hámarki hinn 1. febrúar 2011 þegar hann hafi slegið hana í andlitið og þrengt að öndunarvegi hennar auk þess sem hann beitti hana andlegu ofbeldi. Kærendur tilkynntu atvikið til lögreglu daginn eftir. Í kjölfarið var höfðað refsimál fyrir króatískum dómstólum á hendur föðurnum sem enn var á fyrsta dómstigi fjóru og hálfu ári síðar við meðferð málsins fyrir Mannréttindadómstólnum.
Á sama tíma höfðaði síðari kærandi forsjármál fyrir króatískum dómstólum. Í júní 2011 var kröfu hennar um tímabundna forsjá hafnað. Var það gert vegna álits sérfræðinga króatískra barnaverndaryfirvalda um að fyrri kærandi væri ekki í hættu á frekara ofbeldi á heimili föður. Aðalmeðferð þessa máls var ekki hafin þegar málið kom fyrir dómstólinn. Fyrri kærandi hafði þó lýst skýrum vilja sínum til að búa hjá móður sinni. Hún hafði jafnframt þróað með sér hegðunartengd vandamál og var byrjuð að skaða sjálfa sig.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur byggðu kæru sína á því að króatíska ríkið hafi brugðist jákvæðum skyldum sínum um vernd fyrri kæranda í skilningi 3. gr. sáttmálans og bæði lengd málaferlanna og að ekki var tekið tillit til vilja fyrri kæranda til að búa hjá síðari kæranda hafi brotið gegn 8. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Um 3. gr.: Vegna ungs aldurs fyrri kæranda voru ásakanir hennar á hendur föður um heimilisofbeldi taldar geta fallið undir vanvirðandi meðferð í skilningi 3. gr. Atvik málsins frá 1. febrúar 2011, sem kærð höfðu verið til lögreglu daginn eftir, voru studd af læknum. Að áliti dómstólsins þótti það nægilegt til stjórnvöld bæru skyldu til að rannsaka ásakanir hennar og vernda hana gegn áframhaldandi ofbeldi. Hvað varðaði þörf á að rannsaka ásakanirnar ákváðu stjórnvöld einvörðungu að taka til meðferðar það sem virtust vera alvarlegustu tilvikin af röð ofbeldisverka gegn fyrri kæranda frekar en að ákæra föður hennar fyrir eitt eða fleiri brot sem náð gætu yfir öll stig vanvirðandi meðferðar gagnvart henni sem þannig hefðu getað náð til atvikanna í heild. Enn fremur hafði meðferð sakamálsins gegn föður hennar varað í meira en fjögur og hálft ár. Taldi dómstóllinn því að rannsóknin hefði ekki uppfyllt kröfu um skjóta málsmeðferð. Þar sem ríkið hefði brugðist skyldum sínum til að hefja skilvirka rannsókn á ásökunum um illa meðferð fyrri kæranda hefði verið brotið gegn réttindum hennar samkvæmt 3. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn komst hins vegar að því að króatíska ríkið hafi í upphafi tekið nægjanleg skref til að tryggja að fyrri kærandi myndi ekki verða fyrir frekara ofbeldi. Ástand hennar hafi verið ítarlega vaktað af barnaverndaryfirvöldum. Jafnframt hafi áframhaldandi vera hennar hjá föður verið ákveðin á grundvelli gagna frá sérfræðingum og þar til gerðum stofnunum. Synjunin um tímabundna forsjá var einnig byggð á sömu réttlætanlegu forsendunum og einnig að málið var enn í gangi hjá dómstólum. Var því ekki talið brot á 3.gr. að ræða í þessu tilliti.
Um 8. gr.: Dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að það kallaði á sérstaka skoðun að króatíska ríkið tók ekki tillit til óska fyrri kæranda um að búa hjá móður sinni, síðari kæranda. Sú staðreynd að forsjárdeilan hafði þegar staðið í meira en fjögur ár nægði til þess að álykta að stjórnvöld hefðu látið undir höfuð leggjast að uppfylla skyldu sína samkvæmt 8. gr. sáttmálans. Auk þess hefði í þessu máli verið þörf á sérstakri aðgæslu þar sem um sérlega viðkvæman einstakling var að ræða. Var því talið um brot á 8. gr. að ræða. Þessu til viðbótar var talið um brot að ræða á réttindum móðurinnar samkvæmt 8. gr. vegna tafa í meðferð forsjármálsins.
Full & Egal Universal Law Academy