© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Özel o.fl. gegn Tyrklandi
Dómur frá 17. nóvember 2015
Mál nr. 14350/05, 15245/05 og 16051/05
2. gr. Réttur til lífs
Jarðskjálftahætta. Mannslát vegna hruns bygginga. Lagaleg ábyrgð. Hæfilegur tími málsmeðferðar fyrir dómi.
1. Málsatvik
Kærendur eru ættingjar einstaklinga sem létust undir byggingum sem hrundu í mannskæðum jarðskjálfta í bænum Çınarcık árið 1999. Landfræðileg staðsetning bæjarins er flokkuð sem stórhættusvæði vegna mikillar hættu á jarðskjálftum.
Fyrirtækið V.G. Arsa Ofisi var sakað um að bera ábyrgð á hruni bygginganna vegna byggingarefnis sem var talið ófullnægjandi. Fimm fulltrúar fyrirtækisins voru ákærðir í sakamáli og tveir þeirra voru sakfelldir. Ættingjar fórnarlambanna fóru síðar fram á skaðabætur í málaferlum sem stóðu yfir árin 1999 til 2011.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur héldu því fram að brotið hefði verið gegn rétti ættingja þeirra til lífs samkvæmt 2. gr. sáttmálans. Ennfremur að brotið hefði verið gegn 6. gr. sáttmálans um réttláta málsmeðferð, sem og réttinum til raunhæfs úrræðis til að leita réttar síns samkvæmt 13. gr. sáttmálans. Auk þess töldu kærendur að brotið hefði verið gegn friðhelgi eignarréttar þeirra í skilningi 1. gr. 1. viðauka. sáttmálans.
Niðurstaða
Um 2. gr.: Mannréttindadómstóllinn benti á að 2. gr. sáttmálans legði jákvæðar skyldur á aðildarríki að grípa til aðgerða til að vernda líf borgaranna, jafnvel þegar um er að ræða náttúruhamfarir (sjá dóm hans í Budayeva o.fl. gegn Rússlandi frá 2008). Dómstóllinn tók fram að yfirvöldum hafi verið ljóst hvaða hætta ógnaði umræddu landsvæði og að útgáfa byggingarleyfa fæli í sér mikilvægt ábyrgðarhlutverk að til fyrirbyggja afleiðingar jarðskjálfta sem þar gætu orðið.
Dómstóllinn tók fram að réttarhöldin í sakamálinu hefðu staðið yfir í meira en 12 ár. Þrátt fyrir að málið hafi verið umfangsmikið hafi aðeins fimm einstaklingar verið ákærðir og matsskýrslur hafi legið fyrir á fyrstu stigum málsins. Með vísan til þess taldi dómstóllinn að réttarhöldin hefðu ekki fullnægt kröfum sáttmálans um hraða málsmeðferð og áréttaði jafnframt að mikilvægi rannsóknarinnar á ástæðum þess að byggingarnar hrundu kallaði á að yfirvöld flýttu málsmeðferð svo sem kostur var og kæmust skjótt að niðurstöðu um ábyrgð í málinu.
Samkvæmt þessu komst dómstóllinn að þeirri einróma niðurstöðu að brotið hefði verið gegn 2. gr. sáttmálans en taldi ekki þörf á að taka afstöðu til annarra kæruatriða um brot á öðrum greinum sáttmálans.
Kærendum voru samtals dæmdar 150.000 evrur í miskabætur og 8.000 evrur í málskostnað.
Full & Egal Universal Law Academy