© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Magee o.fl. gegn Bretlandi
Dómur frá 12. maí 2015
Mál nr. 26289/12 og 29891/12
5. gr. Réttur til frelsis og mannhelgi
Handtaka. Réttur til að vera leiddur fyrir dómara. Gæsluvarðhald. Réttarúrræði.
1. Málsatvik
Kærendur voru handteknir vegna rannsóknar lögreglu á morði lögreglumanns. Þeir voru leiddir fyrir dómara 48 klukkustundum eftir handtökuna og var gert að sæta gæsluvarðhaldi í fimm daga. Gæsluvarðhaldið var síðar framlengt, en kærendum var loks sleppt úr haldi án ákæru eftir tólf daga gæsluvarðhaldsvist. Samkvæmt ákvæðum hryðjuverkalöggjafar í Norður-Írlandi var lögreglu heimilt að hafa sakborning í haldi í allt að 28 daga áður en ákæra var gefin út, en skylt var að leita til dómara innan 48 klukkustunda til að fá úrskurð um lögmæti handtökunnar. Leita þurfti heimildar dómara á sjö daga fresti meðan á gæsluvarðhaldi stóð. Þó að dómari hefði leyfi til að hafna beiðni lögreglu um gæsluvarðhald yfir sakborningi var honum ekki heimilt að úrskurða að sakborningur gæti fengið lausn gegn tryggingu.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að gæsluvarðhaldsvist þeirra hefði brotið gegn 3. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn benti á að 3. mgr. 5. gr. sáttmálans varðaði tvenns konar aðstæður. Annars vegar réttindi sakbornings eftir handtöku og þar til hann væri leiddur fyrir dómara og hins vegar gæsluvarðhaldsvist sakbornings eftir að hann hefði verið leiddur fyrir dómara. Hvað varðaði fyrri hlutann var tekið fram að tryggja yrði möguleika sakbornings til að bera lögmæti handtöku undir dómstóla áður en til ákæru gæti komið. Þessi skoðun dómstóla ætti að vera skjótvirk og fara fram án þess að sakborningur gerði kröfu um slíkt. Þá yrði slík skoðun að vera framkvæmd af hlutlausum dómara, sem legði mat á lögmæti og ástæður handtökunnar. Dómstóllinn taldi að þessi skilyrði hefðu verið uppfyllt í máli kærenda og tók í kjölfarið til skoðunar hvort gæsluvarðhaldsvist þeirra hefði verið réttlætanleg. Tekið var fram að kærendur hefðu tvisvar verið færðir fyrir dómara, en að hann hefði ekki haft vald til þess að úrskurða um lausn þeirra úr gæsluvarðhaldi gegn tryggingu. Dómstóllinn taldi þó að kærendur hefðu þurft að sæta gæsluvarðhaldi í fremur stuttan tíma eða tólf daga og að vistunin væri réttlætanleg með vísan til rökstudds gruns um refsivert athæfi. Að mati dómstólsins var ekki fallist á að krafa um að unnt væri að sækja um lausn úr gæsluvarðhaldi gegn tryggingu hjá dómara félli undir 3. mgr. 5. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að kærendur hefðu haft fjölmörg úrræði til þess að fá úrlausn dómstóla um lögmæti handtöku þeirra og gæsluvarðhaldsvist. Tekið var fram að gæsluvarðhald hefði aðeins varað í sjö daga í senn áður en leita þurfti til dómara á nýjan leik og að það hefði lengst getað varað í 28 daga áður en ákæra yrði gefin út. Jafnframt var vísað til þess að sterk rök yrðu að liggja til grundvallar framlengingar gæsluvarðhalds og að kærendur gætu komið sjónarmiðum sínum á framfæri fyrir dómi. Þá hefðu kærendur haft tækifæri til að áfrýja niðurstöðunni til æðri dómstóls. Samkvæmt þessu taldi dómstóllinn að ekki hefði verið brotið gegn 5. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy