© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
M.M. gegn Bretlandi
Dómur frá 13. nóvember 2012
Mál nr. 24029/07
8. gr. Friðhelgi einkalífs
Upplýsingar í sakaskrá. Tæming réttarúrræða. Lagaheimild fyrir takmörkun.
1. Málsatvik
Kærandi, M.M., er breskur ríkisborgari. Hún er fædd árið 1951 og býr í Conty Torone á Norður-Írlandi. Fyrri hluta árs 2000 slitu sonur kæranda og barnsmóðir hans sambandi sínu og stefndi í að barnsmóðirin flytti til Ástralíu með sonarson kæranda en hann var þá tíu mánaða gamall. Í örvæntingu sinni vegna þessa fór kærandi í felur með sonarsoninn. Um einum og hálfum sólarhring síðar hafði lögregla uppi á kæranda og drengnum og var kærandi í kjölfarið kærð fyrir barnsrán. Þar sem ákæra í málinu var ekki talin í þágu almannahagsmuna var kæranda boðið að ljúka málinu með áminningu og féllst hún á það. Eftir að málinu lauk spurðist kærandi fyrir um hversu lengi áminningin yrði á sakaskrá og var henni þá tjáð að slík skráning héldist í fimm ár, eða fram í nóvember 2005.
Í september 2006 bauðst kæranda starf á fagsviði sínu en atvinnutilboðið var síðar dregið til baka þegar tilvonandi atvinnuveitandi fékk upplýsingar úr sakaskrá um að hún hefði fengið áminningu fyrir barnsrán. Varð kæranda þá ljóst að reglum um skráningu í sakaskrá hafði verið breytt á þann veg að skráning afbrota gegn börnum héldust varanlega inni á skránni en ekki tímabundið. Reglunum hafði verið breytt að þessu leyti í kjölfar alvarlegra glæpa gegn börnum. Kæranda var í kjölfarið boðið, vegna sérstakra aðstæðna sem vörðuðu brot hennar, að athugasemd kæmi fram á sakaskrá hennar, þar sem skýrt yrði frá því að afbrot hennar hefði varðað deilur innan fjölskyldu hennar.
Kærandi hugðist leita til dómstóla til að fá skráningunni aflétt en var það ókleift þar sem umsókn hennar um gjafsókn var hafnað.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að brotið hefði verið gegn réttindum hennar samkvæmt 7. gr. sáttmálans þar sem afturvirk breyting á reglum um sakaskrá hefði þungbærar afleiðingar fyrir hana. Breytingin myndi hafa áhrif á atvinnumöguleika hennar um lífstíð, en kærandi hafði kosið að starfa á sviði heilbrigðis- og félagsþjónustu. Dómstóllinn taldi nærtækara, í ljósi fyrri framkvæmdar sinnar, að skoða hvort brotið hefði verið gegn 8. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi sýnt fram á að atvinnutilboð til kæranda hefði verið afturkallað vegna þess að áminning sem hún fékk væri skráð í sakaskrá. Ljóst væri að þar til sú skráning yrði afmáð gæti hún mögulega talist þolandi brots á 8. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn benti á að kærandi hefði ekki höfðað mál gegn löggæsluyfirvöldum til að fá sakaskrá breytt og að samkvæmt 1. mgr. 35. gr. sáttmálans yrði að tæma möguleg úrræði landsréttar áður en dómstóllinn gæti tekið mál til meðferðar. Aftur á móti hefði dómstóllinn viðurkennt, vegna eðlis þeirra réttinda sem honum væri ætlað að vernda og fjalla um, að umræddu ákvæði sáttmálans yrði að beita af ákveðnum sveigjanleika og án of mikillar formfestu. Eftir nokkuð ítarlega skoðun á þeim málum sem bresk stjórnvöld vísuðu til í málatilbúnaði sínum, taldi dómstóllinn að ekki hefði tekist að sýna fram á að kæranda hefði verið unnt að fá skráningu í sakaskrá endurskoðaða fyrir enskum dómstólum. Var kæran því talin tæk til efnismeðferðar.
Eftir að dómstóllinn hafði slegið því föstu að skráning löggæsluyfirvalda á áminningu þeirri sem kærandi hafði fengið, og miðlun þeirra upplýsinga til annarra, gæti takmarkað réttindi samkvæmt 8. gr. sáttmálans fjallaði hann um þau lög og reglur sem giltu í landsrétti um slíkar skráningar. Fram kom að engin sérstök lög giltu að þessu leyti heldur einungis almenn lögreglulög og persónuverndarlög. Átti þetta bæði við um skráningu, geymslu og miðlun upplýsinganna á þeim tíma þegar atvik málsins áttu sér stað. Dómstóllinn benti þó á að síðar hefðu verið sett sérstök lög um miðlun upplýsinga sem þessara til mögulegra atvinnuveitenda. Virtist sú löggjöf ekki taka tillit til alvarleika þeirra brota, sem mögulega gátu komið fram á sakaskrá og hversu langur tími væri liðinn frá broti. Ætti þetta við um áminningar sem skráðar væru á sakaskrá. Hvergi mætti sjá að gert væri ráð fyrir einhvers konar mati á því hvort rétt væri, í sérstökum tilvikum, að láta slíkar upplýsingar ekki í té.
Varðandi þá afturvirku breytingu sem gerð var á reglum um miðlun upplýsinga á sakaskrá, eftir að kærandi hafði fallist á að vera áminnt í stað þess að verða ákærð, taldi dómstóllinn ekki unnt að slá því föstu að kærandi hefði verið verr sett vegna þeirrar ákvörðunar sinnar, enda þótt hún hefði í raun afsalað sér réttinum til réttlátrar málsmeðferðar.
Í ljósi samanlagðra áhrifa allra þeirra annmarka sem voru og höfðu verið á regluverki um skráningu, geymslu og miðlun upplýsinga á sakaskrá taldi dómstóllinn að brotið hefði verið gegn réttindum kæranda samkvæmt 8. gr. sáttmálans, enda væri takmörkun réttindanna í þessu tilviki ekki reist á lögum. Af þessum sökum taldi dómstóllinn ekki ástæðu til að fjalla um hvort takmörkunin væri nauðsynleg í lýðræðisþjóðfélagi í þágu einhverra þeirra markmiða sem réttlættu slíkar takmarkanir.
Kærandi gerði engar kröfur fyrir dómstólnum um bætur.
Full & Egal Universal Law Academy