Momčilović / Hırvatistan – 11239/11 - 26.3.2015 tarihli Karar [I. Bölüm]
Olaylar – Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 186 (a) maddesi uyarınca, Hırvatistan Devleti aleyhine dava açmak isteyen bir kişi, öncelikle, yetkili Savcılığa dostane çözüm talebinde bulunmalıdır. Aksi halde, başvuru kabul edilemez olarak nitelendirilecektir.
1998 yılının Ocak ayında, başvuranlar, Savcılığa, yakınlarının bir asker tarafından kanunlara aykırı şekilde öldürülmesi nedeniyle tazminat talebiyle dostane çözüm başvurusunda bulunmuşlardır. Talepleri reddedildiğinde, belediye mahkemesi önünde hukuk davası açmışlardır. Ancak, avukatları duruşmalara katılamayınca, dava düşmüştür. 2005 yılının Mayıs ayında, başvuranlar farklı bir belediye mahkemesi önünde yeniden dava açmışlardır, ancak öncesinde yetkili Savcılıktan dostane çözüm talebinde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmedikleri gerekçesiyle dava, kabul edilemez olarak nitelendirilmiştir.
Hukuksal Değerlendirme – Madde 6: Mahkeme, Devlet’e karşı dava açmadan önce dostane çözüm talebinde bulunma gerekliliğince mahkeme erişimi hakkının kısıtlanmasının söz konusu hakkı temelden kısıtlayıp kısıtlamadığını incelemiştir. Dostane çözüm talebi gerekliliği kanunla düzenlenmişolup uzun ve pahalı mahkeme işlemlerinden kaçınarak ve dava sayısını azaltarak adli ekonomiyi güvence altına almaya ilişkin meşru bir hedef gütmektedir. Söz konusu gerekliliğin orantılılığına ilişkin olarak, Mahkeme, başvuranların açtıkları ilk hukuk davasını takipsizlik ve zamanında itiraz edilmemesi nedeniyle düştüğü görüşündedir. İlk dostane çözüm talebinin reddedilmesine ilişkin olarak, bu kadar uzun bir süre geçtikten sonra ikinci bir dostane çözüm başvurusunun sonucunun nasıl olacağını tahmin etmek zordur. Söz konusu gereklilik, tek başına makuldür ve başvuranın iddiasına ilişkin hukuki bir önyargıya neden olacak nitelikte değildir. Bu nedenle, ilgili kısıtlama mahkeme erişimi hakkını ihlal etmemiştir.
Sonuç: ihlal yok (oy birliğiyle).
Full & Egal Universal Law Academy