Murray/Hollanda - 10511/10 - 10.12.2013 tarihli Karar [III. Bölüm]
Zihinsel gelişimi zayıf olan başvuran, Mart 1980’de, cinayetten dolayı hüküm giymiş ve Hollanda Antilleri Adalet Mahkemesi tarafından müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Başvuranın defalarca dile getirdiği af talepleri reddedilmiştir. 2011 yılında, başvuranın tutulduğu Curaçao adasında, müebbet hapis cezalarının periyodik olarak tekrar gözden geçirilmesini gerektiren yeni bir yasa çıkarılmıştır. Buna göre, başvuranın cezası gözden geçirilmiş, ancak Eylül 2012’de, Adalet Mahkemesi, başvuranın anti-sosyal kişilik bozukluğu olduğu yönündeki psikiyatri uzmanı raporlarını, başvuranın duruşma esnasındaki davranışlarını ve maktulün yakınlarının durumunu göz önüne alarak, söz konusu cezanın halen makul bir amacının bulunduğu sonucuna varmıştır. Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvuruda, Sözleşme’nin 3. maddesine dayanarak, hiçbir şekilde tekrar gözden geçirilme imkânı olmaksızın müebbet hapis cezasına mahkûm edilişi ve cezaevi koşulları konusunda şikâyette bulunmuştur.
10 Aralık 2013 tarihli bir kararda, Mahkemenin bir Dairesi, başvuran hakkında verilen müebbet hapis cezası nedeniyle Sözleşme’nin 3. maddesinin ihlal edilmediğine oybirliğiyle hükmetmiştir. Daire, müebbet hapis cezasının yeniden gözden geçirilmesi imkânının, Curaçao Ceza Kanunu kapsamına Kasım 2011’de alındığına dikkat çekmiştir. Bu çerçevede, müebbet hapis cezasına mahkûm edilen kişinin, cezasının en az 20 yıllık kısmının infazının tamamlanmasının ardından, Adalet Mahkemesi tarafından hürriyeti kısıtlayıcı bir cezanın artık makul bir amacının bulunmadığı kanaatine varılması halinde, şartlı olarak tahliye edilebileceği öngörülmektedir. Söz konusu gözden geçirme mekanizması, Vinter ve Diğerleri/Birleşik Krallık [BD] kararında (66069/09, 130/10 ve 3896/10, 9 Temmuz 2013, 165 sayılı Bilgi Notu) belirtilen kriterleri karşılamaktadır. Başvuranın davasında, gözden geçirme işlemi gerçekleştirilmiş ve neticede, Adalet Mahkemesi, başvuranın psikiyatrik durumuna ilişkin uzman raporlarını, kişiliğini, davranışlarını ve tekrar suç işleme ihtimalini dikkate almak suretiyle, şartlı olarak tahliye edilmemesi gerektiğine karar vermiştir. Ayrıca, başvuranın Mahkemeye başvurduğu tarihte, Curaçao’da, müebbet hapis cezasının yasal olarak gözden geçirilmesi imkânı bulunmadığı doğru olmakla birlikte, başvuran hakkında verilen müebbet hapis cezasının, söz konusu tarihten önce fiilen ve hukuken indirim yapılabilecek mahiyette olup olmadığının değerlendirilmesine gerek yoktur. Zira başvuran, mahkûmiyetinin üzerinden neredeyse 30 yıl geçtikten sonra Mahkemeye başvurmuştur.
Daire, aynı zamanda, oybirliğiyle, başvuranın cezaevi koşullarına yönelik şikâyeti bakımından Sözleşme’nin 3. maddesinin ihlal edilmediğine karar vermiştir.
Dava, başvuranın talebi üzerine, 17 Nisan 2014 tarihinde Büyük Daireye gönderilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy