© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Mustafa Erdogan o.fl. gegn Tyrklandi
Dómur frá 27. maí 2014
Mál nr. 346/04 og 39779/04
10. gr. Tjáningarfrelsi
Ærumeiðingar. Dómarar. Umræða um almannahagsmuni. Gildisdómar.
1. Málsatvik
Kærendur höfðu verið dæmdir til greiðslu bóta vegna ærumeiðinga um þrjá dómara stjórnlagadómstóls Tyrklands. Erdogan, sem er prófessor í stjórnskipunarrétti, birti grein þar sem ákvörðun stjórnlagadómstóls landsins um að banna ákveðin stjórnmálasamtök var harðlega gagnrýnd. Í greininni taldi hann að dómarar stjórnlagadómstólsins hefðu ekki verið hæfir til að taka ákvörðun í málinu og hafi verið hlutdrægir.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að dómurinn yfir þeim fæli í sér brot á tjáningarfrelsi þeirra, sem verndað væri af 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi að dómurinn yfir kærendum hafi vissulega falið í sér takmörkun á tjáningarfrelsi þeirra. Sú takmörkun hafi verið lögbundin og stefnt að því að vernda réttindi og æru annarra borgara. Þó tók dómstóllinn fram að umfjöllunarefni greinarskrifanna hafi átt mikið erindi til almennings, þar sem fjallað var um dómstóla landsins, en slík umræða væri í eðli sínu mikilvæg í hverju lýðræðisþjóðfélagi. Þrír dómarar við stjórnlagadómstól landsins höfðuðu meiðyrðamálið gegn kærendum. Þó að ekki yrði fullyrt um að þeir mættu eiga von á jafn óvæginni gagnrýni og t.d. stjórnmálamenn, taldi dómstóllinn að þeir yrðu að þola málefnalega gagnrýni vegna starfa sinna. Þó tók dómstóllinn fram að mikilvægt væri að dómstólar nytu trausts almennings í samfélaginu og því gæti verið nauðsynlegt að veita dómurum sérstaka vernd gegn ómálefnalegum árásum sem miðuðu að því að sverta mannorð þeirra, sérstaklega þegar litið væri til þess að dómarar mættu jafnan ekki svara slíkri gagnrýni á opinberum vettvangi.
Í málinu höfðu dómstólar komist að þeirri niðurstöðu að ákveðin ummæli í greininni hefðu farið út fyrir mörk málefnalegrar gagnrýni og hafi falið í sér ærumeiðingar gagnvart dómurunum. Dómstóllinn taldi að orðalag greinarinnar væri vissulega gróft og í sumum tilvikum jafnvel móðgandi. Ummælin hefðu hins vegar fyrst og fremst falið í sér gildisdóma höfundar sem byggðir væru á pólítískri skoðun hans og skoðunum hans á lögfræðilegum málefnum. Greinin var rökstudd með vísan til fyrri dóma stjórnalagadómstólsins og niðurstöðu hans um að banna ákveðin stjórnmálasamtök en sá dómur hafði vakið miklar deilur í samfélaginu. Því væri hægt að færa rök fyrir því að ummælin í greininni hafi að einhverjum hluta verið reist á staðreyndum. Í málinu gegn kærendum hafi dómstólar ekki aðgreint ummæli sem byggðu á staðreyndum frá ummælum sem fólu í sér gildisdóma og virtust ekki hafa lagt mat á hvort ummælin hafi verið sett fram í góðri trú. Þá hafi ummælin ekki verið metin í heildarsamhengi greinarinnar. Dómstóllinn taldi að þegar ummælin væru virt í því samhengi sem þau voru sett fram og tillit tekið til fræðilegs eðlis greinarinnar yrði ekki séð að þau hafi falið í sér ómálefnalega árás á æru dómaranna. Því taldi dómstóllinn að dómurinn hafi falið í sér takmörkun á tjáningarfrelsi kæranda og að tyrkneska ríkið hafi ekki sýnt fram á að takmörkunin hafi verið nauðsynleg í lýðræðisþjóðfélagi. Því hafi verið brotið gegn 10. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn dæmdi tyrkneska ríkið til þess að endurgreiða kærendum þær bætur sem þeim hafði verið gert að greiða og að auki til að greiða þeim bætur að uppæð 7.500 evrum.
Full & Egal Universal Law Academy