Navalnyy ve Yashin / Rusya - 76204/11 - 4.12.2014 tarihli Karar [Bölüm I]
Olaylar - Başvuranlar iki siyasal eylemci ve muhalefet liderleridir. Başvuranlar izinli bir gösterinin ardından gerçekleştirdikleri iddia edilen ve ani gelişen bir yürüyüşü durdurmaları doğrultusundaki polis talimatına uymadıkları gerekçesiyle 2011 yılında yakalanmışlardır. Başvuranlar ertesi gün mahkemeye çıkarılmadan önce gözaltında tutulmuşlardır ve 15 gün idari tutukluluğa mahkûm edilmişlerdir. Başvuranların itirazları reddedilmiştir.
Hukuki Değerlendirme - Başvuranların yakalanması, tutuklulukları ve cezaları 11. madde kapsamında haklarına müdahale oluşturmuştur. Kamu düzenini sürdürmek için meşru bir amaç izlemiştir. Orantılılığıyla ilgili olarak Mahkeme, başvuranlar yürüyüş yapma niyetinde olmamış olsa dahi, eylemcilerin büyük bir grup olarak görünümünü makul olarak algılanabilir olduğunu kaydetmektedir. Ancak, yürüyüş yalnızca on beş dakika sürmüştü, barışçıldı ve katılımcıların sayısı nedeniyle kontrol altına almak zor olmazdı. Polis böylece yalnızca başvuranları yakaladı çünkü yürüyüş izinli değildi. Yerel mahkemeler eylemciler tarafından yaratılan risklerin kapsamını ya da eylemcileri durdurmanın gerekli olup olmadığını teyit etmek üzere bir girişimde bulunmamıştır. Başvuranlar daha sonra polis talimatlarına uymadıklarından yakalanmışlardır, ancak Mahkeme polisin, yakalanmalarla sonuçlanmadan önce, bu tür talimatlar verip vermediğinin doğruluğunu ortaya koyamadı. Başvuranların yürüyüşü sonlandırma amacıyla bir talimata uymadıkları düşünülse dahi, kendilerini yakalamak için herhangi bir gerekçe yoktur. Ayrıca, verilen ceza iddia edilen suçun nispeten önemsiz mahiyetini yansıtmamıştır. Son olarak, yerel makamlar açıkça başvuranların kendiliğinden oluşan barışçıl bir gösteriye katılmalarından ve hükümet karşıtı sloganlar atmalarından cezalandırıldıklarını onaylamıştır. Alınan zorlayıcı tedbirler, diğer muhalefet destekçileri ve halkı tamamen katılınan gösterilerden ve daha genel olarak açık siyasi tartışmaya katılmaktan caydırmak için ciddi bir potansiyele sahiptir. Özgürlükten yoksun kalmaları medyada geniş yer tutacak iyi tanınan, kamuya mal olmuş kişilerin hedef gösterilmesi nedeniyle, bu yaptırımların ürpertici etkisi daha da güçlendirilmiş olmuştur. Bu nedenle, demokratik bir toplumda müdahale gerekli olmamıştır.
Sonuç: ihlal (oy birliğiyle)
Mahkeme, ayrıca oy birliğiyle, başvuranlara karşı idari yargılamalar bağlamında 6§1 maddenin, polis merkezine kadar gerekçesiz olarak eşlik edilmesiyle, yolda kayıtsız ve kaynağı belirtilmemiş altı saat süren tutulmalarıyla ve gözaltında tutulmalarına ilişkin gerekçe sunulmamasıyla ilgili olarak 5. maddenin, etkin iç hukuk yolları bulunmamasıyla ilgili olarak 13. maddenin ve başvuranların polis merkezinde tutuldukları koşullar hakkında 3. maddenin ihlal edildiğine karar vermiştir.
Madde 41: Her bir başvuran için manevi tazminata karşılık olarak 26.000 avro
(Bk. ayrıca Bukta ve Diğerleri/Macaristan, 25691/04, 17 Temmuz 2007, 99 sayılı Bilgi Notu; Berladir ve Diğerleri/Rusya, 34202/06, 10 Temmuz 2012; Fáber /Macaristan, 40721/08, 24 Temmuz 2012, 154 sayılı Bilgi Notu; Malofeyeva/Rusya, 36673/04, 30 Mayıs 2013; Kasparov ve Diğerleri/Rusya, 21613/07, 3 Ekim 2013, 167 sayılı Bilgi Notu; bk. ayrıca Tutukluluk Koşullarına ve Tutukluluara Muameleye ilişkin Bilgi Notu)
Full & Egal Universal Law Academy