© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Santilli gegn Ítalíu
Dómur frá 12. desember 2013
Mál nr. 51930/10
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu.
13. gr. Réttur til raunhæfs úrræðis til að leita réttar síns.
Börn. Umgengnisréttur. Jákvæðar skyldur ríkisins.
1. Málsatvik
Kærandi er ítalskur ríkisborgari, fæddur árið 1975, og býr í Urbino á Ítalíu. Kærandi var í sambúð með AB og átti með henni son. Eftir að þau slitu samvistum fékk AB forræði yfir barninu en kærandi fékk umgengnisrétt við barnið. AB hamlaði umgengni kæranda við son þeirra á árunum 2006-2009 og fékk hann ekki að hitta barnið á því tímabili. Kærandi gerði ítrekaðar tilraunir til þess að fá að hitta barnið og fór meðal annars með mál sitt fyrir dómstóla þar sem úrskurðað var að AB væri skylt að veita honum umgengnisrétt við barnið. Þegar það gekk ekki eftir skipaði dómstóll í október 2011 félagsmálayfirvöldum að beita sér fyrir því að kærandi gæti heimsótt son sinn reglulega. Fram til desember 2011 fékk kærandi að heimsækja son sinn reglulega, en eftir þann tíma ákvað hann af tillitsemi við son sinn að heimsóknum skyldi hætt þar sem barnið vildi ekki hitta hann. Í mars 2012 féll dómur um umgengnisrétt kæranda við barnið, en í ágúst sama ár tilkynntu félagsmálayfirvöld að þau hefðu misst samband við kæranda og gætu ekki fylgt eftir umgengni hans við son sinn.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi vísaði til þess að þrátt fyrir fjölda dómsúrskurða um rétt hans til umgengni við son sinn hefði hann ekki getað nýtt þann rétt með raunhæfum hætti frá árinu 2006. Hann byggði á því að brotið hefði verið gegn rétti hans til einkalífs og fjölskyldu samkvæmt 8. gr. sáttmálans, svo og að skort hafi raunhæf úrræði til að hann gæti leitað réttar síns, sbr. 13. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Um 8. gr.: Dómstóllinn áréttaði að 8. gr. sáttmálans legði jákvæðar skyldur á aðildarríkin til að grípa til aðgerða í því skyni að tryggja virka vernd þeirra réttinda sem ákvæðið varðar. Samkvæmt þessu var talið að aðildarríkjunum bæri að tryggja rétt foreldra til að umgangast börn sín, einkum í málum þar sem deilt væri um umgengnisrétt. Lögð var áhersla á að úrræði til að tryggja umgengnisrétt yrðu að vera skjótvirk þar sem samband foreldris og barns væri háð því að ekki liði langur tími milli heimsókna.
Dómstóllinn tók fram að ekki hefði náðst samkomulag milli kæranda og AB um umgengnisrétt og að AB hafi frá upphafi lagst gegn því að kærandi fengi að umgangast son sinn. Þá hefðu dómstólar og félagsmálayfirvöld ekki náð að koma á heimsóknum milli kæranda og sonar hans, þrátt fyrir ítrekuð dómsmál sem hafi fallið honum í hag. Tekið var fram að þetta leiddi ekki eitt og sér til þeirrar niðurstöðu að ítalska ríkið hefði ekki uppfyllt skyldur sínar samkvæmt 8. gr. sáttmálans. Taka yrði tillit til þess að ferli umgengnismála og virkni umgengnisréttar byggði að hluta á því að aðilar sýndu sáttavilja og færu eftir ákvörðunum stjórnvalda. Lögð var áhersla á að aðgerðir stjórnvalda í málum af þessum toga yrðu fyrst og fremst að taka mið af því hvað teldist barninu fyrir bestu. Væru því takmörk fyrir því hversu langt væri hægt að ganga í að þvinga fram umgengnisrétt.
Dómstóllinn taldi að í þessu máli hefði málsmeðferð og aðgerðir stjórnvalda verið á þann veg að ómögulegt hafi verið fyrir kæranda að halda sambandi við son sinn. Var því talið að ítalska ríkið hefði ekki gengið nægilega langt í aðgerðum til að tryggja rétt kæranda til að umgangast barn sitt á fullnægjandi hátt og að brotið hefði verið gegn 8. gr. sáttmálans.
Um 13. gr.: Dómstóllinn fjallaði því næst um hvort brotið hefði verið gegn 13. gr. sáttmálans. Tekið var fram að ljá yrði aðildarríkjum talsvert svigrúm til útfærslu á þeim úrræðum sem borgurum stæðu til boða. Í þessu máli hafi kærandi haft mörg tækifæri til þess að bera mál sín undir dómstóla og fengið úrskurði um að umgengnisréttur hans skyldi virtur. Ítölsk löggjöf hafi því tryggt honum raunhæf úrræði til að leita réttar síns í skilningi 13. gr. sáttmálans og hefði ekki verið brotið gegn ákvæðinu.
Dómstóllinn dæmdi ítalska ríkið til að greiða kæranda miskabætur að upphæð 10.000 evrum.
Full & Egal Universal Law Academy