© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Neagoe gegn Rúmeníu
Dómur frá 21. júlí 2015
Mál nr. 23319/08
6. gr. Réttlát málsmeðferð
Réttur til að teljast saklaus uns sekt er sönnuð. Opinber yfirlýsing um sekt.
1. Málsatvik
Kærandi er rúmenskur ríkisborgari, fæddur 1963 og búsettur í Rúmeníu. Þann 24. maí 2004 valt vörubifreið með 20 tonna áburðarfarm í nágrenni þorps eins, en kærandi var einn af framkvæmdastjórum fyrirtækisins sem ökumaðurinn starfaði hjá. Eldur kom upp í bifreiðinni og reyndi slökkvilið ásamt nokkrum vegfarendum að ráða niðurlögum eldsins. Sprenging varð og fórust 18 manns, en 13 aðrir slösuðust. Einnig varð verulegt eignatjón.
Kærandi var ásamt öðrum framkvæmdastjóra og forstjóra fyrirtækisins ákærður fyrir manndráp, brot á heilsu- og öryggislöggjöf og refsivert skaðaverk. Kærandi var sakfelldur á lægsta dómstigi, en sýknaður á millidómstigi. Eftir sýknudóminn lýsti forseti Rúmeníu því yfir að þótt hann gæti ekki rætt dómsniðurstöðuna teldi hann hana engu að síður ósanngjarna.
Ákæruvaldið og tjónþolar áfrýjuðu dóminum. Áður en dómur var kveðinn upp fullyrti talsmaður áfrýjunardómstólsins í fjölmiðlum að sýknudómnum yrði sennilega snúið við og að hann gerði ráð fyrir að sakborningarnir yrðu sakfelldir. Fór svo að það gekk eftir.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi hélt því fram að brotið hefði verið gegn rétti hans til að teljast saklaus uns sekt hans væri sönnuð að lögum, sbr. 2. gr. 6. gr. sáttmálans vegna fullyrðinga forseta Rúmeníu og talsmanns áfrýjunardómstólsins.
Niðurstaða
Dómstóllinn benti á að 2. mgr. 6. gr. sáttmálans verndaði rétt allra til að teljast saklausir uns sekt þeirra væri sönnuð að lögum og vísaði til dómaframkvæmdar sinnar um að enginn fulltrúi ríkis eða opinberra yfirvalda gæti lýst mann sekan um afbrot fyrr en dómstólar hefðu sakfellt hann.
Hvað snerti fullyrðingu forseta Rúmeníu yrði að vísa frá þeirri kæru, þar eð hún hefði verið lögð fram eftir að sex mánaða frestur 1. mgr. 35. gr.sáttmálans rann út. Dómstólinn áréttaði að ummæli talsmanns áfrýjunardómstólsins við fjölmiðla hefðu verið látin falla nokkrum dögum áður en dómur var kveðinn upp. Þá leit hann til þess að réttarhöldin hefðu skipt almenning máli og almenningur því haft hagsmuni af því að fá fregnir í fjölmiðlum af framgangi þeirra. Talsmaður réttarins hefði hins vegar ekki haldið sig við að miðla upplýsingum um réttarhöldin, heldur látið í ljósi persónulega skoðun á sekt kæranda. Dómstóllinn lagði áherslu á að gera yrði greinarmun á hreinni og beinni tjáningu um að grunur beindist að einstaklingi og því að láta opinberlega í ljós persónulega skoðun á sekt hans. Dómstóllinn benti einnig á að dómarinn, sem var talsmaður áfrýjunardómstólsins, hefði átt að virða rétt sakborningsins til að teljast saklaus uns sekt væri sönnuð og gæta orða sinna. Hann hefði þvert á móti hvatt almenning til að telja kæranda sekan.
Loks ítrekaði dómstóllinn að sú staðreynd að kærandi hefði að endingu verið sakfelldur breytti engu um réttinn til að teljast saklaus uns annað sannist. Þann rétt yrði að virða allt þar til dómur hefði verið kveðinn upp. Ákvæði 2. mgr. 6. gr. sáttmálans ættu við um meðferð sakamála í heild sinni óháð málsniðurstöðu. Þar sem talsmaður réttarins hefði að dómi óuppkveðnum tjáð sig við fjölmiðla um sekt kæranda gæti kærandi ekki talist hafa notið þeirrar verndar sem réttlát málsmeðferð útheimti. Hefði því verið brotið gegn 2. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Kæranda voru dæmdar 3.600 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy