Μεταφραστική Υπηρεσία Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα
SERVICE DES TRADUCTIONS DU MINISTERE DES AFFAIRES ETRANGERES DE LA REPUBLIQUE HELLENIQUE, ATHENES
HELLENIC REPUBLIC, MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS, TRANSLATION SERVICE, ATHENS
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ
ΥΠΟΘΕΣΗ ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΚΑΤΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
(Προσφυγές αρ. 13576/09, 38079/09, 62288/09, 63640/09, 2557/10, 13601/10, 17191/10, 19966/10, 21340/10, 21391/10, 36117/10, 39760/10 και 60849/10)
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ
21 Μαΐου 2015
Η απόφαση αυτή είναι οριστική. Μπορεί να επέλθουν μερικές αλλαγές ως προς την μορφή.
Στην υπόθεση Ορφανουδάκη και λοιποί κατά Ελλάδας,
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Πρώτο Τμήμα) συνεδρίασε σε Επιτροπή με την ακόλουθη σύνθεση:
Mirjana Lazarova Trajkovska, Πρόεδρο,
Λίνο-Αλέξανδρο Σισιλιάνο,
Ksenija Turković, Δικαστές,
και με τη σύμπραξη της Karen Ried, Γραμματέα Τμήματος,
Αφού διασκέφθηκε σε Συμβούλιο στις 23 Απριλίου 2015,
Εξέδωσε την παρούσα απόφαση, που υιοθετήθηκε την ημερομηνία αυτή :
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.Η υπόθεση προέκυψε μετά από προσφυγές που ασκήθηκαν κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας ενώπιον του Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρου 34 της Σύμβασης προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών («η Σύμβαση») τις ημερομηνίες που αναφέρονται στον πίνακα που επισυνάπτεται στο παράρτημα.
2.Οι προσφυγές κοινοποιήθηκαν στην Ελληνική Κυβέρνηση («η Κυβέρνηση»).
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ
ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ
3.Ο κατάλογος των προσφευγόντων και τα κρίσιμα στοιχεία της κάθε προσφυγής αναφέρονται στον πίνακα που επισυνάπτεται στο παράρτημα.
4.Οι προσφεύγοντες παραπονούνται για τη διάρκεια δώδεκα διαδικασιών ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων και μιας διαδικασίας ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου (προσφυγή αρ. 13601/10), η οποία ήταν κατά τη γνώμη τους υπερβολική, και ορισμένοι εξ αυτών, για την απουσία πραγματικής προσφυγής στο εθνικό δίκαιο. Σε ορισμένες προσφυγές, οι προσφεύγοντες προβάλλουν αιτιάσεις αντλούμενες από άλλες διατάξεις της Σύμβασης.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ
Ι. ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ
5.Λόγω της ομοιότητας των προσφυγών, το Δικαστήριο θεωρεί ότι πρέπει να τις συνεκδικάσει και να εκδώσει μία μόνον απόφαση.
ΙΙ.ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΗΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 6§1 ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 13 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
6.Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η διάρκεια των υπό κρίση διοικητικών διαδικασιών δεν είναι σύμφωνη με την απαίτηση της «λογικής προθεσμίας» και ότι δεν διέθεταν πραγματική προσφυγή. Επικαλούνται τα άρθρα 6§1 και 13 της Σύμβασης, τα οποία έχουν ως εξής:
Άρθρο 6§1
Παv πρόσωπov έχει δικαίωµα όπως η υπόθεσίς τoυ δικασθή (...) εvτός λoγικής πρoθεσµίας υπό δικαστηρίoυ, (...), τo oπoίov θα απoφασίση (...) επί τωv αµφισβητήσεωv επί τωv δικαιωµάτωv και υπoχρεώσεώv τoυ αστικής φύσεως (. ) »
Άρθρο 13
«Παν πρόσωπov τoυ oπoίoυ τα αναγvωριζόµεvα εv τη παρoύση Συµβάσει δικαιώµατα και ελευθερίαι παρεβιάσθησαv, έχει τo δικαίωµα πραγµατικής πρoσφυγής ενώπιoν εθvικής αρχής, έστω και άv η παραβίασις διεπράχθη υπό πρoσώπωv ενεργoύvτωv εv τη εκτελέσει των δηµoσίωv καθηκόvτωv τoυ.» .
7.Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η «λογική» προθεσμία μιας διαδικασίας πρέπει να κρίνεται σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης και με τη βοήθεια των ακόλουθων κριτηρίων: την περιπλοκότητα της υπόθεσης, τη συμπεριφορά των προσφευγόντων και των αρμόδιων αρχών καθώς και το διακύβευμα της υπόθεσης σε σχέση με τους ενδιαφερομένους (Frydlender κατά Γαλλίας, [GC], αρ. 30979/96, §43, CEDH 2000-VII).
8.Στην απόφασή του επί της αρχής Γλύκαντζη κατά Ελλάδας (αρ. 40150/09, 30 Οκτωβρίου 2012) το Δικαστήριο συμπέρανε την παραβίαση σε θέματα παρόμοια με αυτά που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης.
9.Μετά από εξέταση του συνόλου των στοιχείων που του υποβλήθηκαν , το Δικαστήριο δεν εντοπίζει κανένα πραγματικό περιστατικό ή επιχείρημα ικανό να το πείσει να καταλήξει σε συμπέρασμα διαφορετικό σε σχέση με το παραδεκτό ή το βάσιμο των εν λόγω αιτιάσεων. Δεδομένης της νομολογίας του επί του θέματος, θεωρεί ότι στην υπό κρίση υπόθεση η διάρκεια της επίδικης διαδικασίας είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην απαίτηση της «λογικής προθεσμίας».
10.Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι οι προσφεύγοντες δεν είχαν στη διάθεσή τους καμία πραγματική προσφυγή που να τους επιτρέπει να υποβάλουν τις αιτιάσεις τους τις σχετικές με τη διάρκεια της διαδικασίας.
11.Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι οι αιτιάσεις είναι παραδεκτές και αποδεικνύουν ότι υπήρξε παραβίαση των άρθρων 6 §1 και 13 της Σύμβασης.
ΙΙΙ.ΕΠΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΩΝ
12.Ορισμένοι προσφεύγοντες προέβαλαν άλλες αιτιάσεις αντλούμενες από διάφορα άρθρα της Σύμβασης.
13.Το Δικαστήριο εξέτασε τις προσφυγές, κατάλογος των οποίων υπάρχει στον επισυναπτόμενο πίνακα σε παράρτημα και διαπιστώνει, μετά από εξέταση του συνόλου των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, και στον βαθμό που τα επίδικα πραγματικά περιστατικά εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του, ότι από τις αιτιάσεις αυτές δεν προκύπτει καμία ένδειξη παραβίασης των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που προστατεύονται από τη Σύμβαση ή τα Πρωτόκολλά της.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το τμήμα αυτό των προσφυγών είναι προδήλως αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί κατ’ εφαρμογή του άρθρου 35§§3 και 4 της Σύμβασης.
IV.ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 41 ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ
14.Σύμφωνα με το άρθρο 41 της Σύμβασης,
« Εάv τo Δικαστήριo κρίvει ότι υπήρξε παραβίαση της Σύµβασης ή τωv Πρωτoκόλλωv της, και αv τo εσωτερικό δίκαιo τoυ Υψηλoύ Συµβαλλόµεvoυ Μέρoυς δεv επιτρέπει παρά µόvo ατελή εξάλειψη τωv συvεπειώv της παραβίασης αυτής, τo Δικαστήριo χoρηγεί, εφόσoν είvαι αvαγκαίo, στov παθόvτα δίκαιη ικαvoπoίηση. »
15.Λαμβάνοντας υπόψη τα έγγραφα που έχει στην κατοχή του και τη νομολογία του, το Δικαστήριο κρίνει εύλογο να επιδικάσει τα ποσά που αναφέρονται στον επισυναπτόμενο πίνακα.
16.Το Δικαστήριο κρίνει ότι αρμόζει να υπολογισθούν οι τόκοι υπερημερίας επί του επιτοκίου διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, προσαυξημένου κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ, ΟΜΟΦΩΝΑ, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
1. Αποφασίζει να συνεκδικάσει τις προσφυγές,
2. Κηρύσσει παραδεκτές τις προσφυγές όσον αφορά τη διάρκεια των επίδικων διαδικασιών και την απουσία στο εθνικό δίκαιο πραγματικής προσφυγής, (βλ. επισυνατπόμενο στο παράρτημα πίνακα) και απαράδεκτες για τα περαιτέρω.
3. Αποφαίνεται ότι υπήρξε παραβίαση των άρθρων 6 § 1 και 13 της Σύμβασης,
4. Αποφαίνεται
α) ότι το καθ’ ου η προσφυγή Κράτος πρέπει να καταβάλει στους προσφεύγοντες, εντός τριών μηνών, τα ποσά που αναφέρονται στον επισυναπτόμενο σε παράρτημα πίνακα,
β) ότι από την εκπνοή της προθεσμίας αυτής και μέχρι την καταβολή, το ποσό αυτό θα αυξάνεται με απλό τόκο με επιτόκιο ίσο προς το ισχύον κατ’ αυτό το χρονικό διάστημα επιτόκιο διευκολύνσεως οριακού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.
Συντάχτηκε στα γαλλικά και στη συνέχεια κοινοποιήθηκε εγγράφως στις 21 Μαΐου 2015, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 77 §§ 2 και 3 του Κανονισμού.
Karen RiedMirjana Lazarova Trajkovska
ΓραμματέαςΠρόεδρος
Κατάλογος των προσφυγών που αφορούν αιτιάσεις αντλούμενες από το άρθρο 6 της Σύμβασης
(υπερβολική διάρκεια διοικητικής δίκης)
Αρ.o
Αριθμός και ημερομηνία κατάθεσης της προσφυγής
Ονοματεπώνυμο προσφεύγοντος
Ημερομηνία
γεννήσεως
Ονοματεπώνυμο Εκπροσώπου
Έναρξη της
διαδικασίας
Τέλος της διαδικα-σίας
Συνολική διάρκεια και βαθμοί δικαιοδοσίας
Άλλες αιτιάσεις που εμπίπτουν σε πάγια νομολογία
Επιδικασθέν ποσό για ηθική βλάβη ανά προσφεύγοντα/οικογένεια
(σε Ευρώ)
Επιδικασθέν ποσό για έξοδα και δικαστική δαπάνη ανά προσφυγή
(σε Ευρώ)
1.
13576/09
09/03/2009
Μαρία
ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗ
29/08/1948
Βασίλειος Χειρδάρης
02/07/2001
09/09/2008
7 έτη και πάνω από
2 μήνες
3 Βαθμοί
Άρθρο 13
1 400
...
2.
38079/09
30/06/2009
Χρυσάνθη ΤΣΟΥΚΗ
05/01/1934
Λεωνίδας Πανούσης
και Αγαθή Πανούση
22/04/1994
21/05/2009
15 έτη και
1 μήνας περίπου
3 Βαθμοί
8 200
...
3.
62288/09
22/10/2009
Βασίλειος
ΑΧΙΛΛΙΑΣ
13/08/1930
Λεωνίδας Πανούσης
και Αγαθή Πανούση
27/06/1996
18/09/2009
13 έτη και 3 μήνες περίπου
3 Βαθμοί
6 400
...
4.
63640/09
09/11/2009
Βασίλειος ΣΕΡΕΒΕΤΑΣ
12/03/1947
Λεωνίδας Πανούσης
και Αγαθή Πανούση
23/12/1999
27/08/2009
9 έτη και πάνω από 8 μήνες
3 Βαθμοί
3 600
...
Αρ.o
Αριθμός και ημερομηνία κατάθεσης της προσφυγής
Ονοματεπώνυμο προσφεύγοντος
Ημερομηνία
γεννήσεως
Ονοματεπώνυμο Εκπροσώπου
Έναρξη της
διαδικασίας
Τέλος της διαδικα-σίας
Συνολική διάρκεια και βαθμοί δικαιοδοσίας
Άλλες αιτιάσεις που εμπίπτουν σε πάγια νομολογία
Επιδικασθέν ποσό για ηθική βλάβη ανά προσφεύγοντα/οικογένεια
(σε Ευρώ)
Επιδικασθέν ποσό για έξοδα και δικαστική δαπάνη ανά προσφυγή
(σε Ευρώ)
5.
2557/10
18/12/2009
Γεώργιος ΚΕΦΑΛΑΣ
16/12/1929
Παναγιώτης Κανελλόπουλος
28/07/2000
01/07/2009
9 έτη περίπου
3 Βαθμοί
3 200
350
6
13601/10
02/03/2010
Αικατερίνη ΛΟΥΣΚΑ
06/12/01946
Διονυδία Τζουβαλοπούλου
Σπυρός Τζουβελόπουλος και Αντώνιος Μαθιουδάκης
14/04/2000
24/06/2009
9 έτη και πάνω από 2 μήνες
3 Βαθμοί
3 900
...
7
17191/10
17/02/2010
Θάλεια ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΟΥ
16/08/1947
Λεωνίδας Πανούσης
και Αγαθή Πανούση
22/05/1998
05/10/2009
11 έτη και πάνω από
4 μήνες
3 Βαθμοί
4 500
...
8.
19966/10
16/03/2010
1 οικογένεια
Αναστασία
ΚΟΤΖΙΑ
14/12/1944
Αγγελική ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
06/08/1922
Λουκάς Παπαγγελής
07/03/1994
16/11/2009
15 έτη και πάνω από
8 μήνες
3 Βαθμοί
13 000
350
9.
21340/10
19/03/2010
Αργύριος ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
28/12/1945
Νικόλαος Αργυρόπουλος
24/07/1996
15/10/2009
13 έτη και πάνω από
3 μήνες περίπου
3 Βαθμοί
Άρθρο 13
9 100
350
Αρ.o
Αριθμός και ημερομηνία κατάθεσης της προσφυγής
Ονοματεπώνυμο προσφεύγοντος
Ημερομηνία
γεννήσεως
Ονοματεπώνυμο Εκπροσώπου
Έναρξη της
διαδικασίας
Τέλος της διαδικα-σίας
Συνολική διάρκεια και βαθμοί δικαιοδοσίας
Άλλες αιτιάσεις που εμπίπτουν σε πάγια νομολογία
Επιδικασθέν ποσό για ηθική βλάβη ανά προσφεύγοντα/οικογένεια
(σε Ευρώ)
Επιδικασθέν ποσό για έξοδα και δικαστική δαπάνη ανά προσφυγή
(σε Ευρώ)
10.
21391/10
31/03/2010
Σπυριδούλα ΝΟΜΙΚΟΥ
12/11/1956
Βασίλειος Χειρδάρης και Ευαγγελία Σαλαμούρα
22/12/2000
18/02/2011
10 έτη και 2 μήνες περίπου
3 Βαθμοί
Άρθρο 13
3 600
350
11.
36117/10
15/06/2010
1 οικογένεια
Καλλιόπη
ΜΑΓΚΛΗ-ΜΟΥΓΚΡΟΥ
12/12/1966
Αλέξανδρος ΜΟΥΓΚΡΟΣ
27/06/1995
Γεώργιος ΜΟΥΓΚΡΟΣ
04/01/1988
Ουρανία ΖΗΣΙΜΟΠΟΥΛΟΥ-ΜΑΓΚΛΗ
01/01/1943
Βασίλειος Χειρδάρης
16/11/2001
15/12/2009
8 έτη και 1 μήνας περίπου
3 Βαθμοί
Άρθρο 13
1 800
...
12.
39760/10
10/07/2010
Ελένη ΤΣΑΓΓΑΡΙΔΟΥ
02/02/1940
Κωνσταντίνος Πλεύρης
21/04/1999
09/02/2010
10 έτη και πάνω από
9 μήνες
3 Βαθμοί
2 500
350
13.
60849/10
07/10/2010
CANTEX ELECTRIC SA
Ιδρυθείσα το 1987
Παναγιώτης Γιαταγαντζίδης και Κωνσταντίνα Κυριαζή
31/07/1998
12/04/2010
11 έτη και πάνω από 8 μήνες
3 Βαθμοί
5 500
...
Full & Egal Universal Law Academy