CASE OF ÖZOĞLU AND OTHERS v. TÜRKİYE - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

ÖZOĞLU VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no. 10299/19 ve 3 diğer başvuru numarası– ekli listeye bakınız)

KARAR

STRAZBURG

16 Ocak 2025

İşbu karar, kesin olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Özoğlu ve Diğerleri / Türkiye davasında,

Başkan
Davor Derenčinović,
Hâkimler
Gediminas Sagatys,
Stéphane Pisani,

ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nin katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),

5 Aralık 2024 tarihinde gerçekleştirilen kapalı müzakereler sonucunda,

aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:

USUL

1.  Davanın temelinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesine uygun olarak, ekli tabloda belirtilen farklı tarihlerde Türkiye aleyhine Mahkemeye yapılmış olan bir başvuru bulunmaktadır.

2.  Başvurular Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.

OLAY VE OLGULAR

3.  Başvuranların listesi ve başvurulara ilişkin bilgiler ekli tabloda yer almaktadır.

4.  Başvuranlar, tutukluluk sürelerinin aşırı uzun olmasından şikâyet etmişlerdir. 10299/19 numaralı başvuruda, başvuran, Sözleşme hükümleri kapsamında başka bir şikâyette daha bulunmuştur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5.  Mahkeme, başvuruları, konu bakımından benzer olmaları sebebiyle, tek bir karar kapsamında birleştirerek birlikte incelemeyi uygun görmektedir.

6.  Başvuranlar, esas olarak, tutukluluklarının makul olmayan bir şekilde uzun sürdüğünden şikâyet etmişlerdir. Bu kapsamda, Sözleşme’nin 5. maddesinin 3. fıkrasına dayanmışlardır.

7.  Mahkeme, Sözleşme’nin 5. maddesinin 3. fıkrası kapsamında güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı veya tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılma hakkına ilişkin genel ilkelerin, daha önceki birçok kararında ortaya konulduğunu belirtir (bk. diğer pek çok karar arasında, Kudła/Polonya [BD], no. 30210/96, § 110, AİHM 2000‑XI ve McKay/Birleşik Krallık [BD], no. 543/03, §§ 41-44, AİHM 2006‑X, bu kapsamda yapılan diğer atıflarla birlikte).

8.  Mahkeme, daha önce Cahit Demirel/Türkiye (no. 18623/03, 7 Temmuz 2009), Galip Doğru/Türkiye (no. 36001/06, 28 Nisan 2015) ve Tercan/Türkiye (no. 6158/18, 29 Haziran 2021) davalarında, somut davada gündeme getirilen hususlara benzer hususlarda ihlal tespitinde bulunmuştur.

9.  Mahkeme, kendisine sunulan tüm belgeleri inceledikten sonra, bu şikayetlerin kabul edilebilirliği (Fransa’da COVID‑19 pandemisi nedeniyle uygulanan karantina süreci sonucunda (bk. Saakashvili/ Gürcistan (k.k), no. 6232/20 ve 22394/20, §§ 46-59, 1 Mart 2022) Mahkeme Başkanının 2020 yılında verdiği kararla getirilen üç aylık süre uzatımı dikkate alınarak) ve esası hakkında farklı bir sonuca ulaşmasını gerektirecek herhangi bir olgu veya argüman bulunmadığını değerlendirmiştir. Mahkeme, konuyla ilgili mevcut içtihadını göz önünde bulundurarak, somut davada başvuranların tutukluluklarının makul olmayan bir şekilde uzun sürdüğü kanaatine varmıştır.

10.  Dolayısıyla, bu şikâyetler kabul edilebilir niteliktedir ve Sözleşme’nin 5. maddesinin 3. fıkrasının ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

11.  10299/19 numaralı başvuru kapsamındaki başvuran, Mahkemenin ilgili yerleşik içtihadını da dikkate alarak, Sözleşme kapsamında sorun gündeme getiren başka bir ihlal iddiasında daha bulunmuştur (ekli tabloya bakınız). Şikâyet, Sözleşme’nin 35 § 3 (a) maddesi kapsamında açıkça dayanaktan yoksun değildir ve diğer herhangi bir nedenle de kabul edilemez değildir. Dolayısıyla, şikâyetin kabul edilebilir olduğuna karar verilmelidir. Mahkeme, kendisine sunulan tüm belgeleri inceledikten sonra, Kavala/Türkiye (no. 28749/18, §§ 185-196, 10 Aralık 2019) kararında yaptığı tespitler ışığında, bu şikâyetin de Sözleşme’nin ihlali sonucunu doğurduğunu tespit etmiştir.

12.  Mahkeme, elindeki belgeleri ve içtihadını dikkate alarak (bk. özellikle yukarıda anılan Cahit Demirel, Galip Doğru ve Tercan kararları), başvuranlara ekli tabloda belirtilen tutarların ödenmesini makul bulmuştur.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

(a)         Davalı Devlet tarafından, başvuranlara, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere ekli tabloda belirtilen tutarların ödenmesine;

(b)         Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren, ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranda, yukarıda bahsedilen meblağlara basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.

İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, Mahkeme İçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 16 Ocak 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

 Viktoriya Maradudina Davor Derenčinović
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 5. maddesinin 3. fıkrası kapsamındaki şikâyetlere ilişkin başvuruların listesi

(Tutukluluk süresinin aşırı uzun olması ve/veya tutukluluk kararlarına ilişkin yeterli ve ilgili gerekçelerin bulunmaması)

[1] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere

[2] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere