AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
ÖZTOP VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE
(Başvuru no. 43587/07, 11324/08, 20574/08, 26817/08, 4762/09, 4770/09, 34055/11, 69680/11)
KARAR
STRAZBURG
20 Mart 2018
İşbu karar nihai olup, bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
ÖZTOP AND OTHERS v. TURKEY JUDGMENT1
Öztop ve Diğerleri / Türkiye davasında,
Başkan,
Ledi Bianku,
Yargıçlar,
Nebojša Vučinić,
Jon FridrikKjølbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm) 20 Şubat 2018 tarihinde gerçekleştirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda anılan tarihte aşağıdaki kararı vermiştir.
USUL
1. Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın (no. 43587/07, 11324/08, 20574/08, 26817/08, 4762/09, 4770/09, 34055/11, 69680/11) temelinde, isimleri ve ilgili ayrıntıları ekli tabloda yer alan yedi Türk vatandaşının (“başvuranlar”) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (“AİHM” veya “Mahkeme”) İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurular bulunmaktadır.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
3. 12 Aralık 2016 tarihinde başvurular Hükümete bildirilmiştir.
OLAYLAR
I. DAVANIN KOŞULLARI
4. Ekli listede isimleri yer alan başvuranlar Türk vatandaşıdırlar ve başvurularını yaptıkları tarihte çeşitli kurumlarda hapis cezaları infaz edilmektedir.
5. Başvuranların isimleri, doğum tarihleri, ayrıca avukatlarının isimleri ve başvuru tarihleri ekte yer almaktadır.
6. Başvuranların hepsi kendi tutuldukları hapishanelerin disiplin kurulları tarafından hapishane düzenini bozmaktan suçlu bulunmuşlardır. Başvuranlar, ilgili Hapishane Disiplin Kurullarının (“Kurul”) kararı üzerine Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük uyarınca her biri ayrı olarak 11 ile 15 gün arası hücre hapsine mahkûm edilmişlerdir.
7. Başvuranların itirazları daha sonra İnfaz Hâkimlikleri ve Ağır Ceza Mahkemeleri tarafından dava dosyası üzerinden başvuranları ya da avukatlarını dinlemeden 4675 sayılı ve 16 Mayıs 2001 tarihli İnfaz Hâkimliği Kanunu uyarınca reddedilmiştir.
II. İLGİLİ İÇ HUKUK
8. Söz konusu tarihteki ilgili iç hukuka ilişkin tüm açıklamalar Bayar ve Gürbüz / Türkiye, (no. 37569/06, §§ 13-14, 27 Kasım 2012) ve Yalçınkaya ve Diğerleri / Türkiye (no. 25764/09 ve 18 diğer, §§ 12-13, 1 Ekim 2013) kararlarında yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ HAKKINDA
9. Başvuruların benzer konularını göz önünde bulunduran Mahkeme, bu başvuruları tek bir karar altında incelemenin uygun olacağını değerlendirmektedir.
II. SÖZLEŞME’NİN 10. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
10. Başvuranlar kendilerine yazdıkları mektuplarda PKK’nın mahkûm liderinden bahsederken saygı ifade eden “sayın” ifadesini kullanmaları sebebiyle verilen disiplin cezasının, kendilerinin Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki ifade özgürlüğü haklarına haksız bir müdahale teşkil ettiğinden şikâyetçi olmuşlardır.
11. Hükümet bu iddiaya karşı çıkmıştır.
12. Mahkeme, bu şikâyetin Sözleşme’nin 35 § 3 (a) maddesinin anlamı çerçevesinde açıkça dayanaktan yoksun olmadığını, başka hiçbir gerekçeye dayanarak kabul edilemez olmadığını ve bu nedenle kabul edilebilir olarak nitelendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
13. Başvuranlar, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’e dayanılarak kendilerine verilen disiplin cezalarının kendilerinin Sözleşme kapsamında yer alan haklarını ihlal ettiğinden şikâyetçi olmuşlardır.
14. Mahkeme daha önce Yalçınkaya ve Diğerleri / Türkiye (no. 25764/09 ve 18 diğerleri, §§ 26-38, 1 Ekim 2013) davasında benzer bir şikâyeti incelemiş ve Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme ayrıca somut davaları da incelemiş ve yukarıda anılan kararında vardığı sonuçlardan ayrılacak özel bir durum olmadığına kanaat getirmiştir.
15. Yukarıdakilerin ışığında, Mahkeme Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.
III. SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI
16. Başvuranlar adil tazmine ilişkin olarak Mahkeme tarafından belirlenen süre sınırı içerisinde herhangi bir talepte bulunmamışlardır. Dolayısıyla Mahkeme, başvuranlara herhangi bir miktar ödenmesine gerek olmadığı kanaatindedir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,
1. Başvuruların birleştirilmesine;
2. Başvuruların kabul edilebilir olduğuna;
3. Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup; Mahkeme İçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 20 Mart 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıLedi Bianku
Yazı İşleri Müdür YardımcısıYazı İşleri Müdürü
ÖZTOP AND OTHERS v. TURKEY JUDGMENT1
EK
No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın ismi, doğum tarihi, ikamet adresi
Temsilcisi
Kurul kararı tarihi
Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen nihai karar tarihi
Verilen disiplin cezasının türü
Disiplin cezası verilme sebebi eylemler
1.
43587/07
04/09/2007
Resul ÖZTOP
02/01/1965
Kahramanmaraş
17/04/2006
09/02/2007
15 gün hücre hapsi
Cumhuriyet savcısına, PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
2.
11324/08
11/02/2008
İdris ÇALIŞKAN
01/01/1973
İzmir
12/12/2007
15/01/2008
11 gün hücre hapsi
Cumhuriyet savcısına, PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
3.
20574/08
01/04/2008
Cemal YILMAZ
04/01/1965
Bolu
Mazlum DİNÇ
05/02/2008
31/05/2011
(İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 6. maddesinde değişiklik yapan 6008 sayılı ve 22 Temmuz 2010 tarihli Kanun yürürlüğe girdikten sonra)
11 gün hücre hapsi
Abdullah Öcalan’a destek olmak için açlık grevi yapmak ve Adalet Bakanlığına PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
4.
26817/08
16/05/2008
Fesih YAVAŞ
08/04/1971
İzmir
Murat VARGÜN
29/01/2008
05/03/2008
11 gün hücre hapsi
Abdullah Öcalan’a destek olmak için açlık grevi yapmak ve Adalet Bakanlığına PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
5.
4762/09
28/04/2008
Hayrettin ADLIĞ
18/03/1971
Batman
12/12/2007
15/01/2008
11 gün hücre hapsi
Cumhuriyet savcısına, PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
6.
4770/09
28/04/2008
Hayrettin ADLIĞ
18/03/1971
Batman
28/03/2008
30/04/2008
12 gün hücre hapsi
Abdullah Öcalan’a destek olmak için açlık grevi yapmak ve Adalet Bakanlığına PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
7.
34055/11
28/04/2011
Kasım ELÇİ
03/04/1968
Siirt
a) 14/07/2010
b) 21/10/2010
a) 18/01/2011
b) 22/02/2011
a) 11 gün hücre hapsi ve 2 ay belirli etkinliklerde yer alma yasağı
b) 11 gün hücre hapsi
a) Abdullah Öcalan’a destek olmak için açlık grevi yapmak ve Adalet Bakanlığına PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
b) Cumhuriyet savcısına, PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
8.
69680/11
23/09/2011
Cemal AYDIN
03/07/1977
Tekirdağ
Celal AYDIN
17/07/2008
24/05/2011
(İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 6. maddesinde değişiklik yapan 6008 sayılı ve 22 Temmuz 2010 tarihli Kanun yürürlüğe girdikten sonra)
15 gün hücre hapsi
Cumhuriyet savcısına, PKK’nın mahkûm liderinden saygı ifade eden “sayın ifadesini” kullanarak övgüyle bahsettiği bir dilekçe yazmak.
Full & Egal Universal Law Academy