Bu çeviri Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Araştırma – İçtihat Biriminin () desteğiyle hazırlanmış ve Anayasa Mahkemesinin intranet sayfasında yayınlanmıştır. Bu belgenin tekrar yayınlanma izni sadece Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin HUDOC sayfasında yer alması amacına yöneliktir ().
This translation was made available with the support of the Turkish Constitutional Court Research and Case-law Department () and published on its intranet. The permission of reproducing this document has been granted for the sole purpose of its publication on the Court’s case-law database HUDOC ().
Cette traduction a été préparée avec le soutien de la Division de Recherche et de Jurisprudence de la Cour constitutionnelle turque () et publié sur son intranet. L’autorisation de reproduction de ce document est limitée à sa publication sur la page de jurisprudence HUDOC de la Cour européenne des droits de l’homme ().
ARAŞTIRMA VE İÇTİHAT BİRİMİ (ar-iç)
BİLGİ NOTU
AİHM KARARLARI
2013/77
Palacheva v. Rusya
(39814/04), 19/06/2014)
Karar Metni
İlgili Maddeler
AİHS 6
Hak ve Özgürlükler
Makul sürede yargılanma hakkı, mülkiyet hakkı
Anahtar Kelimeler
Adil yargılanma hakkı, mahkeme kararının yerine getirilmesi, zaman bakımından yetki, makul sürede yargılanma hakkı
Davanın Özü
Başvurucu, yerel belediye meclisindeki baş muhasebeci olarak çalıştığı eski görevine iadesine, çalışamadığı sürede alamadığı maaşlarının ödenmesine ilişkin mahkeme kararının uygulanmaması ve buna ilişkin işlemlerin uzun sürmesinden şikayet etmiştir.
KARARIN ÖZETİ
Olaylar ve Olgular:
Başvurucu, Dağıstan Cumhuriyetinde Kaspiysk belediyesinde finans bölümünde 1980 yılından görevden alındığı Ocak 1993 yılına kadar baş muhasebeci olarak çalışmıştır. 13 Mayıs 1993 tarihinde görevden alınmasının hukuka uygun olmadığını iddia ederek göreve iadesini ve işinden ayrı kaldığı zaman zarfındaki maaşlarının ödenmesini talep etmiştir. 21 Eylül tarihli nihai kararıyla Mohaçkale Bölge Mahkemesi, Dağıstan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığından başvurucuyu görevine iade etmesine ve bu süre içerisindeki ödemelerin başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Göreve iade konusundaki mahkeme kararının derhal uygulanması gerekiyordu. 20 Ekim 1993 tarihinde Maliye Bakanlığı başvurucunun eski görevine iadesine dair bir kararname çıkarmıştır. 1 Kasım 1993 tarihinde başvurucu görevine dönmüş ve ödenmeyen maaşları da Aralık 1993 ve Şubat 1994 tarihlerinde kendisine ödenmiştir. 7 Şubat 1994 tarihinde başvurucu istifa etmiştir. Daha sonra istifa dilekçesini baskı altında yazdığını iddia etmiştir.
Başvurucu mahkeme kararında belirtilen ödemelerin kendisine tam olarak yapılmadığı iddiasıyla mahkemeye başvurmuş, toplam 11 farklı süreçte aynı seviyedeki farklı mahkemelerde bakılan ve temyizde bir çok bozma kararı sonrası sonuçlandırılamamıştır.
İddialar:
Başvurucu, 21 Eylül 1993 tarihli lehine olan mahkeme kararının infaz edilmediği gerekçesiyle AİHS’in 6 § 1(adil yargılanma hakkı), ve 13.maddeleri ile Ek 1 Nolu Protokol’ün 1. Maddesinin ihlal edildiğini iddia etmiştir.
Hükümetin Savunması:
(Hukuki değerlendirme kısmında gerekli olduğu ölçüde işlenmiştir)
Hukuki Değerlendirme:
Mahkeme, başvuruyu AİHS’in 6/1, 13 ve P-1/1 maddeleri altında incelemiştir.
P-1/1
6 § 1 madde yönünden;
Mahkeme, 21 Eylül 1993 tarihli mahkeme ilamının tam olarak yerine getirilip getirilmediği tespit bağlamında yerel mahkemelerin kararlarından hareketle sonuca varabileceğini belirtmiştir. Bundan sonra anılan kararda belirtilen miktarın vergi ve emeklilik kesenekleri düşüldükten sonra kalan kısmın başvurucuya Aralık 1993’te ödendiğinin belirtildiğini tespit etmiştir. Ancak açıklanamayan sebeplerle daha sonraki mahkeme kararlarında bunun tarihinin Şubat 1994 olarak geçtiğini tespit etmiştir. Ancak başvurucunun aşamalarda, kesinti sonrası yada öncesi olsa bile ilamdaki miktarı tam olarak almadığını iddia etmediğini belirterek, kararda belirtilen miktarın tam olarak kendisine ödenmediğine ilişkin iddiasını ikna edici bulmamıştır. Buna göre Rusya’nın Sözleşmeye taraf olduğu 5 Mayıs 1998 öncesi ödemenin yapıldığı sonucuna vararak başvurunun bu kısmıyla ilgili olarak zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
Başvurucunun uzun yargılama şikayetinde, sürenin başlangıcı olarak davanın açıldığı tarih olan 13 Mayıs 1993 olarak tespit etmiş, ve davanın 1 Kasım 1994’te sonlandırıldığını belirtmiştir. Bu anlamda Rusya’nın Sözleşmeye taraf olduğu tarihe kadar geçen zaman diliminde sürenin işlemeye başlamadığını belirtmiştir. Ne var ki makul süre değerlendirmesinde sonraki sürenin hesabında işlemlerin/davaların önceki süre içerisindeki durumunun da nazara alacağını ifade etmiştir. Mahkeme aynı seviyede farklı mahkemelerde gidip gelen bu kapsamda 11 farklı turda görülen şikayet konusunda Rus adli sisteminin, mahkemelerin görevi konusunda yeterli açıklığa sahip olmadığını gösterdiğine işaretle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.
13. madde yönünden;
Mahkeme, bu maddenin de ihlal edildiği iddiasıyla ilgili ayrı bir inceleme yapmaya gerek görmemiştir.
Full & Egal Universal Law Academy