© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA PALICCY I INNI przeciwko POLSCE
(Skargi nr 32837/20 i 3 inne – zob. załączona lista)
WYROK
STRASBURG
11 kwietnia 2024 r.
Wyrok jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Paliccy i Inni przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Péter Paczolay, Przewodniczący,
Gilberto Felici,
Raffaele Sabato, Sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skargi zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
POŁĄCZENIE SKARG5. Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.
WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI6. Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003‑VI).
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI7. Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
8. Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII).
9. Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego.
10. Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”.
11. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg.
12. Zarzuty te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI13. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy;uznaje skargi za dopuszczalne;orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym;orzeka,(a) że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Péter Paczolay
p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Lp.
Nr skargi
Data wniesienia skargi
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika
Data wszczęcia postępowania
Data zakończenia postępowania
Całkowity czas trwania postępowania
Liczba instancji sądowych
Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)
Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe
(w EUR)
[1]
32837/20
06.07.2020 r.
Gospodarstwo domowe
Jan Ludwik PALICKI
1957 r.
Grażyna PALICKA
1957 r.
15.12.2014 r.
w toku
Ponad 9 lat, 2 miesiące i 12 dni, 1 instancja
Sąd Okręgowy w Warszawie, 13.09.2017 r., sygn. akt V S 167/17, 2 000 zł
Sąd Okręgowy w Warszawie, 28.11.2017 r., sygn. akt V S 232/17, 2 000 zł
Sąd Okręgowy w Warszawie, 14.01.2020 r., sygn. akt V S 402/19
6 800
(łącznie na rzecz obojga skarżących)
38450/20
24.08.2020 r.
Krzysztof NAWROT
1981 r.
20.07.2016 r.
w toku
Ponad 7 lat, 7 miesięcy i 7 dni, 1 instancja
Sąd Apelacyjny w Katowicach, 20.03.2020 r., sygn. akt I S 4/20, 2 000 zł
Sąd Apelacyjny w Katowicach, 02.07.2021 r., sygn. akt I S 52/21
6 000
55485/20
30.11.2020 r.
Zofia STAŃCZAK
1940 r.
Wiesław Stańczak
Wola Rasztowska
11.10.2011 r.
w toku
Ponad 12 lat, 4 miesiące i 16 dni, 1 instancja
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 15.07.2020 r., sygn. akt I S 86/20, 6 000 zł
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 07.10.2021 r., sygn. akt I S 257/21, 2 000 zł
9 700
19197/21
02.04.2021 r.
Iwona Leokadia WANDEL
1964 r.
Tomasz Andrzej Muszyński
Warszawa
16.07.2013 r.
w toku
Ponad 10 lat, 7 miesięcy i 11 dni, 1 instancja
Sąd Okręgowy w Warszawie, 06.11.2018 r., sygn. akt XXIII S 67/18, 2 000 zł
Sąd Okręgowy w Warszawie, 07.12.2020 r., sygn. akt XXIII S 83/20
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 17.10.2022 r., sygn. akt V S 413/22, 2 000 zł
6 300
[1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.