Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut
SEKSIONI I DYTË
ÇËSHTJA PARADISO DHE CAMPANELLI K. ITALISË
(Kërkesa nr. 25358/12)
VENDIM
STRASBURG
27 Janar 2015
Referuar Dhomës së Madhe
01/06/2015
Ky vendim do të marrë formë të prerë në rrethanat e përcaktuara në nenin 44 § 2 të Konventës. Ai mund t’i nënshtrohet rishikimit redaktues.
Në rastin e Paradiso dhe Campanelli k. Italisë,
Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut ( Seksioni i dytë ), me trup gjykues të përbërë nga:
Işıl Karakaş, Kryetar,
Guido Raimondi,
András Sajó,
Nebojša Vučinić,
Helen Keller,
Egidijus Kūris,
Robert Spano, gjyqtarë,
dhe Stanley Naismith, Kancelar i seksionit,
Pas shqyrtimit me dyer të mbyllura më 9 dhjetor 2014,
Jep vendimin e mëposhtëm, i cili u miratua në atë datë:
PROCEDURA
1. Çështja e ka zanafillën në kërkesën (nr. 25358/12 ) kundër Republikës Italiane depozituar në Gjykatë sipas nenit 34 të Konventës për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore ("Konventa") nga dy shtetas italianë, znj. Donatina Paradiso dhe z. Giovanni Campanelli ("kërkuesit"), më 27 prill 2012. Kërkuesit kanë paraqitur edhe një kërkesë në emër të fëmijës, i cili, në bazë të ҫertifikatës së lindjes të lëshuar nga autoritetet ruse më 1 mars 2011, ishte djali i tyre, i lindur më 27 shkurti 2011, dhe u quajt Teodoro Campanelli.
2. Kërkuesit u përfaqësuan nga z. K. Svitnev, avokat në Moskë dhe i punësuar nga kompania Rosjurconsulting. Qeveria italiane ("Qeveria") u përfaqësua nga Agjentja e tyre, znj. E. Spatafora.
3. Kërkuesit pretenduan, në veçanti, se refuzimi për të hyrë në të dhënat e ҫertifikatës së lindjes së fëmijës në regjistrin italian të lindjeve, martesave dhe vdekjeve, si dhe heqja e fëmijës së mitur nga ata, ishin të papajtueshme me nenin 8 të Konventës.
4. Më 9 maj 2012, kërkesa iu komunikua Qeverisë. I padituri, Qeveria dhe kërkuesët kanë paraqitur çdo vërejtje me shkrim. Më 20 shkurt 2014 një pyetje shtesë është dorëzuar palëve nëse ka ekzistuar një mjet efektiv për të kundërshtuar vendimin e Gjykatës së Apelit Campobasso, të datës 13 prill 2013 duke konfirmuar refuzimin për konvertimin e ҫertifikatës së lindjes, dhe për të kundërshtuar vendimin e Gjykatës së Rinisë Campobasso të datës 5 qershor 2013, i cili gjeti që kërkuesit nuk ishin të legjitimuar për të marrë pjesë në procedurë. Qeveria u ftua të paraqiste praktikën gjyqësore përkatëse në lidhje me efektivitetin e mjeteve juridike të pretenduara.
FAKTET
I. RRETHANAT E ҪËSHTJES
5. Kërkuesit kanë lindur në vitet 1967 dhe 1955 respektivisht dhe jetojnë në Colletorto.
6. Kërkuesët janë një çift i martuar. Në formularin e kërkimit, ata treguan se, pas përpjekjeve të pasuksesshme për fertilizim in vitro, ata vendosën të përdornin zëvendësimin gestational për t’u bërë prindër. Për këtë qëllim, ata kontaktuan një klinikë me bazë në Moskë, e cila ishte e specializuar në teknologjinë e riprodhimit të asistuar. Ata hynë në një marrëveshje për zëvendësimin gestational me kompaninë Rosjurconsulting. Pas një suksesi në fertilizimi in vitro më 19 maj 2010, dy embrionet "që i përkisnin atyre" ishin futur në barkun e një nëne zëvendësuese më 19 qershor 2010. Nuk kishte asnjë lidhje gjenetike midis kësaj gruaje dhe embrioneve.
7. Foshnja ka lindur më 27 shkurt 2011. Nëna zëvendësuese dha pëlqimin e saj me shkrim për fëmijën duke e regjistruar si djalin e kërkuesve. Deklarata e saj me shkrim, e së njëjtës ditë, e lexuar me zë të lartë në spital në praninë e mjekut të saj, mjeku drejtues dhe kreut të (spital) departamentit, është formuluar si më poshtë (përkthimi anglisht i versionit origjinal rus):
"Unë, e nënshkruara ... linda një djalë në ... maternitetin në Moskë. prindërit e fëmijës janë një çift i martuar italian, Giovanni Campanelli, i lindur më ... dhe Donatina Paradiso, e lindur më ..., të cilët shprehën me shkrim dëshirën e tyre që embrionet e tyre të futen në barkun tim.
Në bazë të sa më sipër dhe në pajtim me nenin 16 (5) të Ligjit Federal për Gjendjen Civile dhe nenin 51 (4) të Kodit të Familjes, unë në këtë mënyrë jap pëlqimin tim për hyrjen e çiftit të mësipërm në regjistrin e lindjes dhe certifikatën e lindjes si prindërit e fëmijës të cilin unë linda ... "
Kjo deklaratë, e përkthyer në gjuhën italiane bashkëngjitur në origjinal, lexon si më poshtë (në anglisht):
"Unë, e nënshkruara... linda një djalë në ... maternitetin në Moskë. prindërit e fëmijës janë një çift i martuar italian, Giovanni Campanelli, i lindur më ... dhe Donatina Paradiso, e lindur më ..., të cilët shprehën me shkrim dëshirën e tyre që embrionet e tyre të futen në barkun tim.
Në bazë të sa më sipër dhe në pajtim me nenin 16 (5) të Ligjit Federal për Gjendjen Civile dhe nenin 51 (4) të Kodit të Familjes, unë në këtë mënyrë jap pëlqimin tim për hyrjen e çiftit të mësipërm në regjistrin e lindjes dhe certifikatën e lindjes si prindërit e fëmijës të cilin unë linda ... " 8. Më 10 mars 2011, në përputhje me ligjin rus, kërkuesit janë regjistruar si prindërit e foshnjës. Certifikata e lindjes ruse, e cila nuk përmbante asnjë referencë për zëvendësimin gestational, është certifikuar në përputhje me dispozitat e Konventës së Hagës të 5 tetorit 1961 (që këtej e tutje, "Konventa e Hagës"), Heqja e Kërkesës për Legalizimit për Dokumentet Publike të Huaja.
9. Më 29 prill 2011, kërkuesja e parë shkoi në Konsullatën Italiane në Moskë për të marrë dokumentet që do të lejonin fëmijën të largohej për në Itali me të. Kërkuesja iu përgjigj pyetjeve dhe dorëzoi dokumentet në lidhje me lindjen e fëmijës. Konsullata italiane ka lëshuar dokumentet, që mundësonin largimin e djalit në Itali me kërkuesen e parë.
10. Më 30 prill 2011, kërkuesja e parë dhe fëmija mbërritën në Itali. Një ditë më vonë kërkuesi i dytë ka kontaktuar komunën Colletorto, duke kërkuar që të dhënat e certifikatës së lindjes të regjistrohen në regjistër.
11. Në një shënim të 2 majit të vitit 2011- i cili nuk është përfshirë në dosjen e rastit të Gjykatës- Konsullata italiane në Moskë ka treguar në Gjykatën Campobasso të Rinisë, Ministrinë e Punëve të Jashtme, Prefekturën Colletorto dhe komunë se dokumentet në lidhje me lindjen e fëmijës përmbanin informacion të rremë.
12. Më 5 maj 2011, kërkuesit janë vendosur nën hetim formal për "ndryshimin e gjendjes civile" brenda kuptimit të nenit 567 të Kodit Penal dhe falsifikim brenda kuptimit të neneve 489 dhe 479 të Kodit Penal; si dhe për shkeljen e nenit 72 të Ligjit të Birësimeve (Ligji nr. 183/1984), pasi ata kishin sjellë fëmijën në vend në kundërshtim me ligjin dhe kishin anashkaluar gjendjen e përcaktuar në autorizimin e miratimit të marrë nga ana e tyre më 7 dhjetor 2006, i cili i ndalonte ata të adoptonin një fëmijë të vogël.
13. Më 5 maj 2011 Zyra e avokatit të Shtetit në Gjykatën e Rinisë Campobasso kërkoi të hapet procedura për të birësuar fëmijën, pasi për qëllime ligjore fëmija duhet të konsiderohet si i braktisur. Në të njëjtën datë, Gjykata e Rinisë caktoi kujdestar ad litem (curatore special) sipas kuptimit të nenit 8 të ligjit nr. 184/1983 dhe konsideroi të hapura procedurat e birësimit. Më 16 maj të 2011, Avokati i Shtetit kërkoi vendosjen e një këshilltari të caktuar nga gjykata (curatore) brenda kuptimit të neneve 8 dhe 10 të ligjit nr. 184/83. U vendos nga gjykata një këshilltar i caktuar. Nga shkresat e çështjes evidentohet se kërkuesit protestuan kundër masave në lidhje me fëmijën dhe kishin kërkuar ta birësonin atë.
14. Më 25 maj 2011, kërkuesja e parë, e ndihmuar nga një avokat i zgjedhur prej saj, është marrë në pyetje nga karabinierët në Larino. Ajo deklaroi se kishte udhëtuar për në Rusi e vetme në shtator 2008, dhe mbante me vete lëngun e farës që ishte mbledhur më parë nga burri i saj. Ajo kishte lidhur kontratë me kompaninë Rosjurconsulting, e cila kishte marrë përsipër të gjente një nënë zëvendësuese, të gatshme për të injektuar në mitrën e saj materialin nga kërkuesja e parë dhe burri i saj, përmes Klinikës Vitanova në Moskë. Kjo praktikë ishte krejtësisht ligjore në Rusi, dhe bënte të mundur marrjen e një certifikate lindjeje, e cila identifikonte kërkuesit si prindër. Në qershor/korrik 2010 kërkuesja e parë ishte kontaktuar nga kompania ruse, e cila e njoftoi se ishte gjetur një nënë zëvendësuese dhe kishin rënë dakord për procedurën mjekësore. Më 10 mars 2011, kërkuesja e parë kishte udhëtuar në Moskë. Në prill të vitit 2011, me ҫertifikatën e lindjes të lëshuar më 10 mars 2011 nga autoritetet ruse, ajo kishte shkuar në Konsullatën Italiane në Moskë për të marrë dokumentet që do të mundësonin largimin e fëmijës nga Rusia dhe udhëtimin në Itali. Certifikata e lindjes përmbante emrat e kërkuesve dhe i identifikonte ata si prindër.
15. Më 27 qershor 2011, kërkuesit u dëgjuan nga Gjykata e Rinisë. Kërkuesja e parë deklaroi se, pas tetë përpjekjeve të pasuksesshme në fertilizimin in vitro, të cilat kishin rrezikuar shëndetin e saj, ajo ishte drejtuar në një klinikë ruse, pasi në Rusi ishte e mundur të përdoreshin vezët nga një dhurues, të cilat më pas u implantuar në barkun e nënës zëvendësuese.
16. Në të njëjtën kohë, këshilltari i caktuar nga gjykata për fëmijën i kërkoi gjykatës të pezullojë përgjegjësinë prindërore të kërkuesve, sipas kuptimit të nenit 10 § 3 të ligjit nr. 184/1983.
17. Më 7 korrik 2011, gjykata vendosi që të kryhet testi i ADN-së për të vendosur nëse kërkuesi i dytë ishte babai biologjik i fëmijës.
18. Më 11 korrik 2011 Ministria e Punëve të Brendshme ka kërkuar nga Zyra e Regjistrit të refuzojë vendosjen e të dhënave të certifikatës së lindjes në regjistrin e statusit civil.
19. Më 1 gusht 2011, kërkuesi i dytë dhe fëmija iu nënshtruan testit të ADN-së. Rezultati i këtyre testeve tregoi se nuk kishte asnjë lidhje gjenetike midis tyre.
20. Më 4 gusht 2011, Zyra e Regjistrit refuzoi të regjistronte certifikatën e lindjes. Kërkuesit depozituan një ankesë në Gjykatën e Larino kundër këtij refuzimi. Zyra e avokatit të Shtetit i kërkoi gjykatës që t’i jepnin fëmijës një identitet të ri dhe të lëshohej një certifikatë e re të lindjeje.
21. Pasi në 29 shtator 2011 Gjykata e Larino vendosi se nuk kishte juridiksion, procedura rifilloi në Gjykatën e Apelit Campobasso. Kërkuesit kërkuan që të dhënat e certifikatës së lindjes ruse të regjistrohen në regjistrin italian.
22. Më 20 tetor 2011, në bazë të testit gjenetik dhe parashtresave të palëve, duke përfshirë edhe ato të këshilltarit të fëmijës të caktuar nga gjykata, Gjykata Rinisë vendosi heqjen e fëmijës nga kujdestaria e kërkuesve. Ky vendim ishte menjëherë i zbatueshëm. Në arsyetimin e vendimit të saj, gjykata mori parasysh faktorët e mëposhtëm: kërkuesi i parë kishte deklaruar se ajo nuk ishte nëna gjenetike; testi i ADN-së i kryer ndërmjet kërkuesit të dytë dhe fëmijës kishte treguar se nuk kishte asnjë lidhje gjenetike midis tyre; kërkuesit kishin paguar një shumë të madhe parash (49,000 euro (EUR)); në kundërshtim me pretendimet e tij, nuk kishte asgjë për të provuar se materiali gjenetik i kërkuesit të dytë me të vërtetë ishte transportuar në Rusi.
E vetmja gjë e sigurtë në këtë histori ishte identiteti i nënës zëvendësuese, e cila nuk ishte nëna biologjike dhe kishte hequr dorë nga fëmija menjëherë pas lindjes së tij. Prindërit biologjikë mbetën të panjohur. Si pasojë e kësaj që ndodhi, kjo nuk ishte një situatë amësie e kërkuar, pasi fëmija nuk kishte asnjë lidhje biologjike me kërkuesit. Këta të fundit ishin zhytur në ilegalitet: ata kishin sjellë një fëmijë në Itali duke e kaluar atë si djalin e tyre. Duke vepruar kështu, ata, në radhë të parë, kanë shkelur dispozitat për birësimin ndërkombëtar (Ligji nr. 184 nga 4 maj 1983), neni 72 i të cilit i parashikonte këto shkelje si vepra penale. Së dyti, marrëveshja e lidhur nga kërkuesit me kompaninë Rosjurconsulting ishte në kundërshtim me ligjin e Riprodhimit Mjekësor të Asistuar (Ligji nr. 40 e 19 shkurt 2004), pika 4 e të cilit ndalon fekondimin heterolog të asistuar.
Kjo situatë e paligjshme duhet të merrte fund, dhe e vetmja mënyrë për ta bërë këtë ishte heqja e fëmijës nga kërkuesit. Fëmija, pa dyshim do të pësonte dëm si pasojë e ndarjes, por duke pasur parasysh periudhën e shkurtër të kaluar me kërkuesit dhe moshën e tij të re, ai do të ishte në gjendje për ta kapërcyer këtë. Do të ndërmerreshin menjëherë hapa për të gjetur një çift prindërish birësues. Përveç kësaj, duke pasur parasysh se kërkuesit kishin preferuar të anashkalonin legjislacionin për birësimin, pavarësisht autorizimit që kishin marrë, mund të mendohet se fëmija ishte rezultat i një dëshire narcistike nga ana e çiftit, apo se fëmija kishte për qëllim zgjidhjen e problemeve në marrëdhëniet e tyre. Si pasojë, gjykata ka hedhur dyshime mbi faktin nëse ata ishin me të vërtetë të aftë për të siguruar mbështetje emocionale dhe arsimore. Duke qenë se fëmija nuk kishte as një familje biologjike, as nënën e tij zëvendësuese, pasi ajo kishte hequr dorë nga ai, gjykata konsideroi se legjislacioni italian ishte i zbatueshëm në këtë rast (sipas kuptimit të nenit 37 të ligjit nr. 184/1983), ia besoi fëmijën shërbimeve sociale dhe vendosi të caktojë një kujdestar (tutor) për mbrojtjen e tij.
8. Fëmija u vendos në një shtëpi fëmije (casa famiglia), në një lokalitet që ishte i panjohur për kërkuesit. Ata e kishin të ndaluar të kishin marrëdhënie me fëmijën.
9. Kërkuesit depozituan një ankesë (reclamo) në Gjykatën e Apelit Campobasso. Ata argumentuan, ndër të tjera, se gjykatat italiane nuk mund të vënë në dyshim certifikatën e lindjes. Ata më tej kërkuan që mos të ndërmerren masa për fëmijën ndërsa procedura penale kundër tyre dhe procedura që kundërshtonte refuzimin për të hyrë në certifikatën e lindjes në regjistrin italian ishin në pritje.
10. Me një vendim të datës 28 shkurt 2012, Gjykata Campobasso e Apelit hodhi poshtë ankesën. Ajo argumentoi në këtë vendim, në mesin e pikave të tjera, se neni 33 i Ligjit nr. 218/95 (e drejta ndërkombëtare) nuk i ka penguar gjykatat italiane për të refuzuar në përputhje me informacionin e certifikuar nga një shtet i huaj. Nuk kishte asnjë çështje të mungesës së juridiksionit, pasi neni 37 i Ligjit Ndërkombëtar të Birësimeve (Ligji nr. 184/1983), përcakton që ligji italian ishte i zbatueshëm, nëse i mituri i huaj ishte braktisur, dhe kjo ishte situata e rastit. Për më tepër, ishte e panevojshme për të pritur rezultatin e procedurës penale, pasi përgjegjësia penale e kërkuesve ishte e parëndësishme. Në të kundërtën, ishte e nevojshme për të marrë një masë urgjente në lidhje me fëmijën, në mënyrë që t’i jepej fund situatës së jashtëligjshme në të cilën ndodheshin kërkuesit. Nuk ishte e mundur paraqitja e një ankese kundër këtij vendimi, bazuar në pikat e ligjit.
11. Nga një memorandum i datës 22 maj 2012, dërguar nga gjykata Ministrisë së Drejtësisë, vërehet që fëmija ende nuk ishte shpallur në dispozicion për birësim, pasi procedurat në lidhje me transkriptimin e certifikatës së lindjes së fëmijës ishin në pritje para Gjykatës së Apelit Campobasso.
12. Ndërkohë, më 30 tetor 2011, Avokati i Shtetit pranë Gjykatës Larino kishte urdhëruar bashkëngjitjen e përkohshme të certifikatës së lindjes ruse, me arsyetimin se ajo ishte një pjesë thelbësore e provave. Nga shkresat e çështjes dukej se kërkuesit, jo vetëm ndoshta kishin kryer veprat me të cilat ishin akuzuar, por ata ishin përpjekur për t’i fshehur ato. Ndër të tjera, ata kishin deklaruar se ishin prindërit biologjikë, dhe kishin korrigjuar versionet e tyre të ngjarjeve me kalimin e kohës, pasi këto versione ishin provuar të pasakta.
13. Kërkuesit bënë ankesë kundër urdhrit të ndalimit të përkohshëm.
14. Me një vendim të datës 20 nëntor 2012, Gjykata Campobasso ka hedhur poshtë ankesën e kërkuesve. Vendimi tregon se kanë ekzistuar dyshime serioze se ishin kryer veprat në fjalë. Në veçanti, kërkuesja e parë kishte përhapur një thashethem se ajo ishte shtatzënë; ajo kishte shkuar në Konsullatë dhe la të kuptohet se qe nëna biologjike; ajo kishte pranuar më pas se fëmija kishte lindur nga një nënë zëvendësuese; ajo kishte deklaruar në karabinieri më 25 Maj 2011 se kërkuesi i dytë ishte babai biologjik, edhe pse testet e ADN-së e kanë përgënjeshtruar këtë, dhe për këtë arsye kishte bërë deklarata të rreme; ajo kishte qenë shumë e paqartë për identitetin e nënës biologjike; dokumentet në lidhje me amësinë zëvendësuese deklaronin se kërkuesit ishin parë nga mjekët rusë, të cilët nuk ishin dakord me faktin se kërkuesi i dytë nuk ka qenë në Rusi; dokumentet në lidhje me lindjen nuk kanë një datë të saktë. Nga e gjithë dihej se fëmija kishte lindur dhe se i ishte dorëzuar kërkueses së parë kundrejt pagesës prej gati 50.000 eurosh. Prandaj, dukej e vërtetë hipoteza se kërkuesit kishin vepruar në mënyrë të paligjshme, me qëllim përfshirjen e të dhënave të certifikatës së lindjes në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve, dhe shmangien e legjislacionit italian.
15. Në nëntor të vitit 2012 vendimi në lidhje me bashkëngjitjen e përkohshme u transmetua në gjykatën e të rinjve nga ana e Këshillit të Shtetit, pasi ajo kishte indiciet e mëposhtme. Akuzat sipas nenit 72 të ligjit nr. 184/1983 i privuan kërkuesve mundësinë e birësimit (affido) të fëmijës apo të fëmijëve të tjerë, prandaj nuk kishte asnjë zgjidhje tjetër, por të vazhdohej me procedurën e birësimit të fëmijës. Vendosja e përkohshme në një familje kujdestare kërkohej në bazë të neneve 8 dhe 10 të ligjit nr. 184/83. Këshilltari i Shtetit përsëriti kërkesën e tij dhe theksoi se fëmija ishte hequr më shumë se një vit më parë, dhe se që atëherë ai kishte jetuar në shtëpinë e fëmijëve (casa famiglia), ku ai kishte zhvilluar marrëdhënie të rëndësishme me personat përgjegjës për përkujdesjen e tij. Kështu, fëmija nuk kishte gjetur ende një mjedis familjar zëvendësues si ai që kishte pasur në mënyrë të paligjshme me ata që e kishin sjellë në Itali. Ai dukej i destinuar për një ndarje tjetër, edhe më të dhimbshme se kaq nga nëna që e kishte lindur dhe nga gruaja që kishte pretenduar të ishte nëna e tij.
16. Vërehet nga dosja se fëmija është vendosur në një familje kujdestare më 26 janar të vitit 2013.
17. Në mars të vitit 2013, me kërkesë të kujdestarit, u krye një ekzaminim nga eksperti për të përcaktuar moshën e fëmijës. Ai përcaktoi se fëmija ndoshta ishte i moshës 30 muaj, me një diferencë gabimi prej tre muajsh.
18. Përveç kësaj, në fillim të prillit 2013, kujdestari i kërkoi gjykatës për të rinj t’i jepte fëmijës një identitet formal, kështu që ai mund të regjistrohej në shkollë pa vështirësi. Ai tha se fëmija ishte vendosur në një familje më 26 janar 2013, por nuk kishte një identitet zyrtar. Kjo "mungesë e ekzistencës" kishte një ndikim të rëndë në çështjet administrative; ishte e paqartë me çfarë emri fëmija do të regjistrohej në shkollë, do të përdorte për të dhënat e vaksinimit, apo për qëndrimin. Pa dyshim, kjo situatë korrespondonte me qëllimin e parandalimit të zbulimit të vendndodhjes së fëmijës nga familja origjinale, që janë kërkuesit. Megjithatë, një identitet formal i përkohshëm do të mundësonte mbajtjen sekret të identitetit të vërtetë të fëmijës, ndërsa njëkohësisht do i mundësonte atij të kishte akses në shërbimet publike; për momentin, ai kishte të drejtë vetëm të përdorte shërbimet e urgjencës mjekësore.
19. Me një vendim të zbatueshëm në mënyrë të menjëhershme, të 3 prillit 2013, Gjykata e Apelit e Campobasso vendosi në lidhje me certifikatën e lindjes dhe nëse duhet të bëhet një urdhër që të regjistrohen në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve (sipas kuptimit të nenit 95 i Dekretit Presidencial ( "DP") nr. 396/00). Ajo hodhi poshtë kundërshtimin e ngritur nga kujdestari se kërkuesit nuk kanë legjitimitet para gjykatës; ajo pranoi se kërkuesit kishin zotësi për të vepruar në procedura ligjore, për aq sa ata ishin treguar si "prindër" në certifikatën e lindjes. Megjithatë, ishte e qartë se kërkuesit nuk ishin prindërit biologjikë. Nuk ka pasur, pra, një zëvendësim gestational, edhe pse kërkuesit kishin referuar në deklaratën e tyre për fekondim artificial heterolog; palët ranë dakord se legjislacioni rus presupozonte një lidhje biologjike midis fëmijës dhe të paktën njërit nga prindërit e mundshëm, para kërkimit të amësisë zëvendësuese.
Certifikata e lindjes për pasojë ishte false (ideologicamente falso). Për më tepër, duke pasur parasysh se nuk kishte asnjë tregues se fëmija ka pasur shtetësinë ruse, argumenti i kërkuesve se ligji italian ishte i pazbatueshëm binte në kundërshtim me nenin 33 të Ligjit nr. 218/95, i cili deklaronte se marrëdhënia ligjore prind-fëmijë është përcaktuar nga ligji kombëtar në fuqi, në momentin që fëmija lind. Përveç kësaj, ishte në kundërshtim me rendin publik përfshirja e të dhënave të certifikatës së lindjes së kontestuar në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve, pasi ishte false. Kërkuesit kanë deklaruar mirëbesimin e tyre, duke pretenduar se nuk ishin në gjendje të shpjegonin se pse lëngu seminal i kërkuesit të dytë nuk ishte përdorur në klinikën ruse; megjithatë, kjo nuk e ka ndryshuar situatën, dhe nuk ka ndrequr faktin se kërkuesi i dytë nuk ishte babai biologjik. Në përfundim, ishte i ligjshëm refuzimi për të përfshirë detajet e certifikatës së lindjes ruse në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve, dhe miratimi i kërkesës së Këshillit të Shtetit për të lëshuar një certifikatë të e re lindjeje. Më pas, gjykata vendosi të lëshohet një certifikatë e re lindjeje, që tregonte se fëmija ishte i biri i personave të panjohur, i lindur në Moskë më 27 shkurt 2011, dhe që atij t’i jepet një emër i ri (përcaktuar sipas kuptimit të DPR nr. 396/00).
20. Procedura lidhur me birësimin e fëmijës rifilloi para Gjykatës së të Rinjve. Kërkuesit konfirmuan kundërshtimin e tyre për vendosjen e fëmijës me persona të tretë. Kujdestari i kërkoi gjykatës të vendosë se kërkuesit nuk kishin locus standi. Këshilli i Shtetit i kërkoi gjykatës të mos vendosë mbi kërkesën e tij për të deklaruar se fëmija ishte në dispozicion për birësim duke përdorur emrin origjinal të fëmijës, me arsyetimin se, ndërkohë, ai kishte hapur një set të dytë procedurash për të kërkuar që fëmija të shpallej në dispozicion për birësim, duke përdorur identitetin e tij të ri si një fëmijë me prindër të panjohur. Më 5 qershor 2013, në dritën e materialit në dosjen, Gjykata Rinisë u shpreh se kërkuesit nuk kishin më zotësinë për të vepruar në procedurën e birësimit të iniciuar nga ana e tyre, duke pasur parasysh se ata nuk ishin as prindërit e fëmijës, as anëtarët e familjes së tij, sipas kuptimit të nenit 10 të ligjit nr. 184/1983. Gjykata deklaroi se do të vendosë për çështjen e birësimit të fëmijës në kontekstin e procedurave të tjera të birësimit, të referuara nga Këshilli i Shtetit.
II. LIGJI PËRKATËS DHE PRAKTIKA E BRENDSHME
A Ligji i të drejtës ndërkombëtare private
21. Sipas nenit 33 të Ligjit të të drejtës ndërkombëtare private të vitit 1995 (Ligji nr. 218), marrëdhënia ligjore prind-fëmijë është e përcaktuar nga ligji kombëtar që është në fuqi për fëmijën në kohën e lindjes së tij ose të saj.
B. Thjeshtimi i Ligjit të Gjendjes Civile
22. Dekreti Presidencial nr. 396 i 3 nëntorit të vitit 2000 (thjeshtimi i Ligjit të Gjendjes Civile) parashikon se deklaratat e lindjes në lidhje me shtetasit italianë, të cilat janë të hartuara jashtë shtetit duhet të transmetohen tek autoritetet konsullore (neni 15). Autoritetet konsullore përcjellin një kopje të dokumenteve, për qëllimin e përfshirjes së tyre në regjistrat e gjendjes civile të komunës në të cilën individi në fjalë ka për qëllim të marrë lejen e qëndrimit (neni 17). Dokumentet e hartuara jashtë vendit nuk mund të regjistrohen në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve në qoftë se ato janë në kundërshtim me rendin publik (neni 18). Në mënyrë që të kenë fuqi të plotë ligjore në Itali, vendimet e huaja (provvedimenti) në lidhje me cilësinë e personave ose ekzistencës së marrëdhënieve familjare ... nuk duhet të jetë në kundërshtim me rendin publik (neni 65).
C. Ligji i riprodhimit përmes asistencës mjekësore
23. Neni 4 i ligjit nr. 40 i 19 shkurtit të vitit 2004 ndalonte përdorimin e riprodhimit të asistuar mjekësor. Shkelja e kësaj dispozite shkaktonte një dënim financiar duke filluar nga 300.000 euro në 600.000 euro.
Me një vendim të datës 9 prill 2014, Gjykata Kushtetuese i shpalli këto dispozita antikushtetuese.
D. Dispozitat përkatëse në lidhje me birësimin
24. Dispozitat lidhur me procedurën për birësimin janë përcaktuar në ligjin nr. 184/1983.
Neni 2 parashikon se një i mitur i cili ka qenë përkohësisht i privuar nga një mjedis i kënaqshëm familjar mund të vendoset në një familje tjetër, nëse është e mundur që përfshin të mitur të tjerë, ose me një person të vetëm, ose me një komunitet të tipit të familjes, me qëllim sigurimin ndaj tij apo saj të mbështetjes, rritjes dhe edukimit. Nëse nuk është e mundur për t’i siguruar një mjedis të kënaqshëm familjar, i mituri mund të vendoset në shtëpinë e fëmijës publike ose private, mundësisht në zonën në të cilën ai ka jetuar.
Neni 5 parashikon që familja ose personi me të cilin i mituri ka qenë i vendosur duhet t’i japin atij ose asaj mbështetjen, edukimin dhe arsimimin ... në bazë të udhëzimeve nga kujdestari dhe në përputhje me udhëzimet e autoritetit gjyqësor. Në çdo rast, familja kujdestare ushtron përgjegjësinë prindërore në lidhje me marrëdhëniet me shkollën dhe shërbimin kombëtar shëndetësor. Familja kujdestare duhet të dëgjohet në procedurën për lejimin e birësimit.
Për më tepër, neni 7 parashikon që të miturit të cilët janë deklaruar në dispozicion për birësim mund të birësohen.
Neni 8 parashikon se "Gjykata e Rinisë’’, edhe kryesisht, mund të deklarojë ... një të mitur në dispozicion për birësim, nëse ai ose ajo është braktisur në kuptimin që është privuar nga e gjithë mbështetja emocionale, ose materiale nga prindërit ose anëtarët e familjes së tij ose të asaj, përgjegjëse për sigurimin e një mbështetje të tillë (përveç në raste të përkohshme të forcës madhore) ". Neni 8 vazhdon: "I mituri do të vazhdojë të konsiderohet i braktisur ... edhe në qoftë se ai ose ajo është në shtëpi për fëmijë, ose ka qenë vendosur në një shtëpi kujdestare." Së fundi, neni 8 parashikon që një rast i forcës madhore do të konsiderohet kur prindërit ose anëtarët e tjerë të familjes së të miturit, përgjegjës për sigurimin e mbështetjes refuzojnë ndihmën nga autoritetet dhe gjykata e konsideron refuzimin e tyre të pajustifikuar. Fakti që i mituri ka qenë i braktisur mund të raportohet tek autoritetet nga çdo anëtar i publikut, ose të vërehet nga një gjykatë me nismën e saj. Për më tepër, çdo zyrtar publik dhe çdo anëtar i familjes së të miturit, i cili është i vetëdijshëm se një fëmijë është braktisur, duhet të raportojnë gjendjen tek autoritetet. Shtëpitë e fëmijës duhet të informojnë autoritetet gjyqësore për situatën e të miturve, të cilët ata marrin në kujdesin e tyre (neni 9).
Neni 10 parashikon që, në pritje të vendosjes së të miturit në një shtëpi kujdestare përpara birësimit, gjykata mund të urdhërojë ndonjë masë të përkohshme që është në interes të të miturit, duke përfshirë, nëse është e nevojshme, pezullimin e përgjegjësisë prindërore.
Nenet 11 deri në 14 sigurojnë që hetimet do të bëhen në mënyrë që të sqarohet situata e të miturit dhe të përcaktohet nëse ai ose ajo ka qenë i/e braktisur. Në mënyrë të veçantë, neni 11 parashikon që kur, në rrjedhën e këtyre pyetjeve, rezulton se fëmija nuk ka kontakt me asnjë nga anëtarët e familjes së tij deri në shkallën e katërt, gjykata mund të lëshojë një deklaratë që ai ose ajo është në dispozicion për birësim, nëse një kërkesë birësimi është bërë brenda kuptimit të nenit 44.
Në qoftë se, në përfundim të procedurës së parashikuar në nenet e mësipërme, i mituri është ende i braktisur brenda kuptimit të nenit 8, Gjykata e Rinisë do ta shpallë atë në dispozicion për birësim në qoftë se: (a) prindërit ose anëtarët e tjerë të familjes nuk janë shfaqur në rrjedhën e procedurës; (B) është e qartë nga intervistat me ta se ata janë ende duke dështuar për t’i siguruar fëmijës mbështetje emocionale dhe materiale dhe nuk janë në gjendje apo të gatshëm për të korrigjuar situatën; dhe (c) Masat e vendosura sipas nenit 12 nuk janë zbatuar me fajin e prindërve (neni 15). Neni 15 parashikon gjithashtu se një deklaratë se një i mitur është në dispozicion për birësim do të bëhet në një vendim të arsyetuar të Gjykatës së Rinisë, e mbledhur në dhoma, pasi të ketë dëgjuar kur është e nevojshme, Këshillin e Shtetit, përfaqësuesin e shtëpisë së fëmijëve, në të cilën i mituri ka qenë i vendosur ose çdo prind birësues, kujdestarin dhe të miturin nëse është i moshës mbi dymbëdhjetë ose, nëse nën dymbëdhjetë vjeç.
Neni 17 parashikon se një kundërshtim i një vendimi që deklaron një fëmijë në dispozicion për birësim duhet të paraqitet brenda tridhjetë ditëve nga data e njoftimit të palës kërkuese.
Sipas nenit 19 përgjegjësia prindërore pezullohet, ndërkohë që një i mitur është në dispozicion për birësim.
Së fundi, neni 20 parashikon që një i mitur nuk do të jetë më në dispozicion për birësim, nëse ai ka qenë i birësuar. Për më tepër, një deklaratë që një fëmijë është në dispozicion për birësim mund të anulohet, ose nga gjykata me iniciativën e saj, ose me kërkesën e prindërve, apo Zyrës së Prokurorit të Shtetit, në qoftë se kushtet e përcaktuara në nenin 8 kanë pushuar ndërkohë që aplikohen. Megjithatë, nëse i mituri ka qenë i vendosur në një familje me qëllim birësimin (affidamento preadottivo) brenda kuptimit të neneve 22-24, deklarata që ai ose ajo është në dispozicion për birësim nuk mund të anulohet.
Neni 44 parashikon raste të caktuara të birësimit të veçantë: birësimi është i mundur për të miturit të cilët ende nuk janë deklaruar në dispozicion për birësim. Në mënyrë të veçantë, neni 44 (d) parashikon birësimin, kur është e pamundur për të vendosur fëmijën [në kujdes alternativ] në pritje të birësimit.
25. Neni 37 bis i këtij ligji parashikon se ligji italian, në lidhje me birësimin dhe vendosjen e masave urgjente zbatohet për të miturit e huaj, të cilët janë në Itali.
Sipas kuptimit të nenit 72 të Ligjit Ndërkombëtar të Birësimeve, çdo person i cili sjell në territorin e shtetit një të mitur të huaj, në kundërshtim me dispozitat e ligjit në fjalë, për të marrë para ose përfitime të tjera, dhe për këtë i mituri i besohet në mënyrë të përhershme qytetarëve italianë, po kryen një vepër penale të dënueshme me burgim nga një deri në tre vjet. Kjo fjali është e zbatueshme edhe për ata që, në këmbim të parave apo përfitime të tjera, pranojë "vendosjen" e të miturve të huaj në mënyrë të përhershme. Dënimi për këtë vepër sjell përjashtimin nga e drejta për birësim (affidi) dhe të qenit kujdestar.
E. Apelimi në pikat e ligjit/në bazë të nenit 111 të Kushtetutës
26. Sipas nenit 111 § 7 të Kushtetutës italiane, ankesat në Gjykatën e Kasacionit që pretendojnë shkelje të ligjit janë gjithmonë të pranueshme, kundër vendimeve apo masave që ndikojnë në lirinë personale. Gjykata e Kasacionit ka zgjeruar fushëveprimin e këtij mjeti në procedurën civile, kur vendimi që do të kundërshtohet ka një ndikim të konsiderueshëm në situata (decisoria) dhe nuk mund të ndryshohet ose të revokohet nga e njëjta gjyqtare/gjykatës që e mori atë (definitiva).
Vendimet në lidhje me masat urgjente, në lidhje me një fëmijë të braktisur, të marra nga gjykata e të rinjve në bazë të nenit 10 të Ligjit të Birësimeve (nenet 330 etj. të Kodit Civil, neni 742 i Kodit të Procedurës Civile) mund të jenë të ndryshme dhe/ose të revokohen. Ato mund të jenë subjekt i një ankese në gjykatën e Apelit. Asnjë ankesë në pikat e ligjit nuk mund të bëhet në lidhje me vendimet që mund të ndryshohen dhe të revokohen në çdo kohë (gjykimi i Gjykatës së Kasacionit, Divizionin Civil, Sec. I, 18 Tetor 2012, nr. 17916).
III. LIGJI PËRKATËS NDËRKOMBËTAR DHE PRAKTIKA
A. Konventa e Hagës Për Heqjen e Kërkesës Për Legalizim Për Dokumentet Publike të Huaja
27. Konventa e Hagës Për Heqjen e Kërkesës Për Legalizimin e Dokumenteve Publike të Huaja më 5 tetor 1961. Ajo zbatohet në dokumente publike- siç është përkufizuar në Nenin 1- të cilat janë hartuar në territorin e një Shtetit kontraktues dhe të cilat duhet të përdoren në territorin e një shteti tjetër kontraktues.
Neni 2
“Çdo shtet kontraktues do të përjashtojë nga legalizimi çdo dokumentet mbi të cilën kjo Konventë zbatohet dhe të cilat duhet të prodhohen në territorin e saj. Për qëllimet e kësaj Konvente, legalizim do të thotë vetëm formaliteti me të cilin agjentët diplomatikë ose konsullorë të vendit në të cilin dokumenti prodhohet vërtetojnë vërtetësinë e nënshkrimit, kapacitetin në të cilin personi i nënshkrimit të dokumentit ka vepruar dhe, sipas rastit, identitetin e vulës, apo pullës të cilat ajo mban.”
Neni 3
“Formalitet e vetme që mund të kërkohen për të vërtetuar origjinalitetin e nënshkrimit, kapacitetin në të cilin personi i nënshkrimit të dokumentit ka vepruar dhe, sipas rastit, identitetin e vulës apo pullës të cilat ajo mban, është shtimi i certifikatës përshkruar në nenin 4, të lëshuar nga autoriteti kompetent i shtetit nga i cili dokumenti buron.”
Neni 5
“Certifikata lëshohet me kërkesë të personit që ka nënshkruar dokumentin, ose të çdo bartësi. Kur është plotësuar siç duhet, ajo do të vërtetojë autenticitetin e nënshkrimit, kapacitetin në të cilin personi nënshkrues i dokumentit ka vepruar dhe, sipas rastit, identitetin e vulës apo pullës të cilat mban dokumenti. Nënshkrimi, vula dhe pulla në certifikatë përjashtohen nga të gjitha certifikimet.”
Raporti shpjegues në këtë Konventë tregon se certifikata nuk dëshmon vërtetësinë e përmbajtjes së dokumentit origjinal. Ky kufizim mbi efektet juridike që rrjedhin nga Konventa e Hagës ka për qëllim të ruajë të drejtën e shteteve nënshkruese të zbatojnë rregullat e tyre, kur ato janë të nevojshme për të përcaktuar forcën vërtetuese të bashkëngjitur me përmbajtjen e dokumentit të vërtetuar.
B. Dispozitat përkatëse të ligjit rus
28. Neni 55 i Ligjit Bazë për Mbrojtjen e Shëndetit të qytetarëve përfshin amësinë zëvendësuese ndër teknikat e riprodhimit të asistuar. Të dy çiftet e martuara dhe të pamartuara mund të kenë qasje në këtë lloj teknike, si dhe personat beqar. Amësia zëvendësuese është fakti i lindjes dhe dorëzimi i fëmijës në bazë të një kontrate të lidhur ndërmjet nënës zëvendësuese dhe prindërve "të mundshëm". Nëna zëvendësuese duhet të jetë e moshës mes 20 dhe 35 vjeç, që ka lindur tashmë një fëmijë të shëndetshëm dhe ka dhënë pëlqimin e saj me shkrim për procedurën, e cila mund të kryhet vetëm në klinika të autorizuara. Ministria e Shëndetësisë me dekretin nr. 67 (2003) rregullon procedurat dhe kushtet.
Nëse dispozitat përkatëse janë respektuar, rezultati i amësisë zëvendësuese është se një çift i martuar njihet si dy prindër të një fëmije të lindur nga një nënë zëvendësuese. Kjo e fundit duhet të japë pëlqimin e saj me shkrim në mënyrë që çifti të njihet si prindër (neni 51 § 4 të Kodit të Familjes të 29 dhjetorit 1995).
C. Parimet e miratuara nga Komiteti Ad Hoc i Ekspertëve mbi Progresin e Shkencave Bio-Mjekësore të Këshillit të Evropës
29. Komiteti Ad Hoc i Ekspertëve të Këshillit të Evropës mbi Progresin në shkencat Biomjekësore (CAHBI), i cili i parapriu Komitetit Drejtues të tashëm të Bioetikës, botuar në vitin 1989 me një seri të Parimeve. Parimi 15, mbi " amësinë zëvendësuese", është formuluar si më poshtë:
“1. Asnjë mjek nuk mund të përdorë teknikat e riprodhimit artificial për konceptimin e një fëmije nga një nënë zëvendësuese.
2.Çdo kontratë apo marrëveshje ndërmjet nënës zëvendësuese dhe personit ose çiftit për të cilin ajo mban fëmijën do të jetë e pazbatueshme.
3.Çdo veprim nga një ndërmjetës për të mirën e personave në fjalë me amësinë zëvendësuese, si dhe çdo reklamë që lidhet me to, do të ndalohet.
4. Megjithatë, shtetet në raste të veçanta të caktuara me legjislacionin e tyre kombëtar mund të sigurojnë, duke respektuar në mënyrë të rregullt paragrafin 2 të këtij parimi, që një mjek të vazhdojë me fekondimin e një nëne zëvendësuese nga teknikat e riprodhimit artificial, me kusht që:
a. nëna surrogate nuk merr asnjë përfitim material nga operacioni;
b. nëna zëvendësuese në lindje ka të drejtën të mbajë fëmijën. "
LIGJI SHKELJET E PRETENDUARA, TË NGRITURA NË EMËR TË FËMIJËS
30. Kërkuesit u ankuan në emër të fëmijës, se kishte qenë e pamundur që të njihej marrëdhënia juridike prind-fëmijë e themeluar jashtë vendit, për qëllim të heqjes së fëmijës dhe vendosjes së masave nga gjykatat italiane. Ata pretenduan se ka pasur shkelje të neneve 6, 8 dhe 14 të Konventës, si dhe të Konventës së Hagës dhe të Konventës mbi të Drejtat e Fëmijëve të 20 nëntorit 1989.
46. Sipas Qeverisë, kërkuesit nuk mund të përfaqësojnë fëmijën para Gjykatës, me arsyetimin se ai ishte përfaqësuar tashmë në nivel të brendshëm nga një kujdestar, i cili kishte ndërhyrë në procedurat para gjykatave të brendshme. Emëruar më 20 tetor 2011 nga Gjykata e Rinisë Campobasso dhe konfirmuar nga Gjykata e Apelit Campobasso më 21 shkurt 2012, kujdestari ka përfaqësuar fëmijën dhe ka administruar pronën e tij. Në përfundim, pjesa e kërkimit të depozituar në emër të fëmijës nga kërkuesit, të cilët mbronin interesat e tyre dhe jo ato të fëmijës, është e papajtueshme ratione personae.
31. Kërkuesit e kundërshtuan pretendimin e Qeverisë.
32. Gjykata përsërit se është e nevojshme për të shmangur një kuptim të ngushtë dhe thjesht teknik në lidhje me përfaqësimin e fëmijëve përpara institucioneve të Konventës; në veçanti, duhet të merren parasysh lidhjet mes fëmijës në fjalë dhe "përfaqësuesit" të tij, në fushën dhe qëllimin e kërkimit, si dhe mundësia e konfliktit të interesit (shih Moretti dhe Benedetti k. Italisë, nr. 16318/07, § 32, 27 prill 2010;... shih gjithashtu SD, PD, dhe T. K. Mbretërisë së Bashkuar, nr. 23714/94, vendim i Komisionit i datës 20 maj 1996, i pabotuar).
33. Në rastin konkret, Gjykata vëren që në fillim se kërkuesit nuk kanë lidhje biologjike me fëmijën. Pavarësisht pyetjes nëse certifikata e lindjes e hartuar në Rusi ka pasur efekt juridik në Itali, dhe nëse po, çfarë efekti, fëmija ishte vendosur nën kujdestari që nga 20 tetori 2011 dhe ka qenë e përfaqësuar nga kujdestari në procedurën e brendshme. Procedurat e njohjes së marrëdhënies prind-fëmijë ishin të pasuksesshme në Itali dhe fëmija ka një identitet të ri dhe një certifikatë të re të lindje. Kërkuesit ishin gjithashtu të pasuksesshëm në procedurën për të birësuar fëmijën. Procedura për të birësuar fëmijën nga një familje tjetër është duke u zhvilluar dhe fëmija tashmë është vendosur në një familje kujdestare. Asnjë formë e nënshkruar nga autoriteti nuk i është dorëzuar kërkuesit për të përfaqësuar interesat e fëmijës para Gjykatës. Kjo nënkupton se, nga pikëpamja ligjore, kërkuesit nuk legjitimohet për të përfaqësuar interesat e të miturit në kontekstin e procedurave gjyqësore.
34. Në këto rrethana, Gjykata vlerëson se kërkuesit nuk kanë legjitimitet për të vepruar para Gjykatës në emër të fëmijës (shih Moretti dhe Benedetti, cituar më lart, § 35). Prandaj, kjo pjesë e kërkimit duhet të hidhet poshtë si e papajtueshme ratione personae me dispozitat e Konventës, në përputhje me nenin 35 §§ 3 dhe 4 të tij.
II. SHKELJA E PRETENDUAR E NENIT 8 TË KONVENTËS, E NGRITUR NGA KËRKUESIT NË EMËR TË TYRE
35. Kërkuesit pretenduan se "refuzimi për të regjistruar certifikatën e lindjes të lëshuar në Rusi dhe vendimet e gjykatave të brendshme italiane për të hequr fëmijën ishin në kundërshtim me Konventën e Hagës të 5 tetorit 1961 dhe cenuan jetën e tyre private dhe familjare siç garantohet nga Neni 8 të Konventës. Ata gjithashtu pretenduan se ka pasur shkelje të nenit 6, me arsyetimin se procedura lidhur me largimin e të miturit nuk kishte qenë e drejtë.
36. Qeveria e kundërshtoi këtë argument.
37. Sipas jurisprudencës, një Palë Kontraktuese është përgjegjëse sipas nenit 1 të Konventës për të gjitha veprimet dhe mosveprimet e organeve të saj, pavarësisht nëse veprimi apo mosveprimi në fjalë ishte pasojë e ligjit të brendshëm, apo nevojës për të përmbushur detyrimet ligjore ndërkombëtare. Neni 1 nuk bën asnjë dallim për sa i përket llojit të rregullit apo masës në fjalë dhe nuk përjashton në asnjë pjesë "juridiksionin" e një Pale Kontraktuese nga shqyrtimi sipas Konventës. Gjykata përsërit se Konventa nuk mund të interpretohet në një vakum, por duhet të interpretohet në harmoni me parimet e përgjithshme të së drejtës ndërkombëtare. Duhet të merret parasysh, siç tregohet në nenin 31 § 3 (c) të Konventës së Vjenës mbi të Drejtën e Traktateve të vitit 1969, “rregullat përkatëse te ligjit ndërkombëtar në fuqi në marrëdhëniet mes palëve", dhe në veçanti rregullat që kanë të bëjnë me mbrojtjen ndërkombëtare të të drejtave të njeriut (shih, ndër të tjera, Nada k. Zvicrës [DHM], nr. 10593/08, §§ 168-169, GJEDNJ 2012). Kështu, edhe pse e drejta për regjistrimin e certifikatës së lindjes së jashtme në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve nuk është, si e tillë, e përfshirë në mesin e të drejtave të garantuara nga Konventa, Gjykata do të shqyrtojë kërkesën në bazë të Konventës në kontekstin e traktateve të tjera relevante ndërkombëtare.
38. Gjykata, duke qenë e specializuar në karakterizimin e ligjit me faktet e rastit, e konsideron të përshtatshme të shqyrtojë këtë pjesë të kërkimit vetëm në bazë të nenit 8 të Konventës, i cili kërkon që procesi i vendim-marrjes të çojë në masa të drejta të ndërhyrjes dhe të përballojë respektin e duhur për interesat e garantuara me këtë nen (shih Moretti dhe Benedetti, cituar më lart, § 49; Havelka dhe të tjerët k. Republikës Çeke, nr. 23499/06, §§ 34-35, 21 qershor 2007:. Kutzner k. Gjermanisë, nr. 46544/99, § 56, GJEDNJ 2002-I;... Wallová dhe Walla k. Republikës Çeke, nr. 23848/04, § 47, 26 tetor 2006). Pjesët përkatëse të nenit 8 të Konventës parashikojnë:
“1. Çdokush ka të drejtën e respektimit të jetës së tij familjare ..
2. Nuk do të ketë ndërhyrje nga autoriteti publik në ushtrimin e kësaj të drejte, përveçse në përputhje me ligjin dhe nëse është e nevojshme në një shoqëri demokratike ... për mbrojtjen e shëndetit ose të moralit, ose për mbrojtjen e të drejtave dhe të liritë të të tjerëve".
A. Pranueshmëria
1. Kundërshtimi në bazë të nenit 34 të Konventës
39. Qeveria ngriti një kundërshtim paraprak, duke argumentuar se kërkuesit nuk mund të veprojnë përpara Gjykatës për qëllimet e nenit 34 të Konventës, pasi fëmija ishte vendosur nën kujdestari.
40. Kërkuesit kundërshtuan këtë kundërshtim.
41. Gjykata duhet të shqyrtojë nëse kërkuesit mund të marrin pjesë në procedurë dhe nëse ata mund të pretendojnë të jenë viktima, brenda kuptimit të nenit 34, të shkeljeve të pretenduara të Konventës. Ajo vë në dukje në këtë drejtim se gjykatat italiane kanë pranuar pozitën e kërkuesve për të vepruar në procedurë, duke qenë se -në bazë të certifikatës së lindjes ruse - ata ishin prindërit e fëmijës dhe të paktën në fillim, kërkuesit kishin përgjegjësi prindërore për fëmijën. Kështu, kërkuesit mund të parashtrojnë ankesat e tyre para Gjykatës në kuptim të nenit 34 të Konventës. Prandaj, kundërshtimi i Qeverisë duhet të rrëzohet.
2. Kundërshtimi i dështimit për të shteruar mjetet e brendshme
42. Qeveria ka vërejtur se procedurat para gjykatave të brendshme janë ende në pritje. Ato përmendën, në veçanti, procedurën penale të ngritur kundër kërkuesve dhe procedurën para Gjykatës Rinore të Campobasso. Duke qenë më pas të ftuar (shih paragrafin 4 më lart) të përcaktojnë nëse ka ekzistuar një mjet efektiv për të kundërshtuar vendimin e Gjykatën së Apelit të Campobasso në përkrahje të refuzimit për të hyrë të dhënat e certifikatës së lindjes në regjistrin zyrtar, dhe nëse ka ekzistuar një mjet efektiv për të kundërshtuar vendimin e gjykatës rinore për të përjashtuar [kërkuesit] nga procedura, Qeveria u përgjigj në mënyrë pozitive. Megjithatë, ata nuk kanë paraqitur asnjë rast përkatës.
43. Kërkuesit hodhën poshtë argumentin e qeverisë.
44. Gjykata thekson se në bazë të nenit 35 § 1 mund të merret me një çështje vetëm pasi të gjitha mjetet e brendshme të jenë shteruar sipas rregullave përgjithësisht të pranuara të së drejtës ndërkombëtare (shiko Akdivar dhe të tjerët k. Turqisë, 16 shtator 1996 §§ 65-69 , Raportet e gjykimeve dhe vendimi i vitit 1996 IV). Ajo duhet të përcaktojë nëse kërkuesit kanë plotësuar atë kusht.
45. Gjykata vëren së pari, se procedurat penale kundër kërkuesve ishin në pritje në kohën e paraqitjes së kërkesës. Megjithatë, ajo vë në dukje, nga njëra anë, se gjykatat civile kanë miratuar vendimet e tyre pa pritur për rezultatin e këtyre procedurave, dhe, së dyti, që ankesat e kërkuesve nuk kanë të bëjnë me procedurat penale si të tilla. Si pasojë, çështja e mos-shterimit të mjeteve të brendshme nuk do të lindte dhe Gjykata konsideron se kundërshtimi paraprak i Qeverisë është i parëndësishëm dhe duhet të hidhet poshtë.
46. Lidhur me procedurën e sjellë nga kërkuesit, me qëllim që të dhënat e certifikatës së lindjes së fëmijës të hyjnë në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve, Gjykata vëren se kërkuesit nuk janë bazuar në pikat e ligjit, kundër vendimit të Gjykatës së Apelit të Campobasso që rrëzoi kërkimin e tyre, datë 3 prill 2013. Qeveria ka konfirmuar ekzistencën dhe efektivitetin e një ankese të tillë bazuar në ligj, pa paraqitur jurisprudencën përkatëse.
Prandaj, Gjykata nuk ka në dispozicion të saj vendime të dhëna nga Gjykata e Kasacionit në raste të ngjashme, kur çështja në fjalë kishte si objekt njohjen e një dokumenti të huaj, i cili ishte në kundërshtim me të drejtën e brendshme. Megjithatë, ajo është e bindur se situata e kundërshtuar nga kërkuesit duhet të ishte dorëzuar për vlerësim pranë Gjykatës së Kasacionit, e cila është gjykata kombëtare me juridiksion për të interpretuar ligjin. Për rrjedhojë, në këtë pikë, kërkuesit nuk kanë plotësuar kërkesat e shterimit të mjeteve të brendshme.
Prandaj, ankesa lidhur me pamundësinë e të pasurit të të dhënave të certifikatës së lindjes së fëmijës në regjistrin e gjendjes civile, duhet të refuzohet në përputhje me nenin 35 §§ 1 dhe 4 të Konventës.
47. Për sa i përket ankesës rreth masave për të hequr fëmijën dhe për ta vendosur atë nën kujdestari, Gjykata vëren se vendimi i Gjykatës së Rinisë Campobasso i 20 tetorit 2011 u ankimua në Gjykatën e Apelit Campobasso. Ajo gjykatë e hodhi poshtë ankesën e kërkuesve dhe konfirmoi masat më 28 shkurt 2012. Duke pasur parasysh natyrën jo-përfundimtare të këtij lloji vendimi, ishte e pamundur për të apeluar në pikat e ligjit (shih paragrafin 41 më lart).
Prandaj, Gjykata konsideron se në këtë pikë, kërkuesit kanë shteruar mjetet e brendshme. Ajo vëren se ky kërkim nuk është haptazi i pabazuar brenda kuptimit të nenit 35 § 3 (a) të Konventës. Ajo vëren më tej se nuk është e papranueshme për ndonjë arsye tjetër. Prandaj, ajo duhet të deklarohet e pranueshme.
64. Sa i përket vendimit të Gjykatës së Rinisë Campobasso të 5 qershorit 2013, i cili sanksionon se kërkuesit nuk mund të vazhdonin procedurën lidhur me fëmijën e quajtur Teodoro Campanelli, pasi ata nuk kishin të drejtën për të vepruar, Gjykata vëren se kërkuesit nuk kanë paraqitur një ankesë kundër këtij vendimi para gjykatës së apelit dhe pastaj para Gjykatës së Kasacionit. Megjithatë, duke pasur parasysh rrethanat e çështjes në fjalë, Gjykata ka dyshime për efektivitetin e këtyre mjeteve juridike në këtë rast. Vendimi përkatës nga Gjykata e Rinisë në lidhje me fëmijën u dha njëzet muaj pasi fëmija ishte larguar. Ky i fundit, i cili është konsideruar të jetë braktisur në mungesë të lidhjeve biologjike me të paktën një nga kërkuesit, ishte vendosur, me qëllim të birësimit të tij, në një familje që prej janarit 2013. Gjykata e rinisë u thirr për të vendosur mbi birësimin e fëmijës në kontekstin e një sërë procedurave, të cilat ishin hapur ndërkohë në bazë të identitetit të tij të ri, dhe kërkuesit nuk ishin në gjendje për të marrë pjesë në këto procedura. Përveç kësaj, Qeveria nuk ka paraqitur asnjë vendim që të tregojë se në një rast të tillë mjetet juridike në dispozicion do të kishin pasur një mundësi të arsyeshme për sukses. Për këtë arsye, Gjykata vlerëson se, edhe pse mjetet juridike kanë ekzistuar kundër vendimit të Gjykatës së Rinisë e 5 Prillit 2013, kërkuesve nuk u është kërkuar t’i shterojnë ato (shih Akdivar dhe të tjerë, cituar më lart, §§ 66-67, dhe Scordino k. Italisë (vendim), nr. 36813/97, GJEDNJ 2003 IV).
B. Meritat
1. Parashtrimet e palëve
48. Kërkuesit vunë në dukje se problemi i ngritur nga kërkimi nuk ndikonte në amësinë zëvendësuese, ose riprodhimin e asistuar, apo lidhjet gjenetike midis prindërve dhe fëmijëve, ose, së fundi, birësimin. Problemi në këtë çështje ka qenë refuzimi për të njohur një certifikatë lindjeje të lëshuar nga autoritetet përkatëse ruse dhe vendimin e autoriteteve italiane për të larguar fëmijën. Përkundër faktit se kishte qenë e pamundur që të ketë marrëdhënie ligjore prind-fëmijë të njohura, dhe në dritën e largimit të fëmijës, kërkuesit kishin përgjegjësi prindërore për të, edhe në qoftë se ata nuk ishin prindërit e tij biologjikë, në bazë të certifikatës së lindjes të lëshuar nga autoritetet përkatëse.
Certifikata e diskutueshme ishte autentike, siç dëshmohet me vulën "Apostile", dhe, për hir të sigurisë juridike, ajo duhet të ishte regjistruar në përputhje me Konventën e Hagës "Apostile", miratuar më 5 tetor 1961. Ajo është lëshuar në përputhje me ligjin rus, sipas të cilit nuk ishte e nevojshme që të ketë një lidhje gjenetike për të krijuar një marrëdhënie prind-fëmijë. Origjina e fëmijës ishte themeluar nga autoritetet përkatëse ruse, të cilat kishin marrë parasysh të gjitha rrethanat e lindjes së tij. Në lidhje me këtë, Avokati i kërkuesve paraqiti një artikull të shkruar prej tij dhe botuar në "Raportet shkencore Qasja e Hapur". Ky artikull tregon se dhurimi i embrioneve ishte i lejuar në Rusi, përfshirë edhe qëllimet tregtare. As zëvendësimi për qëllime tregtare nuk ishte i ndaluar. Prandaj, në Rusi ishte e mundur të bliheshin gametë nga një bazë të dhënash (database klinike IVF-së); në këtë mënyrë, gametet e blera nga prindërit e mundshëm u bënë gametët "e tyre", të cilat u kanë mundësuar atyre që të konsiderohen si prindër.
Kërkuesit nuk kishin kryer vepra penale në Rusi, as në Itali. Ata ishin të lirë për të kaluar kufirin dhe për të udhëtuar në një vend ku legjislacioni lejonte fertilizimin in vitro. Duke pretenduar, gabimisht dhe pa arsye të vlefshme, se certifikata e lindjes ishte jo e vërtetë, autoritetet italiane kishin vepruar në mënyrë të paligjshme. Kriteri i vetëm i cili duhej të kishte udhëzuar autoritetet italiane në vendimmarrjen e tyre ishte interesi i fëmijës, përkatësisht ai për të ndenjur me kërkuesit.
49. Qeveria parashtroi se, me lëshimin e dokumenteve të udhëtimit që mundësonin fëmijën të largohej për në Itali, Konsullata italiane në Moskë ishte në përputhje me detyrimet e saj ndërkombëtare. Megjithatë, certifikata ("Apostile") bashkëngjitur certifikatës së lindjes ruse nuk i ka penguar autoritetet italiane për të verifikuar vërtetësinë e përmbajtjes së dosjes së lindjes së fëmijës. Ligji italian ishte i zbatueshëm në këtë rast. Neni 18 i DPR nr. 396/2000 i kërkon autoriteteve italiane të verifikojnë nëse është apo jo certifikata e lindjes në kundërshtim me politikën publike të brendshme dhe për këtë arsye nëse është apo nuk është e aftë për të hyrë në regjistrin e gjendjes civile. Marrëdhënia ligjore prind-fëmijë është përcaktuar në bazë të nenit 33 të Ligjit të së Drejtës Ndërkombëtare Private. Gjykatat e brendshme kishin përcaktuar mungesën e ndonjë lidhje biologjike mes kërkuesve dhe fëmijës. Prandaj, kjo ishte një certifikatë lindjeje me përmbajtje të pasaktë. Edhe duke menduar se ka pasur ndërhyrje në të drejtën e kërkuesve për të respektuar jetën e tyre private dhe familjare, ajo kishte qenë në përputhje me nenin 8 të Konventës, pasi kishte qenë në përputhje me ligjin dhe korrespondonte me qëllimin e mbrojtjes së fëmijës, dhe ishte e nevojshme në një shoqëri demokratike. Duke pasur autorizimin, kërkuesit kishin qenë në një pozicion për të birësuar një fëmijë, veçanërisht duke pasur parasysh se marrëveshja dypalëshe lidhur ndërmjet Italisë dhe Rusisë në 6 nëntor 2008 kishte hapur rrugën për 781 birësime ligjore vetëm në vitin 2011. Së fundi, qeveria vuri në dukje se nuk kishte konsensus evropian në fushën e zëvendësimit gestational.
2. Vlerësimi i Gjykatës
(a) Zbatimi i nenit 8 të Konventës
50. Në përputhje me jurisprudencën e saj të mëparshme, Gjykata vëren se ekzistenca ose jo e jetës familjare është në thelb një çështje e faktit në varësi të ekzistencës reale në praktikë të lidhjeve të ngushta personale (shih Marckx k. Belgjikës, 13 qershor 1979, § 31, seria A nr. 31, dhe K. dhe T. k. Finlandës [DHM], nr. 25702/94, § 150, KEDNJ 2001 VII). Nocioni i "familjes", në nenin 8 nuk është i kufizuar vetëm për marrëdhëniet martesore dhe mund të përfshijnë de facto "lidhje familjare" të tjera, ku palët jetojnë së bashku jashtë martese dhe një marrëdhënie ku ka qëndrueshmëri të mjaftueshme (shih Kroon dhe të tjerët k. Holandës, 27 tetor 1994 § 30, Seria A nr. 297-C,.. Johnston dhe të tjerët k. Irlandës, 18 dhjetor 1986 § 55, seria A nr. 112;.. Keegan k. Irlandës, 26 maj 1994 § 44, Seria A nr. 290,.. dhe X, Y dhe Z k. Mbretërisë së Bashkuar, 22 prill 1997 § 36, Raportet 1997 II). Për më tepër, dispozitat e nenit 8 nuk garantojnë as të drejtën për të gjetur një familje, apo të drejtën për të birësuar (shih E.B. k. Francës [DHM], nr. 43546/02, § 41, 22 janar 2008). E drejta për respektimin e "jetës familjare" nuk përfshin thjesht dëshirën për formimin e një familje; ajo presupozon ekzistencën e një familje (shih Marckx, cituar më lart, § 31), ose të paktën marrëdhëniet e mundshme ndërmjet, për shembull, një fëmije të lindur jashtë martese dhe babait të tij natyror (shih Nylund k. Finlandës (dec.), nr. 27110/95, GJEDNJ 1999 deri në VI), ose marrëdhënia që krijohet nga një martesë e vërtetë, edhe nëse jeta familjare ende nuk është vendosur plotësisht (shih Abdulaziz, Cabales dhe Balkandali k.Mbretërisë së Bashkuar, 28 maj 1985, § 62, seria A nr. 94,), ose marrëdhënia që krijohet nga një birësim i ligjshëm dhe i vërtetë (shih Pini dhe të tjerë k. Rumanisë, nr. 78028/01 dhe 78030/01, § 148, KEDNJ 2004- V).
51. Gjykata vëren se rasti konkret ka ngjashmëri me atë të Wagner dhe J.M.W.L. k. Luksemburgut (nr. 76240/01, 28 qershor 2007). Rasti i Luksemburgut kishte të bënte me faktin se ishte e pamundur për të marrë në Luksemburg njohjen e vendimit gjyqësor për birësimin e plotë të kërkuesit të dytë nga kërkuesi i parë. Gjykata konstatoi se jeta familjare ekzistonte, pavarësisht nga mungesa e njohjes së birësimit, dhe e mori parasysh faktin se lidhjet familjare de facto kanë ekzistuar për më shumë se dhjetë vjet mes kërkuesve, dhe se kërkuesi i parë ka vepruar si nëna e fëmijës në çdo aspekt.
Një rast tjetër (Moretti dhe Benedetti, cituar më lart, §§ 50-52) kishte të bënte me një çift të martuar (kërkuesit), të cilët kishin pranuar një fëmijë një vjeçar në familjen e tyre. Ata kishin kaluar nëntëmbëdhjetë muaj me të, para se gjykatat italiane të vendosnin të linin fëmijën me një familje tjetër me qëllim birësimin. Gjykata, gjithashtu arriti në përfundimin se ka ekzistuar një jetë familjare de facto, e konfirmuar, ndër të tjera, nga raportet e ekspertëve për familjen, pavarësisht nga çdo marrëdhënie e ligjshme e farefisnisë (§§ 50-52).
52. Në rastin konkret, kërkuesit nuk ishin në gjendje të kishin të dhënat e certifikatës së lindjes ruse për krijimin e marrëdhënies ligjore prind-fëmijë në regjistrat e gjendjes civile. Meqë kjo certifikatë nuk është e njohur nga ligji italian, nuk u kishte dhënë të drejtën për një marrëdhënie juridike të farefisnisë në mënyrë rigoroze, edhe pse kërkuesit kishin, të paktën në fillim, përgjegjësi prindërore për fëmijën, siç tregohet në kërkesën për pezullimin nga përgjegjësia prindërore, kërkuar nga këshilltari i caktuar nga gjykata. Prandaj, Gjykata duhet të marrë në konsideratë lidhjet de facto të familjes. Në lidhje me këtë, ajo vëren se kërkuesit kishin të përbashkët me fëmijën fazat e para të rëndësishme të jetës së tij të re: gjashtë muaj në Itali, nga muaji i tretë i jetës së fëmijës. Para kësaj periudhe, kërkuesja e parë kishte kaluar tashmë disa javë me të në Rusi. Edhe pse kjo periudhë ishte në vetvete relativisht e shkurtër, Gjykata konsideron se kërkuesit kishin vepruar si prindër ndaj fëmijës dhe arriti në përfundimin se ka ekzistuar de facto një jetë familjare ndërmjet kërkuesve dhe fëmijës. Ajo vijon se neni 8 i Konventës është i zbatueshëm në rastin në fjalë.
53. Si konsideratë dytësore, Gjykata vëren se në kontekstin e procedurave të sjella për njohjen e marrëdhënies prind-fëmijë, kërkuesi i dytë iu nënshtrua një testi të ADN-së. Është e vërtetë që nuk është përcaktuar lidhje gjenetike mes kërkuesit të dytë dhe fëmijës (shih, a contrario, Keegan, cituar më lart, § 45). Gjykata thekson, megjithatë, se neni 8 mbron jo vetëm "familjen", por edhe "jetën private". Kjo përfshin, në një shkallë të caktuar, të drejtën për të krijuar marrëdhënie me të tjerët (shih, mutatis mutandis, çështjen Niemietz k. Gjermanisë, 16 dhjetor 1992, § 29, Seria A nr. 251-B). Nuk duket, për më tepër, të ketë asnjë arsye parimore pse duhet të merret nocioni i "jetës private" për të përjashtuar përcaktimin e një marrëdhënieje juridike ose biologjike ndërmjet një fëmije të lindur jashtë martese dhe babait të tij natyral (shih Mikuliç k. Kroacisë, nr. 53176/99, § 53, GJEDNJ 2002 I). Gjykata është shprehur tashmë se respektimi i jetës private kërkon që të gjithë duhet të jenë në gjendje për të vendosur detajet e identitetit të tyre si qenie njerëzore individuale dhe se e drejta e një individi për një informacion të tillë është me rëndësi për shkak të implikimeve të tij formuese për personalitetin e tij ose të saj (shih Gaskin k. Mbretërisë së Bashkuar, 7 korrik 1989 § 39, Seria A nr. 160). Në rastin në fjalë, kërkuesi i dytë ka kërkuar të vendosë, me mjete juridike, nëse ai ishte babai natyral. Kërkesa e tij për njohjen e atësisë që ishte krijuar në mënyrë të ligjshme jashtë vendit ishte e shoqëruar në këtë mënyrë me një kërkim për të vërtetën biologjike, duke kërkuar për të përcaktuar lidhjet e tij me fëmijën. Si pasojë, ka pasur një lidhje të drejtpërdrejtë midis krijimit të atësisë dhe jetës private të kërkuesit të dytë. Faktet e çështjes në përputhje me rrethanat hyjnë në kuadër të nenit 8 të Konventës (shih Mikuliç, cituar më lart, § 55).
(b) Pajtueshmëria me nenin 8 të Konventës
54. Në rastin konkret, kërkuesit nuk ishin në gjendje për të marrë nga Gjykata e Rinisë Campobasso dhe Gjykata e Apelit e Campobasso, njohjen e atësisë që ishte vendosur jashtë vendit, dhe janë prekur nga vendimet gjyqësore të cilat kanë rezultuar në heqjen dhe vendosjen e fëmijës në kujdestari. Sipas mendimit të Gjykatës, kjo situatë përbën ndërhyrje në ushtrimin e të drejtave të mishëruara në Nenin 8 të Konventës (shih Wagner dhe J.M.W.L., cituar më lart, § 123). Një ndërhyrje e tillë do të jetë në kundërshtim me nenin 8, nëse nuk plotëson kushtet kumulative të të qenit në përputhje me ligjin, ndjekjen e një qëllimi legjitim dhe nevojën në një shoqëri demokratike. Nocioni i "nevojës" nënkupton se ndërhyrja korrespondon me një nevojë të ngutshme sociale dhe, në veçanti, se ajo është në proporcion me qëllimin legjitim të ndjekur (shih Gnahoré k. Francës, nr. 40031/98, § 50, GJEDNJ 2000 IX, dhe Pontes k. Portugalisë, nr. 19554/09, § 74, 10 prill 2012).
55. Nëse kjo ndërhyrje ishte "në përputhje me ligjin", Gjykata thekson se në bazë të nenit 5 të Konventës së Hagës të vitit 1961, i vetmi efekt i dokumentit certifikues ("Apostile") është për të provuar vërtetësinë e tij, kapacitetin në të cilin personi i nënshkrimit të dokumentit ka vepruar dhe, sipas rastit, identitetin e vulës, apo pullës që mban dokumenti. Shënimi shpjegues për Konventën e mësipërme tregon se vula Apostile nuk dëshmon vërtetësinë e përmbajtjes së dokumentit origjinal. Ky kufizim mbi efektet juridike që rrjedhin nga Konventa e Hagës ka për qëllim të ruajë të drejtën e shteteve nënshkruese për të aplikuar rregullat e tyre për zgjedhjen e ligjit, ku ato janë të nevojshme për të përcaktuar forcën provuese, të jetë e bashkëngjitur me përmbajtjen e dokumentit të vërtetuar.
Në rastin konkret, gjykatat italiane nuk i bazojnë vendimet e tyre në certifikatën e lindjes së jashtme, por zgjodhën për të zbatuar legjislacionin italian në marrëdhënien juridike prind-fëmijë. Kërkimi i Gjykatës Rinore të ligjit italian në çështjen në fjalë rrjedh nga sundimi në zgjedhjen e ligjit, sipas të cilit atësia përcaktohet nga ligji kombëtar i vendit në të cilin ka lindur fëmija. Në rastin konkret, duke pasur parasysh se fëmija ka lindur nga dhurues të panjohur, kombësia e fëmijës nuk është përcaktuar. Në këtë situatë, Gjykata çmon se zbatimi i ligjit italian në konstatimin se fëmija ishte braktisur dhe vendimet e gjykatave të brendshme nuk mund të shihen si arbitrare. Së fundi, Gjykata vëren se masat në lidhje me fëmijën, të marra nga Gjykata e Rinisë dhe të konfirmuara nga Gjykata e Apelit Campobasso, janë bazuar në dispozitat e ligjit të brendshëm.
Për pasojë, ndërhyrja -bazuar, në veçanti në nenet përkatëse të Ligjit Ndërkombëtar Privat dhe Ligjit të Birësimeve Ndërkombëtare -ishte "në përputhje me ligjin".
56. Në lidhje me qëllimin legjitim, Gjykata konsideron se nuk është prirur për të dyshuar se masat e marra në lidhje me fëmijën ndjekin qëllimin e "parandalimit të trazirave", për aq sa sjellja e kërkuesve ishte në kundërshtim me legjislacionin ndërkombëtar për birësimin dhe për përdorimin e teknikave të riprodhimit heterolog artificial, madje e ndaluar në kohën përkatëse. Përveç kësaj, masat në fjalë kanë për qëllim mbrojtjen e "të drejtave dhe lirive" të fëmijës.
57. Gjykata rithekson se për të përcaktuar nëse masat e kundërshtuara ishin "të nevojshme në një shoqëri demokratike", ajo ka për të marrë në konsideratë nëse, në dritën e çështjes në tërësi, arsyet e paraqitura ishin të përshtatshme dhe të mjaftueshme për qëllimet e paragrafit 2 të nenit 8. Në rastet e ndjeshme dhe komplekse, liria e vlerësimit që do të jepet për autoritetet kompetente kombëtare ndryshon në dritën e natyrës së çështjeve dhe seriozitetin e interesave në fjalë. Ndërsa autoritetet gëzojnë një liri të gjerë vlerësimi në fushën e miratimit (shih Wagner dhe JMWL, cituar më sipër, § 127), ose në vlerësimin e nevojës për marrjen e një fëmije në përkujdesje, në mënyrë të veçantë kur lind një situatë emergjente, Gjykata duhet të mjaftohet me faktin se në rastin në fjalë kanë ekzistuar rrethana që justifikojnë heqjen e fëmijës. Shteti ka për detyrë të vendosë se është kryer përpara zbatimit të masave të tilla, një vlerësim i kujdesshëm i ndikimit të kujdesit të prindërve ndaj fëmijës, si dhe alternativat e mundshme për të marrë fëmijën në kujdesin publik (shih K. dhe T. k. Finlandës [DHM], nr. 25702/94, § 166, KEDNJ 2001 VII, dhe Kutzner, cituar më lart, § 67).
58. Në rastin në fjalë, çështja në pyetje është nëse dispozitat ligjore që zbatohen në rastin konkret janë në një ekuilibër të drejtë mes konkurrimit të interesave publike dhe private të përfshira, bazuar në të drejtën për respektimin e jetës private dhe familjare. Duke bërë këtë, ajo duhet të ketë parasysh parimin themelor, sipas të cilit sa herë që diskutohet situata e një fëmije, prevalon interesi i tij (shih Wagner dhe JMWL, cituar më lart, §§ 133-134; Mennesson k. Francës, nr. 65192/11, § 81, GJEDNJ 2014 (ekstrakte);... Labassee kundër Francës, nr. 65941/11, § 60, 26 qershor 2014).
59. Gjykata vëren se në këtë rast është konstatuar se nuk ka asnjë lidhje gjenetike midis fëmijës dhe kërkuesve. Për më tepër, ligji rus nuk specifikon nëse duhet të ketë një lidhje biologjike midis prindërve të ardhshëm dhe fëmijës i cili ka lindur. Përveç kësaj, kërkuesit nuk argumentojnë para gjykatave të brendshme se sipas ligjit rus ishte e panevojshme që të ketë një lidhje gjenetike me të paktën një nga prindërit e ardhshëm, në mënyrë që të jetë në gjendje për t’iu referuar zëvendësimin gestational. Në dritën e këtyre elementeve, Gjykata konsideron se nuk është e nevojshme për të krahasuar legjislacionin e Shteteve Anëtare për të vendosur nëse, në fushën e zëvendësimit gestational, ekziston harmonizim i gjerë në Evropë. Gjykata thirret për të shqyrtuar një rast në të cilin një kompani ruse -e cila punëson avokatin që përfaqëson kërkuesit në Strasburg -pranoi një shumë parash prej kërkuesve; ajo bleu materialin gjenetik nga dhurues të panjohur; ajo gjeti një nënë zëvendësuese; ajo ia la fëmijën kërkuesve; dhe ndihmoi ata në marrjen e certifikatës së lindjes. Për të shpjeguar këtë proces më qartë, avokati në fjalë tregoi se ishte plotësisht e mundur me blerjen e embrionit, të anashkalohej kërkesa e pasjes së një lidhje gjenetike me një nga prindërit e ardhshëm, embrion i cili në këtë mënyrë u bë "i dikujt tjetër". Pavarësisht nga ndonjë konsideratë etike në veprimet e Rosjurconsulting, pasojat e këtyre veprimeve kanë qenë shumë serioze për kërkuesit, veçanërisht në qoftë se mbahet parasysh fakti se kërkuesi i dytë ishte i sigurt se ai ishte babai biologjik i fëmijës dhe, ai nuk ka treguar në asnjë moment se nuk ishte duke vepruar në mirëbesim.
60. Zbatimi i ligjit kombëtar rezultoi në mosnjohjen e marrëdhënieve ligjore prind-fëmijë, themeluar jashtë vendit, me arsyetimin se kërkuesit nuk kishin asnjë lidhje gjenetike me fëmijën. Gjykata nuk ka anashkaluar aspektet emocionale të këtij rasti, në të cilën kërkuesve u është kërkuar të përballen me paaftësinë e tyre për të lindur; për të aplikuar për autorizim për birësim; pasi kanë marrë atë autorizim në dhjetor të vitit 2006, për të pritur me vite të tëra në mënyrë që të jenë në gjendje për të birësuar, duke pasur parasysh mungesën e fëmijëve të gatshëm për birësim; të ushqejnë shpresa deri në vitin 2010, kur vendosën të lidhin një kontratë me Rosjurconsulting dhe kur ata mësuan për lindjen e fëmijës; dhe të përjetojnë dëshpërim, kur ata mësuan se kërkuesi i dytë nuk ishte babai biologjik i fëmijës.
Gjykatat kombëtare kanë shqyrtuar argumentin e kërkuesit të dytë që ka ndodhur një gabim në klinikën ruse, pasi lëngu seminal tij nuk ishte përdorur. Ata e konsideronin, megjithatë, se mirëbesimi i tij nuk do t’i jepte legjitimitet mungesës së lidhjes biologjike.
Sipas mendimit të Gjykatës, gjykatat kombëtare nuk kanë vepruar në mënyrë të paarsyeshme në zbatimin rigoroz të ligjit kombëtar për të përcaktuar atësinë dhe duke injoruar statusin juridik të krijuar jashtë vendit (shih, në të kundërt të, Wagner dhe J.M.W.L. cituar më lart, § 135).
61. Megjithatë, mbetet për t’u përcaktuar nëse, në një situatë të tillë, masat e marra në lidhje me fëmijën -në mënyrë të veçantë, largimi i tij dhe vendosja nën kujdestari -mund të konsiderohen si proporcionale, përkatësisht nëse janë marrë parasysh sa duhet nga autoritetet italiane interesat e fëmijës.
62. Gjykata vëren në lidhje me këtë se Gjykata e Rinisë Campobasso ka marrë parasysh se fëmija ishte pa një mjedis të kënaqshëm familjar për qëllimet e Aktit Ndërkombëtar të Birësimeve. Në arritjen e këtij përfundimi, gjykatat e brendshme kanë marrë parasysh faktin se fëmija kishte lindur me prindër të panjohur biologjikë dhe se nëna zëvendësuese kishte hequr dorë nga ai. Ata më tej bashkëngjiten edhe gjendjen e paligjshme në të cilën kërkuesit kishin gjetur veten: këta të fundit kishin sjellë fëmijën në Itali duke e konsideruar atë si djalin e tyre dhe në këtë mënyrë kishin shkelur ligjin italian, veçanërisht Ligjin Ndërkombëtar për Birësimin dhe Ligjin e lindjes. Ata gjithashtu u nxitën nga fakti se kërkuesit kishin kontaktuar Rosjurconsulting me qëllim për të anashkaluar legjislacionin e birësimit, pavarësisht nga fakti se ata kishin marrë autorizim për të birësuar, dhe konsiderohet se kjo situatë ka rezultuar nga një dëshirë narcistike nga ana e prindërve, ose se fëmija kishte për qëllim të zgjidhte problemet në marrëdhënien e çiftit. Si pasojë, mund të ngrihen dyshime në kapacitetet e tyre emocionale për rritjen e fëmijëve. Prandaj ishte e nevojshme për t’i dhënë fund kësaj situate, duke hequr fëmijën nga shtëpia e kërkuesve dhe duke i dhënë fund çdo mundësie kontakti me ta. Qasja e ndjekur nga gjykatat e brendshme është harmonizuar në mënyrë të qartë me nevojën për t’i dhënë fund situatës së paligjshme.
63. Sipas mendimit të Gjykatës, referenca për rendin publik nuk mund të konsiderohet se jep leje të plotë për çdo masë, pasi shteti ka për detyrë të marrë në konsideratë interesin më të mirë të fëmijës, pavarësisht nga natyra e lidhjes prindërore, ose gjenetike. Në lidhje me këtë, Gjykata thekson se në rastin e sipërcituar e Wagner dhe J.M.W.L., autoritetet e Luksemburgut nuk e njohën marrëdhënien ligjore prind-fëmijë të vendosur jashtë vendit që ishte në kundërshtim me rendin publik; Megjithatë, ata nuk kanë marrë asnjë masë që synon heqjen e fëmijës ose ndërprerjen e jetës familjare. Heqja e një fëmije nga mjedisi familjar është një masë ekstreme, e cila duhet të përdoret vetëm si mjet i fundit. Një masë e tillë mund të justifikohet vetëm nëse ajo korrespondon me qëllimin e mbrojtjes së një fëmije i cili është përballur me rrezik të menjëhershëm (shih Scozzari dhe Giunta k. Italisë [DHM], nr. 39221/98 dhe 41963/98, § 148, GJEDNJ 2000 VIII,. Neulinger dhe Shuruk k. Zvicrës [DHM], nr 41615/07, § 136, GJEDNJ 2010;. YC k. Mbretërisë së Bashkuar, nr. 4547/10, §§ 133-138, 13 mars 2012;.. dhe Pontes k. Portugalisë, nr. 19554/09, §§ 74-80, 10 prill 2012). Pragu i vendosur në praktikën gjyqësore është shumë i lartë, dhe Gjykata e konsideron të dobishëm për t’iu referuar në vijim ekstrakteve nga gjykimi i sipërcituar Pontes:
“§ 74. Gjykata rithekson se gëzimi nga prindi dhe fëmija i shoqërisë së njëri-tjetrit përbën një element themelor të jetës familjare (shih Kutzner, cituar më lart, § 58) dhe se masa të brendshme të cilat pengojnë gëzimin përbëjnë një ndërhyrje në të drejtën e mbrojtur me nenin 8 të Konventës (shih K. dhe T. k. Finlandës [GC], nr. 25702/94, § 151, GJEDNJ 2001-VII). Një ndërhyrje e tillë shkel nenin 8, përveç nëse ajo është "në përputhje me ligjin", ndjek një ose më shumë qëllime legjitime të përmendura në paragrafin 2, dhe është "e nevojshme në një shoqëri demokratike" për të arritur qëllimin. Nocioni i ‘nevojës’ nënkupton që ndërhyrja korrespondon me një nevojë të ngutshme sociale dhe, në veçanti, se ajo është në proporcion me qëllimin legjitim të ndjekur (shih Couillard Maugery k. Francës, nr. 64796/01, § 237, 1 Korrik 2004 ).
§ 75. Edhe pse objekti kryesor i nenit 8 është që të mbrojë individin nga ndërhyrja arbitrare e autoriteteve publike, mund të ketë më tepër detyrime pozitive të natyrshme në lidhje me “respektimin” efektiv të jetës familjare. Kështu, kur krijohet një lidhje familjare, shteti duhet në parim të veprojë në mënyrë të tillë që të lejojë marrëdhënien të zhvillohet dhe të marrë të gjitha masat që mund të jenë të përshtatshme për të bashkuar prindin dhe fëmijën në fjalë (shih, për shembull, Eriksson k. Suedisë, 22 qershor 1989 § 71, seria A nr. 156;.. Olsson k. Suedisë (. jo 2), 27 nëntor 1992 § 90, seria A nr. 250;... Ignaccolo-Zenide k. Rumanisë, nuk 31679/96 , § 94, GJEDNJ 2000-I;.... Gnahoré k. Francës, nr. 40031/98, § 51, GJEDNJ 2000-IX, dhe, më së fundi, Neulinger dhe Shuruk k. Zvicrës [DHM], nr. 41615/07, § 140, GJEDNJ 2010). Kufijtë midis detyrimeve pozitive dhe negative të shtetit sipas Konventës nuk adresojnë një përcaktim të saktë; megjithatë, parimet e aplikueshme janë të ngjashme. Në mënyrë të veçantë, në të dyja rastet duhet pasur parasysh balanca e drejtë e cila duhet të arrihet ndërmjet interesave konkurruese -ato të fëmijës, të dy prindërve, dhe të rendit publik -(shih Maumousseau dhe Washington k. Francës, nr. 93388/05, § 62, GJEDNJ 2007 XIII), duke pasur parasysh, megjithatë, se interesi më i mirë i fëmijës duhet të jetë konsiderata mbizotëruese (shih për këtë qëllim Gnahoré, cituar më lart, § 59, megjithatë 2000-IX), dhe mund, në varësi të natyrës dhe seriozitetit të tyre, të shkelin ato të prindërve (shih Sahin k. Gjermanisë [DHM], nr. 30943/96, § 66, GJEDNJ 2003-të VIII). Interesat e prindërve, sidomos për të pasur kontakte të rregullta me fëmijën e tyre, mbeten faktorë analize kur baraspeshohen interesa të ndryshme në fjalë (shih Haase k. Gjermanisë, nr. 11057/02, § 89, GJEDNJ 2004- III (ekstrakte), ose Kutzner k. Gjermanisë, cituar më lart, § 58). Në të dy kontekstet shteti gëzon një shkallë të caktuar vlerësimi (shih, për shembull, W., B. dhe R. k. Mbretërisë së Bashkuar, 8 korrik 1987 Seria A nr. 121, §§ 60 dhe 61, dhe Gnahoré, cituar më lart, § 52). Detyra e Gjykatës nuk është të zëvendësojë autoritetet vendore në ushtrimin e përgjegjësive të tyre për rregullimin e kujdesit publik të fëmijëve dhe të të drejtave të prindërve, fëmijët e të cilëve janë marrë në përkujdesje, por më tepër për të shqyrtuar në bazë të Konventës vendimet që këto autoritete kanë marrë në ushtrimin e pushtetit të tyre të vlerësimit (shih Hokkanen k. Finlandës, 23 shtator 1994, § 55, seria A nr. 299 A).
64. Gjykata rithekson se, ndërsa neni 8 nuk përmban kërkesa të qarta procedurale, procesi i vendim-marrjes i përfshirë në masat e ndërhyrjes duhet të jetë i drejtë dhe duhet të sigurojnë respektin e duhur për interesat e garantuara me këtë nen. Prandaj, ajo duhet të përcaktohet, duke pasur parasysh rrethanat e veçanta të rastit dhe sidomos natyrën serioze të vendimeve që do të merren, nëse prindërit ishin në gjendje për të luajtur një pjesë në procesin e vendim-marrjes, shihet si një e tërë, për një shkallë të mjaftueshme për t’i pajisur ata me mbrojtjen e duhur të interesave të tyre. Nëse jo, do të ishte një dështim për të respektuar jetën e tyre familjare dhe ndërhyrjet që rezultojnë nga vendimi nuk do të jenë në gjendje të konsiderohen si "të nevojshme" brenda kuptimit të Nenit 8 (shih W. k. Mbretërisë së Bashkuar, 8 korrik 1987 § 64, Seria A nr. 121).
§ 77. Për të përcaktuar nëse masat e kundërshtuara ishin "të nevojshme në një shoqëri demokratike" Gjykata duhet të shqyrtojë nëse, në dritën e çështjes në tërësi, arsyet e paraqitura për të justifikuar ato ishin të përshtatshme dhe të mjaftueshme për qëllimet e nenit 8 § 2 të Konventës. Duke vepruar kështu, ajo merr parasysh faktin se kjo është një ndërhyrje shumë e rëndë për të ndarë një familje; një hap i tillë duhet të mbështetet nga konsiderata mjaft të shëndosha dhe të rënda në interes të fëmijës (shih Scozzari dhe Giunta k. Italisë [DHM], nr. 39221/98 dhe 41963/98, § 148, GJEDNJ 2000-VIII).
§ 78. Ndërsa autoritetet gëzojnë një hapësirë të gjerë vlerësimi në vlerësimin e nevojës së marrjes së një fëmije në përkujdesje, një shqyrtim i rreptë kërkohet ende në lidhje me kufizime të mëtejshme, të tilla si kufizime të vendosura nga këto autoritete për të drejtat prindërore, dhe të çdo mase mbrojtëse ligjore projektuar për të siguruar një mbrojtje efektive të të drejtave të prindërve dhe fëmijëve për të respektuar jetën e tyre familjare. Kufizime të tilla, të tjera që sjellin rrezik në marrëdhëniet familjare ndërmjet prindërve dhe një fëmijës të vogël do të kufizohen (shih Gnahoré, cituar më lart, § 54, dhe Sahin k. Gjermanisë [DHM], nr. 30943/96, § 65, GJEDNJ 2003 -VIII).
§ 79. Nga njëra anë, interesi përfshin sigurinë që fëmija të zhvillohet në një mjedis të shëndetshëm dhe se në asnjë rrethanë, një prind nuk mund të ketë të drejtë sipas Nenit 8 të marrë masa që do të dëmtojnë shëndetin dhe zhvillimin e fëmijës (shih Sahin, cituar më lart, § 66). Nga ana tjetër, është e qartë se është po aq në interesin e fëmijës që të mbahen lidhje me familjen, përveç në rastet kur është provuar se familja është e papërshtatshme, në të kundërt një ndërprerje nga këto lidhje do të thotë ndërprerjen e “rrënjëve” të një fëmije. Për më tepër, interesi i fëmijës dikton që lidhjet familjare mund të shkëputen vetëm në rrethana shumë të jashtëzakonshme dhe se duhet të bëhet çdo gjë për të ruajtur marrëdhëniet personale dhe kur është e përshtatshme, për të "rindërtuar" familjen (shih Gnahoré, cituar më lart, § 59).
§ 80. Për më tepër, Gjykata rithekson se, në rastet që kanë të bëjnë me jetën familjare, kalimi i kohës mund të ketë pasoja të pakthyeshme për marrëdhëniet ndërmjet fëmijës dhe prindit, me të cilin ai ose ajo nuk jeton. Prishja e kontaktit me një fëmijë shumë të vogël mund të çojë në përkeqësimin progresiv të lidhjes së fëmijës me prindin e tij ose të saj (shih Ignaccolo-Zenide k. Rumanisë, cituar më lart, § 102, dhe Maire k. Portugalisë, nr. 48206 / 99, § 74, çdo gjë 2003- VI). "
Gjykata e konsideron të dobishme t’i referohet edhe paragrafëve të mëposhtëm nga vendimi në Zhou k. Italisë (nr. 33773/11, §§ 55-56, 21 janar 2014.):
“§ 55. Gjykata thekson se në raste të tilla të ndjeshme dhe komplekse, liria e vlerësimit që do të jepet për autoritetet kompetente kombëtare do të ndryshojnë në dritën e natyrës së çështjeve dhe seriozitetit të interesave në fjalë. Ndërsa autoritetet gëzojnë një hapësirë të gjerë vlerësimi në çmimin e nevojës së marrjes së një fëmijë në përkujdesje, në mënyrë të veçantë kur lind një situatë emergjente, Gjykata ende duhet të mjaftohet me faktin se në rastin në fjalë se kanë ekzistuar rrethana që justifikojnë heqjen e fëmijës.
§ 56. Për dallim nga rastet e tjera të cilat gjykata është thirrur për të shqyrtuar, fëmija i kërkuesit në rastin në fjalë nuk ka qenë subjekt i dhunës apo keqtrajtimit fizik dhe psikologjik (shih, anasjelltas, Dewinne k. Belgjikës (dec.), nr. 56024/00, 10 mars 2005 dhe Zakharova k. Francës (dec.), nr. 57306/00, 13 dhjetor 2005), apo të abuzimit seksual (shih, anasjelltas, Covezzi dhe Morselli k. Italisë, nr. 52763 / 99, § 104, 9 maj 2003). Gjykata vëren se ajo konstatoi shkelje në rastin e Kutzner k. Gjermanisë (§ 68, të cituar më lart), në të cilat gjykatat tërhoqën përgjegjësisë prindërore nga kërkuesit, pasi vunë në dukje mungesën e zhvillimit emocional nga ana e tyre, dhe nuk gjeti asnjë shkelje të nenit 8, në rastin e Aune k. Norvegjisë, (nr. 52502/07, 28 tetor 2010), në të cilin Gjykata vuri në dukje se birësimi i të miturit nuk e ka parandaluar kërkuesin që të vazhdojë të ketë një marrëdhënie personale me fëmijën dhe nuk rezulton në largimin e fëmijës nga “rrënjët” e tij. Ajo, gjithashtu gjeti shkelje të Nenit 8 në një rast (Saviny k. Ukrainës, nr. 39948/06, 18 dhjetor 2008), në të cilën zhvendosja e fëmijës së kërkuesve ishte justifikuar për shkak të pamundësisë së prindërve për ta pajisur atë me një standard të përshtatshëm jetese (mungesa e mjeteve financiare dhe cilësive personale të kërkuesve vunë në rrezik jetën e fëmijëve të tyre, shëndetin dhe edukimin moral). Për më tepër, në një rast në të cilin zhvendosja e fëmijëve ishte urdhëruar për shkak të paqëndrueshmërisë psikologjike të prindërve, Gjykata arriti në përfundimin se nuk ka pasur shkelje të nenit 8, dhe gjithashtu mori parasysh faktin se lidhjet mes prindërve dhe fëmijëve nuk ishin ndëprerë (shih Couillard Maugery k. Francës, cituar më lart)."
65 Gjykata pranon se gjendja me të cilën u përballën autoritetet kombëtare në rastin konkret ishte e ndjeshme. Ka pasur dyshime serioze mbi kërkuesit. Kur gjykata e të rinjve ka vendosur për të hequr fëmijën nga kërkuesit, ka marrë parasysh dëmin që padyshim do të shkaktohej, por duke pasur parasysh periudhën e shkurtër që kishte kaluar me ta dhe moshës së tij të vogël, ajo vlerësoi se fëmija do ta kapërcente këtë fazë të vështirë në jetën e tij. Gjykata, megjithatë është e mendimit, se kushtet që justifikojnë përdorimin e masave të kundërshtuara nuk janë plotësuar, për arsyet e mëposhtme.
66. Së pari, fakti që fëmija do të kishte zhvilluar lidhje emocionale me prindërit e tij, nëse do të kishte qëndruar me ta për më shumë kohë nuk është e mjaftueshme për të justifikuar largimin e tij.
67. Më tej, në lidhje me procedurën penale të ngritur kundër kërkuesve, Gjykata vëren që në fillim se Gjykata e Apelit Campobasso ka konstatuar se ishte e panevojshme të priteshin rezultatet e saj, pasi përgjegjësia penale e kërkuesve ishte e parëndësishme (shih paragrafin 25 më lart), kështu dyshimet mbi kërkuesit ishin gjithashtu të pamjaftueshme për të justifikuar masat e kundërshtuara. Sipas mendimit të Gjykatës, është në çdo rast e pamundur që të spekulohet për rezultatin e procedurës penale. Përveç kësaj, kërkuesit do të ishin shkualifikuar ligjërisht nga birësimi i fëmijës, vetëm në rast të dënimit të tyre për veprën e përcaktuar në nenin 72 të Ligjit të Birësimeve.
68. Në këtë lidhje të fundit, Gjykata vëren se kërkuesit, të cilët ishin vlerësuar në dhjetor 2006, si të aftë për të birësuar, kur morën autorizimin për të birësuar (shih paragrafin 12 më lart), janë konsideruar të paaftë për të rritur dhe u afeksionuar me fëmijën për të vetmen arsye se, ata kishin anashkaluar legjislacionin e birësimit, pa mbajtur në konsideratë raportin e ekspertit të urdhëruar nga gjykata.
69. Së fundi, Gjykata vëren se fëmija ka marrë një identitet të ri vetëm në prill të vitit 2013, që do të thotë se ai nuk kishte identitet zyrtar për më shumë se dy vjet. Megjithatë është e nevojshme të sigurohet se një fëmijë nuk është në disavantazh për shkak të faktit se ai ka lindur nga një nënë zëvendësuese, sidomos në aspektin e shtetësisë ose identitetit, të cilat janë të një rëndësie të veçantë (shih nenin 7 të Konventës së Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Fëmijëve të 20 nëntorit 1989, e cila hyri në fuqi më 2 shtator 1990, 1577 Traktati Seria 3).
70. Duke pasur parasysh faktorët e mësipërm, Gjykata nuk është e bindur për përshtatshmërinë e elementeve, në të cilat autoritetet mbështeten për përfundimin se fëmija duhet të caktohet në kujdesin e shërbimeve sociale. Për më tepër, autoritetet italiane nuk arritën ekuilibrin e drejtë mes interesave në fjalë.
71. Në përfundim, Gjykata vlerëson se ka pasur shkelje të nenit 8 të Konventës.
72. Duke pasur parasysh se fëmija ka zhvilluar padyshim lidhje emocionale me familjen kujdestare në të cilin ai ishte i vendosur në fillim të vitit 2013, ky konstatim i shkeljes në çështjen e kërkuesve nuk mund të kuptohet si detyrim për shtetin për kthimin e fëmijës atyre.
III. SHKELJE TË TJERA TË PRETENDUARA TË KONVENTËS
73. Së fundmi, kërkuesit pretenduan se refuzimi për të njohur marrëdhënien prind-fëmijë, themeluar jashtë vendit solli shkelje të nenit 14 të Konventës, i interpretuar së bashku me Nenin 8, dhe nenin 1 të Protokollit Nr. 12.
Gjykata vëren që në fillim se, deri më sot, Italia nuk e ka ratifikuar Protokollin Nr 12, në këtë mënyrë kjo ankesë nuk qëndron ratione personae dhe duhet të rrëzohet në përputhje me nenin 35 §§ 3 dhe 4 të Konventës. Prandaj, kjo pjesë e kërkimit duhet të shqyrtohet në bazë të nenit 14 të marrë së bashku me Nenin 8 të Konventës. Neni 14 parashikon:
“Gëzimi i të drejtave dhe i lirive të përcaktuara në këtë Konventë duhet të sigurohet, pa asnjë dallim të bazuar në shkaqe të tilla si seksi, raca, ngjyra, gjuha, feja, mendimet politike ose çdo mendim tjetër, origjina kombëtare ose shoqërore, përkatësia në një minoritet kombëtar, pasuria, lindja ose çdo status tjetër.”
74. Për aq kohë sa kjo pjesë e kërkimit është bërë për refuzimin për të regjistruar të dhënat e ҫertifikatës së lindjes në regjistrin e lindjeve, martesave dhe vdekjeve, Gjykata konsideron se -në të njëjtën mënyrë si ankesat sipas nenit 8 të Konventës të marra veç e veç (shih paragrafin 62 më sipër) -ajo duhet të refuzohet për mos shterimin e mjeteve juridike të brendshme, në përputhje me nenin 35 §§ 1 dhe 4 të Konventës.
75. Për aq kohë sa kjo pjesë e kërkesës ka të bëjë me masat e marra në lidhje me fëmijën, Gjykata rithekson se në gëzimin e të drejtave dhe lirive të garantuara nga Konventa, Neni 14 siguron mbrojtje kundër trajtimit të ndryshëm, pa një justifikim objektiv dhe të arsyeshëm, të personave në situata të ngjashme (shiko Mazurek k. Francës, nr. 34406/97, § 46, GJEDNJ 2000 II). Një ndryshim në trajtim është diskriminues në qoftë se ai "nuk ka një justifikim objektiv dhe të arsyeshëm", që është, në qoftë se ai nuk ndjek një "qëllim të ligjshëm", ose nëse nuk ka një "marrëdhënie të arsyeshme të proporcionalitetit midis mjeteve të përdorura dhe qëllimit që kërkohet të realizohet" (shih Mazurek, cituar më lart, § 48). Duke shqyrtuar shkresat e çështjes, Gjykata nuk gjen një shkelje të dispozitave në të cilat mbështeten kërkuesit. Për rrjedhojë, kjo pjesë e kërkimit është qartazi e pabazuar dhe duhet të rrëzohet në përputhje me nenin 35 §§ 3 dhe 4 të Konventës.
IV. ZBATIMI I NENIT 41 TË KONVENTËS
76. Neni 41 i Konventës parashikon:
“Kur Gjykata konstaton se ka pasur një shkelje të Konventës ose të protokolleve të saj dhe, nëse e drejta e brendshme e Palës së Lartë Kontraktuese lejon të bëhet vetëm një ndreqje e pjesshme, Gjykata, kur është e nevojshme, i akordon shpërblim të drejtë palës së dëmtuar.”
A. Dëmi
77. Kërkuesit kërkuan pagesën prej 100,000 euro (EURO) në lidhje me dëmin jo pasuror.
78. Qeveria kundërshtoi pagesën e ndonjë shume dhe këmbënguli se kërkesa duhet të refuzohet. Në çdo rast, nuk ishte demonstruar asnjë dëm dhe fëmija kishte të drejtë të jetonte në një mjedis familjar "të ligjshëm dhe të qetë".
79. Duke vendosur mbi baza të barabarta, Gjykata u jep kërkuesve, së bashku, 20,000 EURO.
B. Kostot dhe shpenzimet
80. Kërkuesit pretenduan 29.095 EURO për kompensimin e shpenzimeve të bëra para gjykatave të brendshme dhe në procedurat e Strasburgut.
Qeveria kundërshtoi pagesën e kësaj shume.
81. Sipas jurisprudencës së Gjykatës, një kërkues ka të drejtën e rimbursimit të kostove dhe shpenzimeve vetëm në masën që ka treguar se këto kanë qenë në të vërteta dhe të shkaktuara domosdoshmërish dhe janë të arsyeshme në sasi. Në rastin në fjalë, duke pasur parasysh dokumentet që kishte në dispozicion të saj dhe kriteret e mësipërme, Gjykata çmon të arsyeshme t’u japë kërkuesëve së bashku shumën e 10,000 (EURO) që mbulojnë të gjitha kostot.
C. Fitimi i munguar
82. Gjykata çmon të nevojshme se fitimi i munguar duhet të bazohet në normën marzhinale të huadhënies të Bankës Qendrore Evropiane, së cilës duhet t’i shtohen tre për qind.
PËR KËTO ARSYE, GJYKATA,
1. Deklaron, në mënyrë unanime, të pranueshme kërkesën për sa i përket pretendimeve të kërkuesve ngritur sipas nenit 8 në emër të tyre, për sa i përket masave të marra në lidhje me fëmijën, dhe pjesën tjetër të kërkesës të papranueshme;
2. Vendos, me pesë vota pro dhe dy kundër, se ka pasur shkelje të nenit 8 të Konventës;
3. Vendos, me pesë vota pro dhe dy kundër,
(a) se shteti i paditur duhet t’i paguajë kërkuesve së bashku, brenda tre muajve nga data në të cilën vendimi merr formë të prerë në përputhje me nenin 44 § 2 të Konventës, shumat e mëposhtme:
(i) 20,000 EURO (njëzet mijë euro), plus çdo taksë që mund të jetë e tatueshme, në lidhje me dëmin jo pasuror;
(Ii) 10,000 euro (dhjetë mijë euro), plus çdo taksë që mund të jetë në ngarkim të kërkuesit, në lidhje me kostot dhe shpenzimet;
(B) që nga skadimi i afatit të lartpërmendur prej tre muajsh deri në zgjidhje, do të paguhet interes i thjeshtë mbi shumat e mësipërme në një normë të barabartë me normën marzhinale të huadhënies të Bankës Qendrore Evropiane gjatë periudhës së mospagimit, plus tre pikë për qind;
4. Nuk pranon, në mënyrë unanime, pjesën tjetër të pretendimit të kërkuesve për shpërblim të drejtë.
Bërë në frëngjisht, dhe njoftuar me shkrim më 27 janar 2015, sipas rregullit 77 §§ 2 dhe 3 të Rregullores së Gjykatës.
Stanley Naismith Işıl Karakaş
Kancelar Kryetar
Në përputhje me nenin 45 § 2 të Konventës dhe rregullin 74 § 2 të Rregullores së Gjykatës, mendimi i përbashkët i pakicës të gjyqtarëve Raimondi dhe Spano i është bashkëlidhur këtij vendimi.
A.I.K.
S.H.N.
OPINIONI PJESËRISHT KUNDËRSHTUES I GJYQTARËVE RAIMONDI DHE SPANO
1. Me respektin e duhur për kolegët tanë në shumicë, ne nuk jemi në gjendje të pranojmë mendimin e tyre se ka pasur shkelje të nenit 8 të Konventës në këtë rast.
2. Ne mund të pranojmë, megjithëse me hezitim dhe subjekt të komenteve të përcaktuara më poshtë, se konkluzionet e shumicës që neni 8 i Konventës është i zbatueshëm në këtë rast (shih paragrafin 69 të vendimit) dhe se ka pasur ndërhyrje në të drejtat e kërkuesve.
3. Në të vërtetë, jeta familjare de facto e kërkuesve me fëmijën është bazuar në një lidhje të brishtë, veçanërisht nëse merret parasysh periudha shumë e shkurtër gjatë së cilës ai ka banuar me ta. Ne konsiderojmë që Gjykata, në situata të tilla si kjo në rastin konkret, gjatë shqyrtimit nëse ka qenë zhvilluar ose jo de facto jetë familjare, duhet të marrë parasysh rrethanat në të cilat fëmija është vendosur në kujdestari të individëve në fjalë. Ne theksojmë se neni 8 § 1 nuk mund, sipas mendimit tonë, të interpretohet sikur përfshin "jetën familjare" ndërmjet një fëmije dhe personave të cilët nuk kanë lidhje biologjike me të, kur faktet, sqarojnë në mënyrë të arsyeshme, se origjina e kujdestarisë është e bazuar në një akt të paligjshëm, në shkelje të rendit publik. Në çdo rast, kemi parasysh se faktorët që lidhen me sjelljen e mundshme të paligjshme në origjinën e krijimit të një jete familjare de facto , duhet të merren parasysh në analizën e proporcionalitetit të kërkuar në kuadër të Nenit 8.
4. Pasi është thënë kjo, duhet të theksohet se kërkuesit ishin penguar, edhe nga Gjykata e Rinisë Campobasso, zyra e gjendjes civile dhe Gjykata e Apelit e Campobasso, për njohjen e certifikatës së lindjes të lëshuar nga autoritetet kompetente ruse, dhe janë prekur nga vendimet gjyqësore të cilat rezultuan në largimin e fëmijës dhe vendosjen e tij në kujdesin e një shtëpie fëmije. Kjo situatë përbën një ndërhyrje në të drejtat e garantuara me nenin 8 të Konventës (shih Wagner dhe J.M.W.L. k. Luksemburgut, nr. 76240/01, 28 qershor 2007 § 123).
5. Sipas mendimit tonë, kjo ndërhyrje ka qenë në përputhje me ligjin, ka ndjekur një qëllim legjitim dhe ishte e nevojshme në një shoqëri demokratike.
6. Nëse kjo ndërhyrje ishte "në përputhje me ligjin" dhe ndoqi një "qëllim legjitim", ne jemi dakord me analizën e shumicës (shih paragrafët 72-73 të vendimit).
7. Përveç kësaj, sipas mendimit tonë, zbatimi i dispozitave legjislative në këtë rast vendos një ekuilibër të drejtë midis interesave publike dhe private që konkurrojnë, bazuar në të drejtën për respektimin e jetës private dhe familjare.
8. Në këtë rast, ka, së pari, një mungesë të lidhjeve gjenetike mes fëmijës dhe kërkuesve. Për më tepër, legjislacioni rus nuk specifikon nëse duhet të ekzistojë një lidhje biologjike midis prindërve të ardhshëm dhe fëmijës që do të lindte. Përveç kësaj, kërkuesit nuk argumentuan para gjykatave të brendshme se ishte e panevojshme sipas ligjit rus që të ketë një lidhje gjenetike me të paktën një nga prindërit e ardhshëm, në mënyrë që të jenë në gjendje për t’iu referuar zëvendësimin gestational. Në dritën e këtyre elementeve, ne konsiderojmë se nuk është e nevojshme për të krahasuar legjislacionin e Shteteve Anëtare për të vendosur nëse, në fushën e zëvendësimit gestational, ekziston harmonizim i gjerë në Evropë. Në fakt, po ballafaqohemi me një rast në të cilin një kompani ruse -e cila punëson avokat që përfaqëson kërkuesit në Strasburg -ka pranuar një shumë parash prej kërkuesve; ajo bleu material gjenetik prej dhuruesve të panjohur; ajo gjeti një nënë zëvendësuese që do të lindte fëmijën; ajo la fëmijën te kërkuesit; i ndihmoi ata në marrjen e certifikatës së lindjes. Për të shpjeguar këtë proces më qartë, avokati në fjalë tregoi se ishte plotësisht i mundur anashkalimi i kërkesën që të ketë një lidhje gjenetike me një nga prindërit e ardhshëm për të blerë embrionet, të cilat në këtë mënyrë u bënë embrionet "e tyre".
9. Zbatimi i ligjit kombëtar rezultoi në mosnjohjen e marrëdhënieve ligjore prind-fëmijë, themeluar jashtë vendit, me arsyetimin se kërkuesit nuk kishin asnjë lidhje gjenetike me fëmijën. Ne nuk vlerësojmë aspektet emocionale të këtij rasti, me të cilat kërkuesit janë të detyruar të përballen dhe paaftësinë e tyre për të bërë fëmijë; për të aplikuar për autorizim për të birësim; që kanë marrë autorizim në dhjetor të vitit 2006, për të pritur me vite të tëra në mënyrë që të jenë në gjendje për të birësuar, duke pasur parasysh mungesën e fëmijëve të gatshëm për birësim; të ushqejnë shpresa deri në vitin 2010, kur vendosën të lidhin një kontratë me Rosjurconsulting dhe kur ata mësuan për lindjen e fëmijës; dhe, së fundi, të përjetojnë dëshpërimin, kur ata mësuan se kërkuesi i dytë nuk ishte babai biologjik i fëmijës.
10. Gjykatat kombëtare shqyrtuan argumentin e kërkuesit të dytë që ka ndodhur një gabim në klinikën ruse, pasi lëngu seminal i tij nuk ishte përdorur. Ato konsideruan, megjithatë, se mirëbesimi i tij nuk mund të “ngrijë” pretendimet mbi lidhjen biologjike që mungon. Sipas mendimit tonë, gjykatat kombëtare nuk kanë vepruar në mënyrë të paarsyeshme në zbatimin e ligjit kombëtar në mënyrë rigoroze për të përcaktuar atësinë dhe duke injoruar statusin juridik të krijuar jashtë vendit (shih, në të kundërt, Wagner dhe J.M.W.L. cituar më lart, § 135).
11. Gjykata e Rinisë Campobasso ka marrë parasysh se fëmija ishte pa një mjedis të kënaqshëm familjar për qëllime të Ligjit Ndërkombëtar të Birësimeve. Gjykatat vendase kanë marrë parasysh faktin se fëmija kishte lindur me prindër të panjohur biologjikë dhe se nëna zëvendësuese kishte hequr dorë prej tij. Ata i dhanë, edhe më tej rëndësi të madhe gjendjes së paligjshme në të cilën kërkuesit e kishin futur veten: këta të fundit kishin sjellë fëmijën në Itali duke e paraqitur atë si djalin e tyre dhe në këtë mënyrë kishin shkelur ligjin italian, veçanërisht Ligjin për Birësimet dhe Lindjet Ndërkombëtare. Ato, gjithashtu nxiten nga fakti se kërkuesit kishin kontaktuar Rosjurconsulting me dëshirë për të anashkaluar legjislacionin e birësimit, pavarësisht nga fakti se ata kishin marrë autorizim për të birësuar, kjo situatë ka rezultuar nga një dëshirë narcistike nga ana e prindërve, ose fëmija kishte për qëllim të zgjidhte problemet në marrëdhënien e tyre. Si pasojë, dyshimi për kapacitetet e tyre emocionale dhe rritjen e fëmijëve, ishin arsye të nevojshme për t’i dhënë fund kësaj situate, duke hequr fëmijën nga shtëpia e kërkuesve dhe duke i dhënë fund çdo mundësie kontakti me ta.
12. Ne konstatojmë që në fillim se kërkuesit, të cilët ishin vlerësuar si të përshtatshëm për të birësuar në dhjetor 2006, kur ata morën autorizimin për të birësuar, u vlerësuan të jenë të paaftë për të rritur dhe për t’u afeksionuar me fëmijën, në bazë të supozimeve dhe konkluzioneve, pa asnjë raport eksperti të urdhëruar nga gjykata. Megjithatë, ne e pranojmë se situata me të cilën u përballën gjykatat kombëtare ishte e ndjeshme dhe urgjente. Ne nuk kemi arsye të mendojnë në mënyrë arbitrare pozitën e gjykatave vendase, të cilat gjykuan se dyshimet mbi kërkuesit ishin serioze dhe se ishte e rëndësishme heqja e fëmijës dhe për të garantuar sigurinë e tij, moslejimi i kërkuesve të kontaktonin me të. Kur gjykata e të rinjve vendosi për të hequr fëmijën nga kërkuesit, mori parasysh dëmin që padyshim do të shkaktohej, por, duke pasur parasysh periudhën e shkurtër që kishte kaluar me ta dhe moshën e tij të re, ajo konsideroi se fëmija do ta kapërcente këtë fazë të vështirë në jetën e tij. Duke pasur parasysh këto faktorë, ne nuk kemi arsye për të dyshuar përshtatshmërinë e elementeve në të cilat autoritetet mbështeten në përfundimin se fëmija duhet të merret në kujdesin e shërbimeve sociale. Për më tepër, autoritetet italiane kanë vepruar në përputhje me ligjin, me qëllim parandalimin e çrregullimit dhe mbrojtjen e të drejtave dhe shëndetin e fëmijës, dhe kanë mbajtur ekuilibrin e drejtë që duhet të arrihet mes interesave që konkurrojnë.
13. Sipas mendimit tonë, nuk ka bazë për pikëpyetje mbi vlerësimin e bërë nga gjykatat italiane. Shumica ka zëvendësuar vlerësimin e vet me atë të autoriteteve vendase, dhe kështu ka anuluar parimin e subsidiaritetit dhe doktrinën e "shkallës së katërt".
14. Në këtë rast, gjykatat kombëtare janë përballur me pyetje të vështira, në të cilat duhet të balancojnë, në njërën anë, interesat e fëmijës, dhe, nga ana tjetër, kërkesat e rendit publik. Gjykata duhet, sipas mendimit tonë, të tregojnë vetëpërmbajtje dhe të kufizojë veten për të siguruar që vlerësimi i gjykatave të brendshme nuk është me të meta nga arbitrariteti. Argumentet e zhvilluara nga shumica (shih paragrafët 82-84 të vendimit) nuk janë bindëse. Në veçanti, ne konsiderojmë se çështja e krijimit të identitetit të fëmijës nuk ka pasur ndikim në vendimin e vitit 2011 për ta ndarë atë nga kërkuesit, dhe mund, të jenë objekt-ankese nga vetë fëmija.
15. Përveç kësaj, qëndrimi i shumicës, në thelb, mohon legjitimitetin e zgjedhjes së Shtetit për të mos njohur zëvendësimin gestational. Në qoftë se mjafton të krijohet, në mënyrë të paligjshme, një lidhje me fëmijën jashtë vendit në mënyrë që autoritetet kombëtare të jenë të detyruara të njohin ekzistencën e "jetës familjare", atëherë është e qartë që liria e shteteve për mos t’i dhënë fuqi ligjore zëvendësimit gestational, një liri që ka qenë megjithatë pranuar nga jurisprudenca e Gjykatës (shih Mennesson k. Francës, nr. 65192/11, 26 qershor 2014 § 79, dhe Labassee k. Francës, (nr. 65941/11), 2 qershor 2014 § 58), është reduktuar në asgjë.
Full & Egal Universal Law Academy