© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Parrillo gegn Ítalíu
Dómur frá 27. ágúst 2015
Mál nr. 46470/11
8. gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
Tæming réttarúrræða. Hugtakið einkalíf. Ráðstöfun fósturvísa.
1. Málsatvik
Kærandi, Adelina Parrillo, er ítalskur ríkisborgari fædd 1954 og búsett í Róm. Árið 2002 létu hún og maki hennar framkvæma glasafrjóvgun á eggjum hennar og voru fimm fósturvísar frystir til geymslu. Maki kæranda lést svo í nóvember 2003, áður en fósturvísunum var komið fyrir. Kærandi afréð að undirgangast frjóvgunina og óskaði þess síðan að gefa hina fósturvísana til vísindarannsókna. Henni var hins vegar synjað um það þar sem ítölsk lög sem sett voru á árinu 2004 bönnuðu rannsóknir með mennsk fóstur og fósturvísa. Kærandi var hins vegar þeirrar skoðunar að þar sem lögin tóku gildi eftir að fósturvísarnir urðu til ættu þau ekki við um þá, og henni því frjálst að ráðstafa þeim eins og henni sýndist.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði kæru sína á því að reglur, sem bönnuðu henni að ráðstafa fósturvísum sínum til vísindarannsókna, fælu í sér skerðingu á friðhelgi einkalífs hennar og brot á 8. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Um meðferðarhæfi: Ítalska ríkið taldi að kæranda hefði borið að skjóta málinu fyrst til stjórnlagadómstóls Ítalíu sem frá árinu 2007 gat tekið til úrlausnar stjórnskipulegt gildi einstakra laga eins og í tilviki kæranda. Þrátt fyrir að slíkt úrræði væri til bóta féllst Mannréttindadómstóllinn ekki á að í því fælist raunhæft og virkt úrræði til handa kæranda. Mat dómstóllinn það svo sérstaklega í ljósi þess að ekki var sýnt fram á að stjórnlagadómstóllinn hefði áður leyst úr svipuðu máli og þessu, þannig að virkt réttarúrræði hefði verið til staðar fyrir kæranda.
Um 8. gr.: Áður en litið var til málsins efnislega taldi dómstóllinn að taka yrði til skoðunar hvort réttur til að ráðstafa fósturvísum gæti fallið undir friðhelgi einkalífs. Í ljósi þess að fósturvísarnir hefðu erfðaefni kæranda og væru þar af leiðandi hluti af persónu hennar komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að rétturinn væri svo nátengdur kæranda að skerðing á honum fæli í sér skerðingu á friðhelgi einkalífs í skilningi 8. gr. sáttmálans.
Skerðing þessara réttinda í þessu máli var að mati dómsins sérstaklega veruleg þar sem bannið var sett eftir að fósturvísarnir urðu til. Lögin frá 2004 vernduðu hinsvegar möguleika fósturvísanna til lífs, en samkvæmt ítölskum lögum njóta mennskir fósturvísar tiltekinnar lágmarks réttarverndar tengdum mannlegri reisn. Í skilningi sáttmálans getur skerðing þó verið heimil til verndar heilsu manna og almennu siðgæði eða réttindum og frelsi annarra. Dómstóllinn tók þó fram að hann tæki ekki afstöðu til þess hvort fósturvísar gætu talist til annarra í skilningi 2. mgr. 8. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn áréttaði að í málum sem þessu, þar sem viðkvæmt siðferðislegt álitaefni væri til skoðunar, hefði ríkið almennt rýmra svigrúm til mats á nauðsyn skerðingar. Skortur á samstöðu um þetta mál meðal aðildarríkja sáttmálans var jafnframt talið ýta undir þá niðurstöðu að svigrúmið væri talsvert. Þá rakti dómstóllinn feril þess að lögin frá 2004 voru sett. Í ferlinu var tekið tillit til réttar einstaklinga til sjálfræðis og þeir hagsmunir vegnir til móts við hagsmuni ríkisins til að vernda fósturvísa.
Þrátt fyrir að kærandi hafi bent á misræmi í reglum um vernd fósturvísa samkvæmt ítölskum landsrétti t.d. í samanburði við fóstureyðingar, taldi dómstóllinn að það misræmi ætti ekki við um þann rétt sem kærandi byggði kæru sína á og var því ekki tekin afstaða til þess.
Að lokum tók dómstóllinn fram að ekkert benti til þess að maki kæranda hefði viljað gefa fósturvísanna til vísindarannsókna. Að því sögðu komst dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið brotið á rétti kæranda.
Full & Egal Universal Law Academy