© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Parti nationaliste basque – Organisation régionale d’Iparralde/Fransa – 71251/01
Karar 7.6.2007 [1. Daire]
Madde 11
Madde 11–1
Dernek özgürlüğü
Bir Fransız siyasi partisinin yabancı bir siyasi parti tarafından finanse edilmesinin yasayla yasaklanması: İhlal yok
Olaylar: Başvurucu parti, İspanyol Bask Milliyetçi Partisi’nin bir “kolu”dur. Başvurucu, özellikle İspanyol partisinden, mali yardım alabilmek için, 1988 tarihli Siyasi Hayatın Mali Şeffaflığı Hakkında Fransız Kanunu’na dayanarak bir dernek kurmuştur. Ancak başvurucu partinin kaynağının önemli bir kısmının İspanyol siyasi partisinden gelmesi gerekçesiyle derneğin çalışabilmesi için gerekli onay verilmemiştir. 1988 yasası bir siyasi partinin yabancı hukuk tüzel kişileri tarafından finanse edilmesini yasaklamaktadır. Böylece siyasi partilerin mali dernekleri yabancı bir siyasi partiden mali destek alamamaktadırlar. Başvurucunun yaptığı başvurular reddedilmiştir. Başvurucu, AİHM önünde, mali durumu ve seçimle ilgili olanlar başta olmak üzere siyasi faaliyetlerini yürütme kapasitesinin söz konusu edilmesinden şikâyet etmiş ve AİHS’nin 10 ve 11. maddelerini bağlantılı bir şekilde ve ayrıca 1 no’lu Protokol’ün 3. maddesini ileri sürmüştür.
Hukuk: Bu dava 11. madde altında incelenmiştir. Eleştiri konusu yapılan durumun başvurucu partinin siyasi faaliyetlerini tam olarak yürütme konusundaki mali kapasitesi üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda ortada bir “müdahale” vardır. Bu müdahale “yasayla öngörülmüştür”. Hükümet, yabancı siyasi parti ve devletler için getirilen ulusal siyasi partileri finanse etme yasağının milli egemenliğe zarar verecek bir bağımlılık durumunun oluşturulmasını engellemeye yönelik olduğunu ve bu amacın da “kurumsal düzeni” koruma kapsamına girdiğini iddia etmiştir. AİHM, AİHS’nin 10 ve 11. maddesi anlamında ”düzen” kavramının “kurumsal düzeni”de kapsadığını kabul etmiştir.
Müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olması şartına gelince, siyasi partilerin yabancı partilerden mali destek almasının imkânsız olması, tek başına, 11. maddeye aykırı değildir. Ayrıca, Fransız yasa koyucunun bu yasağa Avrupa Birliği üyesi diğer ülkelerde de kurulmuş siyasi partiler lehine bir istisna tanımama yönündeki seçimi, ağırlıklı olarak politik bir tercih olup sonuç olarak onun takdir yetkisi kapsamında kalmaktadır.
Bu yasağın başvurucu partinin siyasi faaliyetleri üzerindeki etkisine gelince, bu yasak başvurucu partinin yasallığını tartışmamakta, ne onun yasal olarak siyasi hayata katılımını engellemekte ne de siyaset arenasında geliştirmek istediği tezlere bir sansür oluşturmaktadır. Başvurucu parti, İspanyol Bask Milliyetçi Partisi’nin yardımından mahrum kalacaksa da, siyasi faaliyetlerini finanse etmek için üyelerinin aidatlarını ve Fransız olmayanlar dâhil gerçek kişilerin bağışlarını kullanabilir.
Başvurucu partinin başka Fransız siyasi partiden mali destek almasına ya da seçim kampanyalarının kamusal kaynaklardan finanse edilmesiyle ilgili Fransız rejiminden yararlanmasına yasal olarak hiçbir engel yoktur. Bu mali kaynakların başvurucu partinin durumunda varsayımdan ibaret kaldığı doğrudur; siyasi amacına bakılırsa, başvurucu partinin başka bir Fransız partisinin desteğini alması muhtemel değildir; faaliyet yürüttüğü alana bakıldığında, milletvekili seçimlerinden çok yerel seçimlere girme eğilimde olan bu partinin (milletvekili seçimleri sonucuna dayanan) kamu desteği rejiminden yaranabilme ihtimali zayıftır. Ancak, seçim kampanyalarının finanse edilmesi konusunda, seçimlere girecek adayları her halükarda diğer partilerin adaylarıyla aynı avantajlardan yararlanacaktır. Sonuç olarak, başvurucu partinin İspanyol Bask Milliyetçi Partisi’nin mali yardımından yararlanmasının yasak olması her ne kadar mali durumunu etkilese de, onu, parasız küçük siyasi partilerin durumuna sokmaktan öteye gitmemektedir.
Sonuç: 11. madde ne tek başına ne de 10. maddeyle bağlantılı bir şekilde ihlal edilmiştir (Bire karşı altı oyla).
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadelerin kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case–law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non–commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle–ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci–dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante: publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy