© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Pentikainen gegn Finnlandi
Dómur frá 20. október 2015
Mál nr. 11882/10
10. gr. Tjáningarfrelsi
Mótmælaaðgerðir. Blaðamenn. Handtaka. Varðhald.
1. Málsatvik
Árið 2006 var kærandi, sem er finnskur blaðamaður, sendur af vinnuveitanda sínum til þess að taka myndir af mótmælum í Helsinki. Lögregla hafði girt af sérstakt svæði fyrir blaðamenn, en kærandi ákvað að slást í hóp mótmælendanna. Þegar óeirðir brutust út meðal mótmælenda hindraði lögregla för þeirra og skipaði þeim að hverfa af vettvangi. Flestir mótmælendurnir létu til leiðast, en um 20 einstaklingar, þ. á m. kærandi neituðu að hætta mótmælum. Þeim var þá tilkynnt að þau yrðu handtekin ef þau færu ekki að fyrirmælum lögreglu. Kærandi var í kjölfarið handtekinn og færður á lögreglustöð þar sem hann var í haldi lögreglu í 17 klukkustundir áður en honum var sleppt. Ekki er ljóst hvenær lögreglu varð ljóst að hann væri blaðamaður. Í sakamáli gegn kæranda var hann sakfelldur fyrir að hafa ekki hlýtt fyrirmælum lögreglu en var ekki gerð refsing vegna brotanna. Hann áfrýjaði dóminum en án árangurs.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að handtaka hans og vistun hans í fangaklefa í kjölfar hennar hafi brotið gegn rétti hans til frjálsrar tjáningar samkvæmt 10. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn taldi að handtaka kæranda og sakfelling hans hefði haft takmarkandi áhrif á tjáningarfrelsi hans. Takmörkunin hefði verið lögum samkvæmt og beinst að því lögmæta markmiði að tryggja öryggi almennings og koma í veg fyrir óeirðir. Hann tók því til skoðunar hvort meðalhófs hefði verið gætt við aðgerðir lögreglunnar. Dómstóllinn tók fram að kæranda hefðu boðist fjölmörg tækifæri til þess að fylgjast með mótmælunum sem blaðamaður. Honum hefði t.d. ekki verið meinað að taka myndir af mótmælunum og hafi verið boðið að fylgjast með mótmælunum af sérstöku afgirtu svæði fyrir blaðamenn. Hann hafi hafnað því boði og tekið ákvörðun um að slást í hóp mótmælenda og verið í þeim hópi sem neitaði að fara að fyrirmælum lögreglu. Þá taldi dómstóllinn að kærandi hefði ekki aðgreint sig sérstaklega frá mótmælendum sem blaðamaður, og því hafi lögreglu ekki verið ljóst að hann væri blaðamaður. Taldi dómstóllinn að tjáningarfrelsi kærenda sem blaðamanns hefði aðeins verið skert með mjög takmörkuðum hætti. Þá hefði sakfelling hans ekki snúið að háttsemi hans sem blaðamanns, heldur vegna þess að hann neitaði að fara að fyrirmælum lögreglu. Dómstóllinn tók fram að yfirvöld hefðu, með því að útbúa sérstakt svæði til handa blaðamönnum, viðurkennt að mótmælin teldust viðburður sem erindi ætti til almennings.
Dómstóllinn taldi að finnskir dómstólar hefðu metið mál kæranda með hliðsjón af réttindum hans samkvæmt 10. gr. sáttmálans og lagt mat á þá ólíku hagsmuni sem vógust á í málinu. Þá hefði kæranda ekki verið gerð refsing vegna háttseminnar, þó að hann hafi verið sakfelldur fyrir brotin. Því taldi dómstóllinn, með hliðsjón af því svigrúmi sem aðildarríkjunum væri ljáð á þessu sviði, að handtaka, varðhald og sakfelling kæranda hefði verið réttlætanleg, og því ekki brotið gegn 10. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy