© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2015. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2015. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Mahkeme İçtihadına İlişkin Bilgi Notu No. 181
Ocak 2015
Petropavlovskis Letonya - 44230/06
Karar 13.1.2015 [Bölüm IV]
Madde 10
Fıkra 10-1
İfade Özgürlüğü
Madde 11
Fıkra 11-1
Dernek Kurma ve Toplantı Özgürlüğü
Hükümetin dil politikasını protesto eden hareketin liderine vatandaşlık verilmesinin reddedilmesi: Madde 10 ve 11 uygulanamaz
Olaylar – Başvurucu Letonya Cumhuriyeti’nde “vatandaş olmayan süresiz oturma iznine sahip kişi”dir. Bu statü, SSCB’nin dağılmasını takiben Sovyet vatandaşlığını kaybetmiş ve sonrasında başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanmamış, eski Sovyetler Birliği vatandaşlarına verilmiş hukuki bir statüdür.
Başvurucu, 2003 ve 2004 yıllarında Letonya’da yapılan eğitim reformunu protesto eden hareketin liderlerinden biridir. Başvurucu bu bağlamda, Rusça konuşan halkın Rusça dilinde eğitim görme hakkını ve devlet tarafından finanse edilen eğitim dili yalnızca Rusça olan okulların korunmasını savunan basın açıklamalarında bulunmuştur.2004 yılında başvurucunun Letonya vatandaşı olmak için yaptığı başvuru Bakanlar Kabinesi tarafından reddedilmiş ve başvurucunun takip eden temyiz başvuruları da başarısız olmuştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne yaptığı başvuruda başvurucu, bahsi geçen reddin, Hükümeti eleştirmiş olmaktan dolayı dayatılan cezalandırıcı bir tedbir olduğundan yakınmıştır.
Hukuk – Madde 10 ve 11: Mahkeme, Letonya vatandaşlığının alınması reddedilerek, başvurucunun hükümetle uyuşmazlığını dile getirmesinin veya çeşitli hareket ve toplantılara katılımının engellenmesinin sağlanması arasındaki bağı görememektedir. Yurttaşlığa kabul edilmemesi hakkındaki karar, başvurucunun düşünceleri sebebiyle cezalandırıldığı şeklinde değerlendirilemez ve bu karar, başvurucunun toplum çıkarlarını ilgilendiren tartışmalara katılımını ve düşüncelerini açıkça ifade etme konusundaki azmini güçsüz kılmamaktadır. Tam aksine, başvurucunun eğitim reformu hakkındaki görüşleri medyada geniş yer tutmuş ve yurttaşlığa kabulüyle ilgili başvurusu reddedildikten sonra bile başvurucu siyasi olarak aktif olmaya devam etmiştir. Başvurucu düşüncelerini ifade ettiği veya gösterilere katıldığı gerekçesiyle hiçbir cezai yaptırıma maruz kalmamıştır.
Üstelik uluslararası hukuka göre, yurttaşlığa kabul ile ilgili konular öncelikli olarak iç hukukun konusudur ve genel olarak devlet ile yurttaşlık talep eden kişinin arasındaki ilişkinin kurulmasını amaçlayan ölçütlere dayanmaktadır. Ne Avrupa Konvansiyonu ne de genel anlamda uluslararası hukuk herhangi bir ülkenin milliyetini kazanma hakkını sağlamaz. Başvurucunun Letonya vatandaşlığını mutlak olarak alma hakkına sahip olduğuna veya yetkililerin kararının keyfi kabul edilebileceğine dair iç hukukta herhangi bir gösterge bulunmamaktadır.
Dernek kurma ve toplanma özgürlüğünün kullanılması açısından başvurucu, eleştirilerini hukuka uygun olarak yaptığı sürece hükümetin politikalarına katılmama özgürlüğüne sahip olmuştur. Böyle bir eleştirinin hükümete karşı yapılmasının sınırları bir özel kişiye veya bir politikacıya karşı yapılmasından daha geniş olmuştur. Ancak bu durum bahsi geçen ölçütün uygulanmasından ve usulünden tamamen farklı bir konudur. Her iki husus da iç hukuk da düzenlenmiştir. Mevcut durumda olduğu gibi, birçok hukuk sisteminde vatandaşlık bir bağlılık yemini ile kazanılır ve bu yolla birey devlete ve onun anayasasına sadık kalacağına dair söz verir. Belirli bir hükümete sadakat sözü verilmesini gerektiren bir ölçütten ayrı tutulması gereken böylesi bir koşul, dernek kurma ve toplantı özgürlüğünün kullanılmasına engel oluşturacak cezalandırıcı bir tedbir olarak değerlendirilemez. Bilhakis bu, yurttaşlığa kabul yolu ile Letonya vatandaşlığını almak isteyen kişilerin yerine getirmesi gereken bir ölçüttür.
Sonuç: Madde 10 ve 11 uygulanamaz (oy birliğiyle).
(Bakınız Slivenko Letonya [BD], 48321/99, 9 Ekim 2003, Bilgi Notu 57; Kolosovskiy Letonya (dec.), 50183/99, 29 Ocak 2004, Bilgi Notu 60; Sisojeva ve diğerleri Letonya [BD], 60654/00, 15 Ocak 2007, Bilgi Notu 93; ve Fehér ve Dolník Slovakya (dec.), 14927/12 ve 30415/12, 21 Mayıs 2013)
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Yazı İşleri tarafından hazırlanmış bu özet Mahkeme’yi bağlamamaktadır.
İçtihat Bilgi Notları için buraya tıklayınız
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2015.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadeler kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2015.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2015.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy