Olaylar – İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 Sayılı Kanun) 134(2) maddesi, borçlu bir kişinin açık arttırmayı iptal ettiremediği durumlarda, kazanan teklifin %10’u miktarında bir ceza verilmesini öngörmektedir.
Başvuran şirkete, arazisinin zorla açık arttırmaya çıkarılarak satılmasının mahkeme kararı ile iptal edilmesi yönündeki çabalarının başarısız olmasının ardından, 140,000 Avroya tekabül eden bir miktarda ceza verilmiştir. Yargılamalar esnasında yerel mahkemeler kazanan teklifin, satış, masraf ve harcamalarını içermediği için kanunen minimum miktara ulaşmadığını belirtmişler; ancak sonuçta masraf ve harcamalardan feragat edilmesi üzerine açık arttırmanın iptal edilmemesine karar vermişlerdir.
Mahkeme önünde başvuran şirket, ödemesi emredilen ağır cezanın, mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğinden şikayetçi olmuştur.
Hukuki değerlendirme – Madde 6 § 1: Yerel mahkemeler önünde davaların birikmesini önlemek ve yargının idaresinin teminat altına alınması amaçlı koyulan para cezası uygulaması, mahkemeye erişim hakkına belirtilen şekilde bir ihlal teşkil etmemekte olup, para cezasının miktarı bu hakkın etkin olup olmadığının belirlenmesinde somut bir faktördür.
Bu davada olduğu gibi, başvuranın yargılamanın tüm aşamalarına erişiminin açık olduğu durumlarda, yargılamanın sonunda verilen yüklü miktarda para cezası mahkemeye erişim hakkına bir ihlal teşkil etmekte ve ancak meşru bir amaç taşıması ve orantılı olması durumunda 6 § 1 maddesine uygun olmaktadır. 2004 Sayılı Kanunun 134. maddesi uyarınca verilen para cezası, yargının idaresini teminat altına alma ve diğer kişilerin haklarını koruma gibi meşru amaçlar taşımaktadır. Ancak bu cezanın orantılı olduğu söylenemez. Başvuran şirket açık arttırma süreci ile ilgili bazı eksiklikleri ortaya çıkardığı için, söz konusu eksiklikler daha sonra giderildiyse de, bu şirketin açtığı dava asılsız değildir. Başvuran şirkete verilen para cezasının yüklü olması (140,000 Avro) ve bu para cezasının ödenmesinin yerel mahkemelere hiçbir takdir yetkisi bırakılmadan zorunlu olması da önemli noktalardır. Bu koşullar altında, başvuran şirketin mahkemeye erişim hakkının kısıtlanmasının meşru amaçlar ile uyumlu olduğu söylenemez.
Sonuç: ihlal (oybirliği ile).
Madde 41: İhlal tespiti üzerine her türlü manevi zararı karşılayacak tazminat ödenmesine karar verilmiş; maddi tazminat talebi reddedilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy