© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Santos Nunes gegn Portúgal
Dómur frá 22. maí 2012
Mál nr. 61173/08
8.gr. Friðhelgi einkalífs og fjölskyldu
Börn. Forsjá. Fullnusta dóma. Athafnaleysi stjórnvalda.
1. Málsatvik
Kærandi, Baltasar Santos Nunes, er portúgalskur ríkisborgari, fæddur árið 1979 og búsettur í Serta í Portúgal. Kærandi eignaðist dótturina E þann 12. febrúar 2003 með brasilískri konu eftir stutt samband. Eftir að faðernið var staðfest með erfðarannsókn höfðaði kærandi dómsmál til að fá forsjá E og fékk dæmda forsjá hennar 13. júlí 2004. Móðir E hafði, skömmu eftir fæðingu hennar, komið henni í umsjá parsins G og K sem neituðu að láta barnið frá sér. Kærandi fór þess reglulega leit við portúgölsk yfirvöld að dóminum frá 13. júlí 2004 yrði fullnægt en varð ekki ágengt.
Í febrúar 2005 voru G og K kvödd fyrir dóm til að afhenda E til kæranda. G mætti einn og neitaði að greina frá því hvar kona hans væri niðurkomin með barnið. Lögregla hóf leit og reyndi að hafa upp á E en án árangurs. Dómari hafði upphaflega skilgreint leitina þannig að ekki væri brýn þörf á að hraða málinu en breytti þeirri afstöðu sinni í júní 2006 að kröfu kæranda. Vísaði dómarinn málinu þá til rannsóknarlögreglu. Dómarinn reyndi að koma á fundum milli kæranda, barnsmóður hans og G snemma árs 2007 en án árangurs. Að tilmælum dómarans fór K með E til barnasálfræðings í mars 2007. Hinn 16. apríl 2007 ákvað dómarinn aðlögunartímabil vegna breytinga á forsjá, þar sem kærandi hefði umgengnisrétt við E. Í apríl 2008 frestaði dómari því að E skyldi afhent um 90 daga og byggði þá niðurstöðu á áliti barnasálfræðings.
E var að lokum afhent kæranda 19. desember 2008, en þá voru liðin fjögur og hálft ár frá dóminum þar sem honum var dæmd forsjá hennar. Í janúar 2009 lauk aðlögunartímanum og úrskurðaði dómari að barnið skyldi búa hjá kæranda til frambúðar. G og K fengu síðar dæmdan umgengnisrétt.
Kærandi kærði G og K, sem voru sakfelld fyrir barnarán og fengu tveggja ára skilorðsbundinn dóm fyrir. Þeim var ennfremur gert að greiða kæranda skaðabætur.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi byggði kæru sína á því að aðgerðaleysi portúgalskra yfirvalda og dráttur þeirra á að framfylgja dómi um forsjá hans yfir E hans hefði brotið gegn 1. mgr. 6. gr. og 8. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn ákvað að skoða málið eingöngu út frá 8. gr. sáttmálans. Hann benti á að tekið hefði fjögur og hálft ár að fá dómi um forsjá E fullnægt. Skortur á samvinnuvilja G og K gæti ekki réttlætt þennan drátt enda bar yfirvöldum að gera allt sem í þeirra valdi stóð til að vernda fjölskyldulíf kæranda með því að framfylgja dóminum. Málið hafði ekki verið sett í forgang hjá lögreglu fyrr en í júní 2006 þrátt fyrir beiðnir kæranda um að slíkt yrði gert frá árinu 2004.
Dómstóllinn leit til þess að um viðkvæmt mál hefði verið að ræða og að fjölmiðlar hefðu fjallað mikið um það. Það aflétti þó ekki þeirri ábyrgð af portúgölskum yfirvöldum að gera allt sem í valdi þeirra stóð til að framfylgja dóminum að um óvenjulegt deilumál var að ræða sem stóð ekki einvörðungu milli foreldra barns og ríkisins. Sérstaklega hefði yfirvöldum borið að hraða málinu af þeim ástæðum, sem Mannréttindadómstóllinn hafði áður ítrekað í dómum sínum, að dráttur á málum sem þessum gæti haft varanlegar afleiðingar fyrir samband barns og þess foreldris sem hefði ekki umsjá þess.
Dómstóllinn lagði að lokum áherslu á að það væri ekki hlutverk hans að taka ákvarðanir fyrir portúgölsk stjórnvöld í þessu máli eða meta hvernig hefði verið heppileg framkvæmd málsins til að vernda velferð barnsins sem best. Hins vegar væri ekki hægt að líta framhjá því að aðgerða- og viljaleysi portúgalskra stjórnvalda til að leysa málið og framfylgja löglegum ákvörðunum braut gegn rétti kæranda til friðhelgi einkalífs og fjölskyldu. Taldi dómstóllinn því að brotið hefði verið gegn 8. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy