© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Sellal gegn Frakklandi
Dómur frá 8. október 2015
Mál nr. 32432/13
2. gr. Réttur til lífs
Fangar. Geðræn vandamál. Jákvæðar skyldur stjórnvalda.
1. Málsatvik
Kærendur, Karima og Firna Sellal eru franskir ríkisborgarar búsettir í Chazay d’Azergues. Bróðir kærenda, AS, var settur í gæsluvarðhald þann 30. janúar 2004, þar sem hann hafði neitað að gangast undir meðferð við geðsjúkdómi, en slík meðferð var eitt skilyrða fyrir reynslulausn hans úr fangelsi. Þann 7. apríl 2004 fannst hann látinn í klefa sínum í fangelsinu, þar sem hann hafði hengt sig. Rannsókn á dauða hans var þegar í stað sett í gang. Í niðurstöðum rannsóknarinnar kom fram að sérstakt eftirlit hafi verið haft með AS vegna geðklofa og að hann hafi fengið lyf í fangelsinu. Við skráningu hans í fangelsið var fjallað um geðraskanir hans, en ekki tekið fram að hætta væri á sjálfsvígi. Þann 10. febrúar 2004 var AS lagður inn á geðsjúkrahús gegn vilja sínum, vegna versnandi ástands hans en fór aftur í fangelsið 2 dögum síðar þegar ástandið batnaði. Eftir það hélt meðferð hans í fangelsinu áfram. Eftir að AS var fangelsaður sleit sambýliskona hans sambandi við hann. Sótt hafði verið um heimild fyrir son þeirra til að heimsækja AS í fangelsið, en þann 6. apríl 2004 var skipulagi á heimsóknum til fanga í fangelsinu breytt þannig að heimsóknir hans voru ekki heimilar. Krufning á líki AS staðfesti að dánarorsök hans hefði verið henging og að engin merki væru um að utanaðkomandi hefði átt þátt í dauða hans. Saksóknari felldi málið niður í kjölfarið þar sem rannsóknin hefði ekki leitt neitt saknæmt í ljós. Fjölskylda AS lagði fram kæru á hendur fangelsisyfirvöldum og taldi að AS hefði ekki fengið lífsnauðsynlega læknishjálp og því bæru fangelsisyfirvöld ábyrgð á dauða hans. Í kjölfar kærunnar var hafin rannsókn á aðdraganda dauða AS og kom í ljós að hann hafði verið skoðaður af lækni 3. og 18. mars 2004. Í viðtölum sínum ræddi hann m.a. um framtíðaráform sín við lækninn. Rannsókn málsins var að lokum hætt, þar sem talið var að ekkert benti til þess að AS hefði verið í sjálfsvígshugleiðingum. Fjölskyldan áfrýjaði þessari ákvörðun en án árangurs. Fjölskylda AS höfðaði mál til heimtu bóta vegna dauða AS, en kæru þeirra var vísað frá. Áfrýjunum þeirra til æðri dómstóla var síðar hafnað, m.a. með vísan til þess að AS hefði fengið meðferð við geðröskunum sínum innan fangelsisins og að ekkert í gögnum, eða viðtölum hans við lækna hefði bent til þess að hann hefði verið í sjálfsvígshugleiðingum.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærendur töldu að fangelsisyfirvöld hefðu ekki gert nægjanlegar ráðstafanir til þess að vernda líf AS, og því hefði verið brotið gegn 2. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fram að AS hefði verið vistaður í almennu fangelsi, þar sem fangelsisyfirvöld hefðu ekki talið hættu á að hann fremdi sjálfsvíg. Því yrði að meta sérstaklega hvort eitthvað í gögnum málsins benti til þess að yfirvöld hefðu mátt gera sér ljóst að hætta væri á að hann tæki líf sitt. Dómstóllinn taldi að staða AS hefði verið sérstaklega viðkvæm, þar sem hann var haldinn geðsjúkdómi, sem gerði fangelsisvist hans enn þungbærari. Yfirvöld hefðu vitað af sjúkdóm hans, og vel þekkt væri að sjúklingar, sem haldnir væru geðklofa, væru í meiri hættu á sjálfsvígi en ella. Þó hefði hvergi í sjúkraskrám AS verið minnst á að hætta væri á að hann fremdi sjálfsvíg, en þar kom einnig fram að AS hefði gengið vel að hafa stjórn á einkennum sínum innan fangelsisins. Fangelsisvistin hefði gengið áfallalaust fyrir sig fram að dauða hans, og í viðtölum hans við lækna hefði hann rætt um framtíð sína og samþykkt þá meðferð sem fyrir var mælt. Dómstóllinn taldi ennfremur að þær breytingar sem urðu á fjölskylduaðstæðum AS í fangelsisvistinni og breytingar á heimsóknum sonar hans, hefðu ekki einar og sér átt að gefa fangelsisyfirvöldum tilefni til þess að telja hann í sjálfsvígshættu. Því taldi dómstóllinn að ekkert hafi bent til þess að AS væri í sjálfsvígshættu og því hefðu yfirvöld ekki geta brugðist við ástandi hans með öðrum hætti. Því var ekki talið brotið gegn 2. gr. sáttmálans.
Full & Egal Universal Law Academy