Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut
SEKSIONI IV
ÇËSHTJA SHER DHE TE TJERË KUNDËR MBRETËRISË SË BASHKUAR
(Kërkesa nr. 5201/11)
VENDIM
STRASBURG
20 Tetor 2015
Kërkesa për referim në Dhomën e Madhe është në pritje
Vendimi do të jetë përfundimtar në rrethanat e përcaktuara në Nenin 44 § 2 të Konventës. Mund të jetë subjekt i rishikimi redaktues.
Në çështjen Sher dhe të tjerët kundër Mbretërisë së Bashkuar,
Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut (seksioni i katërt), mbledhur si një Dhomë e përbërë nga:
Guido Raimondi, Kryetar,
Päivi Hirvelä,
Ledi Bianku,
Nona Tsotsoria,
Paul Mahoney,
Faris Vehabovic,
Yonko Grozev, gjyqtarë,
dhe Françoise Elens-Passos, Kancelar Seksioni,
Pas shqyrtimit të çështjes me dyer të mbyllura më 15 shtator 2015,
Jep vendimin e mëposhtëm, i cili u miratua në datën e mësipërme:
PROCEDURA
1. Çështja e ka zanafillën në kërkesën (nr. 5201/11) kundër Mbretërisë së Bashkuar, Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut, e paraqitur në Gjykatë sipas nenit 34 të Konventës për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe Lirive Themelore ("Konventa"), nga tre shtetas pakistanezë, Z. Sultan Sher, Z. Mohammed Rizwan Sharif dhe Z. Muhamed Umer Farooq ("kërkuesit"), më 17 janar 2011.
2. Kërkuesit, të cilëve iu ishte dhënë ndihmë ligjore, u përfaqësuan nga z. A. Yousaf, avokat në Bradford. Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ("Qeveria") u përfaqësua nga Agjentja e tyre, znj. M. Addis, e Zyrës së Marrëdhënieve me jashtë dhe të Commonwealth-it.
3. Kërkuesit pretenduan, në mënyrë të veçantë, se atyre nuk iu ishte dhënë informacioni i duhur në lidhje me akuzat specifike kundër tyre siç kërkohet nga nenin 5 §§ 2 dhe 4 i Konventës; se procedura për shqyrtimin e kërkesave për urdhrin e ndalimit të mëtejshëm ishte e papajtueshme me nenet 5 § 4 dhe 6 § 1; dhe se duke kërkuar për shtëpitë e tyre ishte shkelur e drejta për të respektuar jetën private dhe nenin 1 të protokollit nr.1.
4. Më 2 tetor 2013 kërkesa iu komunikua Qeverisë.
5. Kërkuesit dhe Qeveria paraqitën vëzhgimet e tyre në formë shkresore (Rregulli 54 § 2 (b)). Përveç vëzhgimeve të palëve, parashtrimet e palëve të treta u morën nga Privacy International, të cilës i ishte dhënë leje nga Kancelari për të ndërhyrë në procedurat me shkrim (neni 36§2 i Konventës dhe i Rregullit 44 § 3 të Rregullave të Gjykatës).
FAKTET
RRETHANAT E ÇËSHTJES
6. Në kohën e fakteve të parashtruara më poshtë, kërkuesit ishin rezidentë në Mbretërinë e Bashkuar me viza studentore. Të dhënat e tyre janë të përcaktuara në shtojcat.
A. Arrestimet e kërkuesve dhe ndalimi fillestar
7. Më 8 prill 2009, kërkuesit u arrestuan bashkë me nëntë të tjerë, sipas Aktit të Terrorizmit 2000, të ndryshuar ("Akti 2000"), në vende të ndryshme në veri-perëndim të Anglisë. Arrestimet kanë ndodhur në kuadër të Operation Pathway.
Z. Sher
8. Z. Sher u arrestua në 6.35 të darkës më 8 prill sipas nenit 41 të Ligjit 2000 (shih paragrafin 91) i dyshuar për përfshirje në kryerjen, përgatitjen dhe nxitjen e akteve të terrorizmit. Sipas procesverbalit të kujdestarisë, ndalimi i tij ishte i autorizuar për të siguruar dhe ruajtur provat dhe për të marrë dëshmi nëpërmjet seancës së pyetjeve.
9. Rreth orës 22:00, një zyrtar i lartë i policisë bëri një rishqyrtim të çështjes së zotit Sher. Dhe ky i fundit nuk bëri asnjë koment. Arrestimi i tij vazhdoi dhe ishte autorizuar si i nevojshëm për të siguruar dhe ruajtur provat dhe për të marrë dëshmi nëpërmjet pyetjeve.
10. Në 7.40 paradite më 9 prill një njoftim ("forma TACT 5 ") iu dërgua avokatit të kërkuesit, Z. Yousaf. Njoftimi përcaktonte si në vijim:
"Ju jeni të informuar me këtë rast se Sultan Sher është arrestuar në bazë të dispozitave të Nenit 41 të Aktit të Terrorizmit 2000, siç dyshohet se ai është ose ka qenë i përfshirë në kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e akteve të terrorizmit".
11. Z. Yousaf konfirmoi se ai ishte i kënaqur nga rishqyrtimi i çështjes që ndodhi në mungesë të tij dhe se ai nuk kishte asnjë koment për të bërë në atë kohë.
12. Në 9.35 paradite u zhvillua një tjetër rishqyrtim i çështjes së zotit Sher, dhe ky i fundit u këshillua se paraburgimi i tij ishte i nevojshëm për të marrë prova relevante nëpërmjet seancës së pyetjeve; për të pritur rezultatet e ekzaminimit apo analizave të dëshmive përkatëse; dhe për të siguruar ekzaminimin/analizën e çdo gjëje me qëllim marrjen e provave.
13. Rreth orës 04:00, z. Yousaf iu dha një kopje e përmbledhur e dokumentit të para intervistimit ("i shkurtër"). Paragrafi i tretë, parashikon:
"Klienti juaj është arrestuar me dyshimin për përfshirje në kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e një akti të terrorizmit në kundërshtim me Nenin 41 të Aktit të terrorizmit 2000. Klienti juaj është informuar se arrestimi ishte i nevojshëm për të lejuar hetimin e shpejtë dhe efektiv të veprave penale. Pas paralajmërimit, klienti juaj nuk dha asnjë përgjigje. Arrestimi vijoi me një operacion inteligjence të kryer nga Njësia e Terrorizmit veri-perëndim."
14. Lista kishte emrin e 12 personave të arrestuar në vende të ndryshme dhe parashikonte se shtëpitë e tyre dhe objektet shoqëruese kanë qenë subjekt i kërkimit dhe shqyrtimit. Dhjetë pronat ishin subjekt i këtyre kërkimeve, edhe pse u tha se ky numër kishte të ngjarë të rritej, “sikurse edhe shërbimet e inteligjencës që bënin shoqërimin e individëve në mjediset e ndryshme dhe do të viheshin në mbikëqyrjen e ekipit hetues". U shtua:
"Klientit tuaj duhet t’i bëhet e ditur se ekzaminimet e skenave do të përfshijnë kërkime për pajisjet e bombave, pajisjet eksploziv, receta, dëshmi të dokumentuara, kompjuterë dhe pajisje të IT së ruajtjes dhe telefonat..."
15. U arrit në përfundimin se:
"Klienti juaj do të pyetet në lidhje me aksesin dhe lidhjen e tij me prona të ndryshme dhe individë që janë subjekt i këtij hetimi. Klienti juaj do të pyetet mbi përdorimin e kompjuterit dhe metodat e komunikimit, por më e rëndësishmja, atij do t’i bëhen pyetje në lidhje me çdo informacion që ai mund të ketë në lidhje me kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e akteve të terrorizmit... "
16. Rreth orës 17:00 u zhvillua një tjetër rishqyrtim i çështjes së zotit Sher. Paraburgimi i tij ishte i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
17. Menjëherë pas orës 6 të darkës filloi intervista e parë e policisë. Z. Sher iu bënë pyetje të detajuara në lidhje me njerëzit e tjerë të arrestuar, lokalet e ndryshme, duke kontrolluar edhe njohuritë e tij rreth përgatitjes së bombave. Ai nuk bëri asnjë koment në përgjigje të këtyre pyetjeve. Intervista zgjati për rreth një orë e gjysmë në total.
18. Pak para mesnatës, u zhvillua një shqyrtim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Sher. Arrestimi i tij ishte i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
2. Z. Sharif
19. Z. Sharif u arrestua në 5.37 të darkës më 8 prill sipas Nenit 41 të Ligjit 2000, i dyshuar për përfshirje në kryerje, përgatitje dhe nxitje të akteve të terrorizmit. Sipas procesverbalit të kujdestarisë, ndalimi i tij ishte i autorizuar për të siguruar dhe ruajtur provat dhe për të marrë dëshmi nëpërmjet pyetjeve.
20. Në 11 të darkës një shqyrtim i paraburgimit të zotit Sharif ishte kryer nga një zyrtar i lartë i policisë. Z. Sharif nuk u përfaqësua nga askush. Arrestimi i tij ishte i autorizuar sepse nevojitej të siguroheshin dhe të ruheshin provat, si dhe për të marrë dëshmi nga seanca e pyetjeve.
21. Në orën 7.40 paradite më 9 prill, një njoftim i tipit TACT 5 u dërgua nga Z. Yousaf në lidhje me Z. Sharif, në të njëjtat kushte si njoftimi i dhënë për Z. Sher (shih paragrafin 10 sipër). Përsëri Z. Yousaf konfirmoi se ishte i kënaqur të rishqyrtohej arrestimi edhe në mungesë të tij.
22. Në orën 9.50 paradite u zhvillua një rishqyrtim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Sharif. Z. Sharif iu komunikua se paraburgimi i tij besohet të jetë i nevojshëm për të marrë prova relevante gjatë seancës së pyetjeve; për të ruajtur provat relevante; për të pritur rezultatet e ekzaminimit apo analizave të dëshmive përkatëse; dhe për të siguruar ekzaminimin/analizën e çdo gjëje me qëllim marrjen e provave.
23. Në 4.50 të darkës u zhvillua një rishikim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Sharif. Vazhdimi i paraburgimit të tij është i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
24. Pasdite, zoti Sharif mori një përmbledhje pothuajse në të njëjtat kushte si ajo që ka marrë nga Z. Sher (shih paragrafin 13-15 sipër). Ai u intervistua më pas për rreth gjysmë ore dhe u pyet në mënyrë të veçantë në lidhje me njerëzit e tjerë të arrestuar. Ai nuk bëri asnjë koment.
25. Në orën 11.45 të darkës u zhvillua një rishikim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Sharif. Arrestimi i tij ishte i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
3. Z. Farooq
26. Z. Farooq u arrestua në orën 17.35 të darkës më 8 prill sipas Nenit 41 të Ligjit 2000, i dyshuar për përfshirje në kryerje, përgatitje dhe nxitje të akteve të terrorizmit. Sipas procesverbalit të kujdestarisë, arsyet për paraburgimin iu shpjeguan edhe atij.
27. Rreth orës 21:45 një rishikim i paraburgimit i zotit Farooq ishte kryer nga një zyrtar i lartë i policisë. Z. Farooq nuk u përfaqësua nga askush. Arrestimi i tij ishte i autorizuar nga nevoja për të siguruar dhe ruajtur provat, si dhe për të marrë dëshmi nëpërmjet seancës së pyetjeve.
28. Më 9 prill, një formë TACT 5 i është dërguar Z. Yousaf në lidhje me Z. Farooq, në të njëjtat kushte si ajo që iu dha Z. Sher (shih paragrafin10 sipër). Përsëri Z. Yousaf konfirmoi se ai ishte i kënaqur që rishqyrtimi i mëtejshëm i paraburgimit të mbahej në mungesë të tij.
29. Në orën 9.15 të mëngjesit u zhvillua një rishikim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Farooq. Këtij të fundit iu komunikua se ndalimi i tij ishte i nevojshëm për të marrë prova relevante gjatë seancës së pyetjeve; për të ruajtur provat relevante; për të pritur rezultatet e ekzaminimit apo analizave të dëshmive përkatëse; dhe për të siguruar ekzaminime/analiza dhe çdo gjë tjetër me qëllim marrjen e provave.
30. Në orën 17.40 të pasdites u zhvillua një rishikim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Farooq. Arrestimi i tij ishte i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
31. Pasdite, z. Farooq mori një përmbledhje të shkurtër pothuajse në të njëjtat kushte si ajo që ka marrë nga z. Sher (shih paragrain13-15 sipër). Një intervistë pasuese e policisë zgjati për rreth gjysmë ore dhe Z. Farooq u pyet në mënyrë të veçantë në lidhje me njerëzit e tjerë të arrestuar. Ai nuk bëri asnjë koment.
32. Pak para mesnatës, u zhvillua një rishikim i mëtejshëm i paraburgimit të zotit Farooq. Arrestimi i tij ishte i nevojshëm për arsyet e përcaktuara më parë.
B. Urdhri i kontrollit
33. Ndërkohë, më 8 prill 2009, policia aplikoi dhe iu dha urdhër-kontrolli nga Gjykata e Magjistraturës së Manchester-it, në lidhje me një numër adresash që kanë të bëjnë me kërkuesit. Oficeri i policisë në kërkesën e tij argumentoi se ai kishte baza të arsyeshme për të besuar se materiali kishte të ngjarë të kishte të bënte konsiderueshëm me një hetim terrorist dhe se duhej të konfiskohej në mënyrë që të parandalonte fshehjen, humbjen, dëmtimin, ndryshimin ose shkatërrimin e tij.
34. Materiali përkatës është përkufizuar si:
"Korrespondenca, fletëpalosjet, posterat, revistat, format e abonimit, dokumentet e identifikimit, dokumentet e udhëtimit, pasaportat, hartat, skicat, planet, të dhënat telefonike, detajet e akomodimit, literatura/librat, dokumentet e automjeteve në lidhje me përdorimin/ kontrollin, korrespondencën në lidhje me prona të tjera/grazhde dhe çelësat e tyre, faturat për mallrat e blera, të dhënat e besimeve fetare/politike, shënime me dorë, kuponët, faturat, formularët e porosive, dërgesave, reklamat, informacioni rreth udhëtimeve ujore dhe ajrore. Kompjuterët, pajisje kompjuterike, software-t PDA, hardware-t, memoriet dixhitale, fakset, printerët, skanerët, fotokopjuesit, letrat e printerit, DVD, CD, CD ROM, videot/audiot, telefonat, kartat sim, dëshmitë e blerjes së celularit, regjistrimit dhe faturimit, kartat e kreditit, kartat top-up, paratë, blloqet e çeqeve, dokumentet e transferimit të parave, dokumentet financiare, pajisjet e kamerave/videove, fotografitë, pajisjet e komunikimit, materialet kimike ose të rrezikshme, kujtimet/stolitë/flamujt, sendet e mbuluara apo të transportuara, si dhe çdo send që besohet të jetë i lidhur me terrorizmin..."
35. Në këto kushte u lëshua urdhri i kontrollit. Ai përfshinte fjalë e mëposhtme:
"Çdo polic ka të drejtë, i shoqëruar nga personi ose personat përkatës, për aq sa është e nevojshme për qëllime të kërkimit, të hyjë dhe të zhvillojë kërkime në pronat e këtyre personave, vetëm në një rast brenda një muaji nga data e lëshimit të këtij urdhri... "
36. Kërkimi i adresës së shtëpisë së Z. Sher u krye gjatë një periudhe dhjetë-ditore, mes 8 prillit dhe 18 prillit. Kërkimi në vendin e tij të punës është kryer në mes të 11 dhe 14 prillit.
37. Z. Sharif dhe Z. Farooq jetonin në të njëjtën adresë, kërkimi për të cilën u krye mes 8 prillit dhe 19 prillit.
38. Në lidhje me të gjitha pronat që u kontrolluan, policia shkoi në ndërtesa në mëngjes dhe punoi me turne deri rreth orën 7 të darkës, më pas mbyllën ndërtesën dhe e rrethuan atë. Ata rifilluan punën përsëri të nesërmen në mëngjes, dhe punuan në këtë mënyrë derisa procesi i kontrollit përfundoi plotësisht.
C. Paraburgimi i mëtejshëm i kërkuesve
Kërkesa e parë për paraburgim të mëtejshëm
39. Më 9 prill, kërkuesit janë njoftuar se do të bëhet një kërkesë Gjykatën e Magjistraturës së Westminster-it për një urdhër-ndalimi të mëtejshëm, për një periudhë prej shtatë ditësh duke filluar llogaritja nga dita e arrestimit; dhe se seanca do të mbahet më 10 prill. Njoftimi i kërkesës dhe seancës dëgjimore shpjegonte:
"Të dy, ju dhe përfaqësuesi juaj ligjor mund të paraqisni përfaqësim me shkrim ose me gojë dhe të merrni pjesë në seanca, objekt i parashikimeve të dispozitës së shtojcës 8, paragrafi 33 (3) i Aktit të Terrorizmit 2000, i cili parashikon që autoriteti gjyqësor mund t’iu përjashtojë ju ose përfaqësuesin tuaj ligjor nga çdo pjesë e seancës dëgjimore. Përfaqësuesi juaj ligjor është informuar nga njoftimi me shkrim dërguar ju dhe atij, në lidhje me të drejtën për të marrë pjesë në seancën, subjekt i dispozitave të përmendura më lart. Policia po kërkon lëshimin e një urdhri për paraburgim të mëtejshëm, për periudhën prej shtatë ditësh duke filluar nga koha e arrestimit tuaj, sepse është e nevojshme marrja ose ruajtja e provave, ose pritja e rezultatit të një shqyrtimi, apo analize të ndonjë prove relevante, ose e çdo analize që është bërë, apo pritet të bëhet për marrjen e ndonjë prove në lidhje me kryerjen e një vepre penale ose vepra penale sipas dispozitave të Nenit 40 (1) (a), ose sipas dispozitave të Nenit 40 (1) (b) të Aktit të Terrorizmit 2000."
40. Kërkesa për Gjykatën e Magjistraturës së Westminster-it përmbante në nenin 9 të saj, nën titullin "Hetimi i mëtejshëm që duhet të bëhet", një përshkrim të gjatë të operacionit policor dhe rolin që duhet të luajnë organet në vazhdimin e hetimit. Materiali i Nenit 9 nuk i është dhënë kërkueseve apo Z. Yousaf.
41. Seanca u caktua në orën 9.30 a.m., më 10 prill 2009. Një pjesë e seancës u zhvillua me dyer të mbyllura për të lejuar gjyqtarin e Qarkut të shqyrtonte dhe të bënte pyetje në lidhje me materialin në nenin 9. Kërkuesit dhe Z. Yousaf u përjashtuan nga kjo pjesë e seancës. Në atë kohë, ata nuk bënë asnjë ankesë në lidhje me procedurën.
42. Në pjesën e hapur të seancës, një oficer i lartë i policisë bëri një kërkesë me gojë për paraburgim të mëtejshëm, i cili u përmblodh në formë të shkruar dhe një kopje e tij iu dha kërkuesve dhe Z. Yousaf. Shënimi i shkruar shpjegoi se pse materiali i Nenit 9 ishte refuzuar dhe ofroi disa detaje në lidhje me operacionin policor. Ai gjithashtu dha detajet e të gjitha pronave të konfiskuara deri atëherë dhe shpjegoi se hetimi përmbante:
"Zbulimin dhe provat mbështetëse që tregonin se kërkuesi së bashku me personat e tjerë të paraburgosur ishin duke planifikuar një sulm terrorist ndaj Mbretërisë së Bashkuar."
43. Z. Yousaf, gjatë seancës mori në pyetje një polic dhe nuk u ankua për ndalimin e kërkuesve apo të sugjeronte se ata nuk duhet të mbaheshin më tej në paraburgim.
44. Në orën 1.20 të pasdites, Gjykatësit të Qarkut iu dha urdhri për ndalimin e mëtejshëm deri më 15 prill. Njoftimi formal i vendimit parashikonte:
"Me kërkesën e një polici, i cili ka të paktën gradën e Kryeinspektorit, dhe duke pasur parasysh përfaqësimin e bërë nga, ose në emër të personit të lartpërmendur, në lidhje me arsyet mbi të cilat është kërkuar paraburgim i mëtejshëm, unë jam i kënaqur që në përputhje me paragrafët 30 dhe 32 të shtojcës 8 të Aktit të Terrorizmit 2000, parashikohet se:
.....
(ii) hetimi në lidhje me të cilin personi është paraburgosur është duke u zhvilluar me kujdesin dhe shpejtësinë e duhur;
(iii) ka baza të arsyeshme për të besuar se ndalimi i mëtejshëm i personit të përmendur më lart është i nevojshëm për të marrë prova relevante nëpërmjet pyetjeve, ose për të ruajtur dëshmitë përkatëse, ose për të pritur rezultatet e një hetimi, apo analizën e ndonjë dëshmie relevante, ose marrjen në pyetje apo analizën, e cila është duke u kryer me qëllim marrjen e provave të nevojshme... "
Paraburgimi nga 10 prilli deri më 15 prill
(A) Z. Sher
45. Më 10 prill 2009, Z. Sher iu dha një përmbledhje e dytë. Në të përcaktohej se një prej të arrestuarve të tjerë si i dyshuar kishte thënë se ai kishte jetuar me Z. Sher në dy adresa dhe se kishte dijeni për një tjetër të arrestuar të dyshuar. Ky dokument përbën bazën e një interviste të zhvilluar me Z. Sher, e cila filloi menjëherë pas 6.00 p.m. dhe përfundoi një orë e gjysmë më vonë. Gjatë intervistës, Z. Sher u pyet në lidhje me njohjen e tij me disa të arrestuar të tjerë të dyshuar dhe me pronat e kontrolluara. Ai nuk dha asnjë përgjigje për pyetjet.
46. Nuk u krye asnjë intervistë në 11 dhe 12 prill, e cila ishte fundjavë e Pashkëve.
47. Më 13 prill Z. Sher mori një përmbledhje të tretë, e cila përmbante detaje të materialit të gjetur nga kontrolli në prona të ndryshme, të cilat dyshoheshin se mund të ishin të lidhura me të. Përmbledhja u përdor si bazë e një serie të mëtejshme intervistash, që filluan rreth 01:00 dhe zgjatën për rreth katër orë në total. Përsëri Z. Sher nuk bëri asnjë koment.
48. Më 14 prill 2009 Z. Sher dhe avokati i tij u pajisën me një përmbledhje të katërt. Ai identifikoi një numër çështjesh të cilat ishin "fushat e interesit" në hetim, duke përfshirë: mesazhet me tekst në mes të të burgosurve; hartat që caktojnë fusha specifike interesi, të cilat pritej të frekuentoheshin nga një numër i konsiderueshëm personash; një dokument i detajuar që përshkruan një zonë militariste jashtë zonave të banuara; lëvizjet dhe aksesi nëpër industritë me siguri të lartë, duke përfshirë aeroportet; përdorimi i telefonisë; udhëtimet ndërkombëtare, duke përfshirë edhe vizitat në Pakistan, si dhe qëllimin e udhëtimit; hetimin në vende publike të dyshuara; takimet me rëndësi; dhe transfertat e parave jashtë vendit. Dokumenti vijon:
"Provat ekzistojnë nëse lidhin klientin tuaj me personat aktualisht në paraburgim. Prova e drejtpërdrejtë ekziston në rastet e takimeve të të burgosurve në Liverpool dhe Manchester. Fotografitë në celular tregojnë lidhjen mes personave të arrestuar në këtë operacion.
Qëllimi i kësaj përmbledhje ishte të përshkruajë në përgjithësi hetimin policor dhe besimin e fortë se veprimet përgatitore për një sulm ishin planifikuar. Një numër i konsiderueshëm provash janë ende duke u vlerësuar dhe mund të jenë pjesë e përmbledhjes së para intervistës."
49. Përsëri, dokumenti siguroi bazën e një interviste me Z. Sher, e cila filloi pak para orës 1 të pasdites dhe zgjati për rreth një orë e njëzet minuta. Z. Sher nuk pranoi të përgjigjet.
(B) Z. Sharif
50. Më 10 prill 2009, Z. Sharif iu dha një përmbledhje të dytë. Ajo ishte e bazuar në informacionin e dhënë nga disa të burgosur të tjerë dhe njohjen e kërkuesit me ta. Ajo ishte formuar në bazën e një interviste me Z.Sharif, e cili filloi rreth orës 16:00 dhe përfundoi një orë e gjysmë më vonë. Gjatë intervistës, zoti Sharif u pyet në lidhje me njohjen e tij me disa të dyshuar të tjerë të arrestuar, por nuk dha asnjë përgjigje për pyetjet.
51. Përsëri, asnjë intervistë nuk u krye gjatë fundjavës së Pashkës, në datat 11 dhe 12 prill.
52. Më 13 prill Z. Sharif mori një përmbledhje të tretë. Ajo përmbante detajet e materialit të gjetur në vendin e tij të banimit. Dokumenti u përdor si bazë e një serie intervistash të mëtejshme, që filluan rreth orës 01:30 dhe zgjatën për rreth tre orë në total. Z. Sharif nuk dha asnjë përgjigje.
53. Më 14 prill 2009, Z. Sharif u pajis me një përmbledhje të katërt. Ajo përmbante detajet e informacionit të ofruar nga të burgosurit e tjerë dhe riprodhimin e përmbajtjes së përmbledhjes së katërt të Z. Sher (shih paragrafin 48 sipër). Ajo siguroi bazën e një interviste me Z. Sharif, e cila zgjati për rreth tre orë. Z. Sharif nuk pranoi të përgjigjej.
C) Z. Farooq
54. Më 10 prill 2009, Z. Farooq u pajis me një përmbledhje të dytë. Ajo është e bazuar në informacionin e dhënë nga disa nga të burgosurit e tjerë dhe në njohjet që ata kishin me të. Ajo ishte e formuar mbi bazën e një interviste me Z. Farooq, e cila filloi rreth orës 04:00 dhe përfundoi thuajse një orë më vonë. Gjatë intervistës, Z. Farooq u pyet rreth njohjes së tij me disa të arrestuar të tjerë të dyshuar dhe nuk dha asnjë përgjigje për pyetjet.
55. Përsëri, asnjë intervistë nuk u krye gjatë fundjavës së Pashkës, në datat 11 dhe 12 prill.
56. Më 13 prill Z. Farooq mori një përmbledhje të tretë, e cila përcaktonte detajet e provave të gjetura në pronat e lidhura me të. Dokumenti u përdor si bazë e një serie të mëtejshme intervistash që zgjatën pak më shumë se dy orë. Përsëri Z. Farooq nuk dha asnjë përgjigje.
57. Më 14 prill 2009 Z. Farooq u pajis me një përmbledhje të katërt, pothuajse identike me atë të zotit Sharif (shih paragrafin 48 sipër). Ajo siguroi bazën e një intervistë me Z. Farooq, e cila zgjati për pak më shumë se një orë. Z. Farooq nuk pranoi të përgjigjej.
Kërkesa e dytë për paraburgim të mëtejshëm
58. Më 14 prill 2009, kërkuesit dhe Z. Yousaf u informuan se ishte bërë një kërkesë në Gjykatën e Magjistraturës së Westminster-it për të zgjatur paraburgimin edhe për shtatë ditë të tjera. Njoftimi i kësaj kërkese u bë në kushte të ngjashme me njoftimin e parë. Neni 9 i kërkesës, i cili ishte refuzuar nga kërkuesit, përmbante informacion të detajuar rreth arsyeve të hetimit, lidhjes së kërkuesve me njëri-tjetrin, pronat që ishin kontrolluar, analizat mjeko-ligjore, dhe telefonat, kompjuterët, DVD dhe dokumentet që ishin gjetur. Sipas Nenit 10, ka pasur një listë të pikave kyçe nën titullin "Arsyeja e paraburgimit është e nevojshme për sa kohë kërkesa është bërë". Ajo përfshinte nevojën për të pritur përfundimin dhe ekzaminimin e analizave mjeko-ligjore, dhe nevojën për të pyetur kërkuesit në lidhje me sendet e gjetura në zotërim të tyre, ose në ambientet e lidhura me to.
59. Kërkesa u dëgjua më 15 prill, rreth orës 09:30 dhe kërkuesit morën pjesë me video. Seanca ishte krejtësisht e hapur. Një oficer i lartë i policisë bëri kërkesën me gojë, e cila përsëri u përmblodh në formë të shkruar dhe ia dha kërkuesve dhe Z. Yousaf. Ai tha se operacioni policor në fjalë ishte më i rëndësishmi në luftën kundër terrorizmit, që nga një komplot në vitin 2006 që shkaktoi shpërthime me aeroplanë përmes përdorimit të bombave të lëngshme; dhe se Bashkimi i Veri-perëndimit kundër Terrorizmi nuk kishte ndërmarrë asnjë hetim të kësaj madhësie. Ai shpjegoi se kërkimet ishin bërë në prona të ndryshme dhe që vetëm një skenë krimi ishte përfunduar dhe liruar. Tre të tjera janë në pritje të rezultateve mjeko-ligjore dhe shtatë skena ishin ende duke u kontrolluar. Një total prej 3,887 provash ishin gjetur deri më sot. Prioritet iu dha dokumenteve, kompjuterëve, telefonave, kartave sim dhe pajisjeve të ruajtjes së të dhënave. Një numër i madh i kompjuterëve janë duke u kontrolluar, si dhe disa DVD dhe CD. 127 telefona ose karta sim janë gjetur dhe janë duke u analizuar nga mjekësia ligjore, disa kanë memorie të madhe. Aplikimi përfundoi duke kërkuar zgjatje të urdhrit me arsyetimin se ishte e nevojshme për të marrë provat përkatëse nëpërmjet pyetjeve, për të ruajtur ato, dhe pritur rezultatet e ndonjë prove të mëtejshme.
60. Rreth orës 10:15 Gjyqtari i Lartë i Gjykatës së rrethit kërkoi zgjatjen e afatit. Njoftimi formal në lidhje me secilin kërkues u konfirmua me shkrim dhe gjyqtari konfirmoi se hetimi është duke u zhvilluar me kujdes dhe me shpejtësi, si dhe se ka pasur baza të arsyeshme për të besuar se paraburgimi i mëtejshëm i kërkuesve ishte i nevojshëm për të marrë provat përkatëse. Urdhri i ndalimit ishte zgjatur edhe me shtatë ditë, deri më 22 prill 2009.
Paraburgimi nga 15 prilli deri më 21 prill
(A) Z. Sher
61. Z. Sher nuk u intervistua në datat 15, 16, 17 dhe 18 prill. Megjithatë, më 18 prill, përmbledhje të tjera i janë vënë në dispozicion kërkuesit, si dokumentet e 8 prillit që i referoheshin arrestimit të tij, si i dyshuar për kryerje, përgatitje dhe nxitje të terrorizmit.
"...Është e dukshme gjatë gjithë procesit të intervistës, duke përfshirë edhe intervistat për sigurinë... dhe në të gjitha kërkesat për nxjerrje urdhri dhe ne besojmë fuqishëm se klienti i juaj ishte i përfshirë në një plan sulmi."
62. Dokumenti i referuar në mënyrë specifike në një dokument në Word Pad u gjet në një pen drive ("e-mail Buddy"), mendohet të jetë një e-mail personal ku diskutohet për motin dhe planet për një martesë islamike" pas datës 15 dhe para asaj 20 të këtij muaji". Policia besonte që ky të kishte qenë kodi i përdorur dhe se sugjeronte një sulm të afërt. Dokumenti vijonte:
"Konkretisht, ne besojmë se klienti juaj së bashku me persona të tjerë që ndodhen aktualisht në paraburgim, ka qenë pjesë e një komploti për vrasjen me eksploziv. Ai dyshohet gjithashtu për zotërimin e sendeve që konsiderohen të jenë të dobishme për kryerje të aktivitetit terrorist."
63. Janë identifikuar harta në të cilat janë shënuar vende të ndryshme dhe fotografi të vendeve publike në veri-perëndim të Anglisë. Gjithashtu ka edhe një referencë në një telefon celular që i përket njërit prej të dyshuarve të tjerë, i cili përmbante numrin e telefonit të Z.Sher.
64. Përmbledhja formoi bazën e një serie intervistash të zhvilluara më 19 prill, në të cilat Z.Sher iu bënë pyetje specifike në lidhje me dokumentet dhe materialet e tjera të përmendura më lart. Nuk u mor asnjë përgjigje. Kohëzgjatja e përgjithshme e intervistave ishte rreth katër orë e gjysmë.
65. Më 20 prill ka pasur një raund përfundimtar të dokumenteve përmbledhëse informuese, duke iu referuar përsëri e-mail-it dhe komunikimeve kompjuterike, veçanërisht nëpërmjet një përdoruesi specifik me emrin e identifikuar si Z. Sher. Në një intervistë të mëvonshme që zgjati rreth një orë e një çerek, Z. Sher nuk bëri asnjë koment.
(B) Z. Sharif dhe Z. Farooq
66. As Z. Sharif, as Z. Farooq nuk u intervistuan më 15, 16 ose 17 prill. Një përmbledhje e mëtejshme e informacioneve iu është dhënë secilit më 18 prill. Dokumenti përmblidhte informacionet e dhëna nga disa të burgosur të tjerë; duke përcaktuar detajet e teksteve të mesazheve më të rëndësishme të dërguara nga telefonat, të cilët ose ishin në posedim të kërkuesve në kohën e arrestimit të tyre, ose të zbuluara gjatë kontrollit të vendbanimeve të tyre; si dhe u dhanë detajet e dokumenteve të tjera të gjetura gjatë kërkimeve, duke përfshirë hartat e Mançesterit me vendet e theksuara. Përmbledhja u përdor si bazë për zhvillimin e intervistave me Z. Sharif dhe Z. Farooq më 18 prill, të cilat zgjatën në një total prej gati tre orë, pra respektivisht nga një orë e gjysmë. Në fillim të intervistës, Z. Sharif dhe Z. Farooq iu komunikua se policia besonte se ata kishin organizuar komplot, së bashku me të tjerë persona për të shkaktuar shpërthime. Asnjë përgjigje nuk po vinte gjatë intervistave.
67. Më 19 prill kërkuesit dhe avokati i tyre ka marrë një përmbledhje përfundimtare informuese, në kushte të ngjashme për secilën çështje. Dokumenti i përmendur i referohet arrestimit të tyre më 8 prill si të dyshuar për kryerje, përgatitje dhe nxitje të terrorizmit, dhe vijon:
"... Është e dukshme gjatë gjithë procesit të intervistës, duke përfshirë edhe intervistat për sigurinë... dhe në të gjitha kërkesat për nxjerrje urdhri dhe ne besojmë fuqishëm se klienti i juaj ishte i përfshirë në një plan sulmi."
68. Dokumenti referuar Buddy email-it (shih paragrafin 62 më lart) vijon:
"Konkretisht, ne besojmë se klienti juaj së bashku me persona të tjerë që ndodhen aktualisht në paraburgim, ka qenë pjesë e një komploti për vrasjen me eksploziv. Ai dyshohet gjithashtu për zotërimin e sendeve që konsiderohen të jenë të dobishme për kryerje të aktivitetit terrorist." 69. Në intervistat e mëvonshme me secilin kërkues, që zgjatën rreth një orë e një çerek, asnjëri nuk bëri ndonjë koment.
70. Më 20 prill nuk u zhvillua asnjë intervistë.
D. Lirimi i kërkuesve
71. Më 21 prill 2009, kërkuesit u liruan pa akuza dhe iu dhanë urdhrat e dëbimit. Ata u arrestuan më pas në bazë të legjislacionit të emigracionit dhe më 22 prill 2009 u transferuan në shërbimin e arrestimit të emigracionit në pritje të dëbimit.
E. Procedura e shqyrtimit gjyqësor
72. Më 26 qershor 2009, kërkuesit iniciuan dy sete procedurash të rishikimit gjyqësor. Në njërën prej tyre ("procedura e parë"), ata kundërshtuan urdhrat e dëbimit. Ky veprim nuk përbën bazën e aplikimit të tyre në këtë Gjykatë. Seti tjetër ("procedura e dytë") u paraqit kundër pesë të pandehurve: (1) Policia e Greater Manchester ("GMP"); (2) Policia e West Yorkshire ("WYP"); (3) Gjykata e Magjistraturës së qytetit të Westminster-it; (4) Gjykata e Magjistraturës së Mançesterit; dhe (5) Sekretaria e Brendshme. Në kërkesat e tyre, ata kundërshtojnë ligjshmërinë e trajtimit të tyre në mes të 8 dhe 21 prillit. Ata pretendonin në veçanti se të drejtat e tyre sipas neneve 5 §§ 2 dhe 4 dhe 6 § 1 të Konventës ishin shkelur për shkak se ata nuk ishin të pajisur me informacion të mjaftueshëm në kohën e arrestimit ose ndalimit, informacion për natyrën e akuzave kundër tyre; dhe për shkak të procedurës së mbyllur në seancat dëgjimore, ku u shqyrtua kërkesa për urdhër-ndalimi të mëtejshëm. Ata më tej argumentuan se kërkimet e shtëpive të tyre ishin të paligjshme për shkak se autorizimet e kontrollit ishin dhënë në kushte shumë të zgjeruara; kushtet e garancive ishte shkelur, pasi edhe pse policia kishte leje për të ndërmarrë një kërkim vetëm në një rast, ata në fakt kishin bërë kontroll dhe zënë banesat e tyre për shumë ditë; madje edhe kishin kryer konfiskime.
73. Më 21 korrik 2009, leja për të aplikuar për shqyrtim gjyqësor për aksionin e dytë ishte refuzuar nga Gjykata e Divizionit. Gjykatësi përmblodhi kërkesat:
"3. Kërkesat e ankuesve janë të gjera. Ato janë të përcaktuara në Nenin 6 të Formularit të kërkesës me fjalët e mëposhtme:
"(1) Një deklaratë se arrestimi i tre kërkuesve të parë ishte i paligjshëm.
(2) Një deklaratë se arrestimi i të tre kërkuesve të dytë ishte i paligjshëm.
(3) Një deklaratë se arrestimi i të tre kërkuesve, i autorizuar nga urdhër-ndalimi i mëtejshëm dhe zgjerimi i këtyre garancive ishte i paligjshëm.
(4) Një deklaratë se procedura sipas Shtojcës 8 të Aktit të Terrorizmit 2000 për seancën e kërkesave të urdhër-ndalimit të mëtejshëm është në kundërshtim me Nenin 5 (4) të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
(5) Një urdhër që shfuqizon urdhrin e kërkimit në adresat e shtëpive të kërkuesve.
(6) Një deklaratë se lëshimi i urdhër-kërkimit në adresat e kërkuesve, nga i pandehuri i katërt ishte i paligjshëm.
(7) Një deklaratë se hyrja për kërkim dhe konfiskimet në adresat e shtëpive të kërkuesve ishte e paligjshme.
(8) Një urdhër i detyrueshëm që parashikon kthimin e menjëhershëm të të gjithë sendeve të sekuestruara gjatë zbatimit të urdhër-kërkimit, së bashku me çdo kopje të bërë, apo mbajtur nga të pandehurit ose agjentët e tyre, dhe se nuk është bërë asnjë përdorim për njohuritë e marra si rezultat i çfarëdo ekzaminimi ose materiali të konfiskuar në mënyrë të paligjshme.
(9) Çdo lehtësim tjetër që gjykata e konsideron të përshtatshëm.
(10) Dëmet.
(11) Shpenzimet".
Ankesat në lidhje me dhënien e informacionit
74. Për sa i përket ankesave të kërkuesve në lidhje me dhënien e informacionit nga policia për shkaqet e arrestimit dhe ndalimit të tyre, policia argumentoi se ekzistonte një mjet ankimi për arrestimin dhe burgimin e gabuar, i cili ishte i hapur për kërkuesit dhe duhet të ishte shfrytëzuar nga ana e tyre. Kërkuesit këmbëngulën se shqyrtimi gjyqësor ishte një zgjidhje e duhur në lidhje me ankesat e tyre.
75. Gjykatësi vendosi se shqyrtimi gjyqësor nuk ishte mjeti i duhur. Çështjet të cilat u ngritën, ishin çështjet fakti, që nuk ishin të përshtatshme për procedurat e shqyrtimit gjyqësor. Ai shpjegoi:
79. “Së pari, ekziston një mjet privat ankimi në dispozicion të kërkuesve ndaj GMP dhe WYP. Ky nuk është një rast ku, në qoftë se kërkuesit nuk kishin të drejtë për të ndjekur procedurat e shqyrtimit gjyqësor, do të mbeteshin pa mjet të përshtatshëm ankimi. Nuk mund të bëhet fjalë për padrejtësi në qoftë se këto procedura janë transferuar në QB (Divizioni i trupit gjykues të Mbretëreshës): në të vërtetë, vetëm në qoftë se një transferim i tillë ka ndodhur, të pandehurit mund të ushtronin të drejtën e tyre për gjykim nga juria.
80. Së dyti, këto pretendime përfshijnë mosmarrëveshjet potencialisht komplekse të fakteve të çështjeve të ndjeshme, të cilat janë tërësisht të papërshtatshme për rishikimin e procedurave gjyqësore.
81. Së treti, kërkesat që bëhen nga ana e paditësit janë historike, pra nuk ka asnjë arsye që për ankesat të përdoren burimet gjyqësore të Gjykatës Administrative, të cilat duhet të përdoren për procedurat gjyqësore urgjente dhe të ardhshme të nisura çdo javë në Gjykatën e Lartë. Dhe pse thuhet se këto çështje janë të një rëndësie publike, kjo nuk është arsye që për një mosmarrëveshje me fakte të ndjeshme, për të cilën ka mjete të dukshme alternative në dispozicion, të investohet Gjykata Administrative.
82. Unë nuk konsideroj se ankesat e kërkuesve, të tipit se mund të ketë vështirësi në fondet publike, apo nëse çështja është transferuar në Divizionin e trupit gjykues të Mbretëreshës, ose kërkuesi mund të jetë subjekt i një kërkese për siguri të shpenzimeve, mund të kenë ndonjë rëndësi për mjetin dhe institucionin e duhur se ku duhet të paraqiten këto pretendime. Procedurat e rishikimit gjyqësor nuk ekzistojnë që paditësi të anashkalojnë rregullat e zakonshme të ndërmjetësimit civil, financimin, apo shpenzimet e tij. Do të ishte plotësisht e papërshtatshme të kthehej procedimi gjyqësor në një lloj "procesi të lirë” juridiksioni civil, i cili do t’i sillte paditësit të njëjtin rezultat sikurse mjetet private civile të ankimit (pavarësisht nga natyra e mosmarrëveshjes së theksuar), por pa rreziqet e zakonshme të kostove. Unë vura re gjithashtu se paditësit pretendojnë se financimi publik për këto procedura nuk i është vënë në dispozicion, kështu nuk mund të merret në konsideratë në çdo rast. Paditësve nuk do t’i duhej të ktheheshin në Britaninë e Madhe për të dhënë dëshmi për veprimet e tyre private, në vend që këto mund të jepeshin me anë të video-linkut..."
76. Ai arriti në përfundimin se çështjet e ngritura duhej të adresoheshin në një veprim ligjor të zakonshëm privat, në të cilën argumentet potencialisht komplekse faktike mund të ishin përcaktuar si duhet. Megjithatë, ai shtoi në vijim:
"84. Kam bërë të qartë se ky konkluzion është subjekt i një pike. Në qoftë se paditësit ishin në gjendje të demonstronin se ka pasur pjesë të tjera të këtyre kërkesave të cilat ishin të diskutueshme, dhe për të cilat procedurat gjyqësore të rishikimit i kanë ofruar atyre zgjidhjen e vetme, atëherë në rrethana ku çështja themelore është e njëjtë pra, nëse pretenduesit kanë dhënë apo jo informata të mjaftueshme, kjo mund të jetë një zgjidhje pragmatike dhe fleksibël për të gjitha këto çështje që trajtohen së bashku në një sërë procedurash të rishikimit gjyqësor. Prandaj, është e rëndësishme që në pjesët e mëvonshme të këtij vendimi të identifikohet nëse ka ndonjë pretendim të diskutueshëm për shqyrtimin gjyqësor."
77. Ai u kthye për të marrë në konsideratë kërkesat kundër policisë për kundërshtimin e shqyrtim gjyqësor, në rast se ishte gabuar në lidhje me tribunalin përkatës. Në këtë rast, ai deklaroi se, çështja ishte nëse, në materialin para gjykatës, leja për të kërkuar shqyrtimin gjyqësor duhet të jepet mbi bazën se askush, i cili e drejton veten sipas ligjit përkatës, në mënyrë të arsyeshme mund të ketë arritur në vendimin për të arrestuar dhe kapur kërkuesit (atë që ai e quajti një argument tipik Wednesbury).
78. Ndër të tjera, gjyqtari iu referua vendimit të Gjykatës në Fox, Campbell dhe Hartley kundër Mbretërisë së Bashkuar, më 30 gusht 1990 Seria A nr. 182. Ai shqyrtoi ligjshmërinë e vendimit të arrestit dhe komentoi si vijon:
91. “Çdo paditësi iu komunikua se ishte duke u arrestuar në bazë të nenit 41 të Aktit të Terrorizmit 2000, për shkak se u arrestua me arsyen se dyshohej që ishte terrorist. Në gjykimin tim, në atë moment nuk nevojitej asgjë më shumë. Si në vendimin Fox dhe të tjerët, bëhet e qartë, se një deklaratë e përgjithshme e këtij lloji nuk do të përbëjë shkelje të nenit 5.2, me kusht sigurisht që, pas kësaj, informacione të mëtejshme për mënyrën se si dhe pse dyshime të tilla janë krijuar, duhet t’i komunikohen menjëherë të dyshuarit. Për arsyet e dhëna në nenin e ardhshëm të këtij vendimi, unë nuk kam asnjë dyshim që, në materialin në dispozicion të gjykatës, ky informacion u është dhënë menjëherë paditësve.”
79. Sipas mendimit të gjyqtarit, kërkuesit mund të kundërshtojnë me anë të procedurave të rishikimit gjyqësor, vetëm ligjshmërinë e arrestimit të tyre, nëse jemi para rastit që oficerët nuk dyshuan “sinqerisht” se ata qenë terroristë, apo se një dyshim i tillë ishte i paarsyeshëm. Meqë kërkuesit nuk pretendonin mungesën e dyshimit të arsyeshëm, ligjshmëria e arrestimeve nuk mund të kundërshtohej dhe kërkesa për të kërkuar shqyrtimin gjyqësor të vendimit për arrestimin e tyre ishte "e pashpresë".
80. Në lidhje me ligjshmërinë e vendimeve për paraburgimin e kërkuesve për dyzet e tetë orët e para, gjykatësi pohoi:
94. “Shënimet e kujdestarisë së institucionit demonstrojnë se, gjatë 38 orëve të para të paraburgimit të paditësve, shqyrtimet janë kryer në çdo 12 orë dhe janë marrë parasysh të gjitha informatat e nevojshme dhe përkatëse. Të dhënat gjithashtu tregojnë se, gjatë kësaj periudhe prej 38 orësh apo më shumë, as paditësit, as avokati i tyre nuk morën asnjë veprim për vazhdimin e paraburgimit të tyre. Në vështrimin e dokumenteve, konsideroj se është e pamundur të thuhet se sipas rastit të qëndrueshëm Wednesbury, del në pah mungesa e informacionit.
95. Kjo pikëpamje është konfirmuar nga një shqyrtimi i dokumenteve që i është ofruar kërkuesve, në periudhën fillestare të paraburgimit. Më 9 Prill 2009, atyre iu dha përmbledhja e parë dhe, duke pasur një shans për të shqyrtuar materialin që ajo përmbante, janë intervistuar gjatë në lidhje me të. Nga ky informacion, kërkuesit e kishin shumë të qartë se ata ishin arrestuar nën dyshimin e përfshirjes me komplotistët e tjerë në një plan për shpërthyer një bombë terroriste. Në të gjitha rrethanat, mua më duket se ky ishte informacion i mjaftueshëm për të përmbushur kriteret e përcaktuara në nenin 5.2 dhe nenin 5.4, të paktën në fazën e fillimit."
81. Në përgjigje të pretendimeve të kërkuesve, që paraburgimi i tyre pas 10 prillit ishte i paligjshëm, sepse ishte në bazë të informacionit që rridhte vetëm nga seancat e mbyllura, gjykatësi theksoi se vetëm një pjesë e seancës së 10 prill u zhvillua me dyer të mbyllura dhe se seanca e 15 Prillit ishte tërësisht e hapur. Ai deklaroi se gjatë kësaj periudhe, kërkuesit u pajisën me informata të mjaftueshme për të justifikuar vazhdimin e ndalimit të tyre. Ai e vlerëson këtë pjesë të kërkesës, për shqyrtim gjyqësor si "të gabuar". Ai vuri në dukje se kërkuesit në mënyrë të përsëritur kanë pohuar se arsyeja për paraburgim nuk u ishte shpjeguar ndonjëherë, pa u përpjekur ata vetë të mësonin përmbajtjen e dokumenteve të ndryshme, të cilat i ishin vënë në dispozicion. Gjykatësi vazhdoi:
"98. Është e qartë gjithnjë e më shumë nga i gjithë materiali dhe veçanërisht pas kalimit të periudhës 13 ditore të paraburgimit, nga akuzat e pyetjet që janë bërë, se kërkuesit kanë qenë secili në dijeni se ishin ndaluar si të dyshuar për përfshirje bashkë me tjerë si komplotistë që do të shkaktonin shpërthime me bomba në disa vende të caktuara publike, në veri-perëndim të Anglisë.
99. Avokati i kërkueseve parashtroi se atyre duhet t’i ishte dhënë informacion i detajuar në fillim të ndalimit, në nivelin që ishte i ngjashëm me informacionin e një akt-akuze. Unë vlerësoj se kjo kërkesë është e gabuar në parim. I gjithë qëllimi i atyre pjesëve të Aktit 2000 është për të lejuar arrestimin e të dyshuarve pa u akuzuar për shkak se, në momentin e arrestimit të tyre, dhe ndoshta për shumë ditë më pas, nuk është e mundur të formulohen akuzat, sikurse do të paraqiteshin në mënyrë specifike në një akt-akuzë. Kjo është pikërisht arsyeja pse Parlamenti ka thënë se të dyshuarit mund të paraburgosen pa akuzë deri në 28 ditë, në mënyrë që të lejojë marrjen e informacioneve të mëtejshme për dyshimet e ngritura. Dhënia e këtij informacioni parashikohet për t’i dhënë të ndaluarve mundësinë, në bazë të Aktit 2000, të kundërshtojnë ligjshmërinë e paraburgimit, nëse dëshirojnë ta bëjnë, atëherë kjo është e mjaftueshme për të kënaqur nenin 5.2 dhe nenin 5.4.
100. Sigurisht gjithmonë do të vijë koha kur për të paraburgosurit duhet të sigurohen detaje më të veçanta të veprave penale të dyshuara. Në këtë rast, për arsyet që kam dhënë, unë konsideroj se informacione të mjaftueshme i janë dhënë atyre, sa për të mësuar pse ishin arrestuar dhe për të kundërshtuar ligjshmërinë e vendimit të arrestimit. Ata e dinin se cilët ishin komplotistët e tjerë të dyshuar, krimet për të cilat dyshoheshin (me qëllim shpërthimet në vendet publike në veri-perëndim), dhe se disa prej dëshmive i lidhnin ata direkt me këto pretendime."
82. Gjyqtari konkludoi në lidhje me dhënien e informacionit se në qoftë se, në kundërshtim me pikëpamjen e tij gjyqësore procedurat e rishikimit kundër policisë ishin të përshtatshme, ai do të refuzojë lejen pasi kërkesa nuk ishte në përputhje me materialin e kërkuar. Ai pranoi se nëse vendimet e Gjykatës së Magjistraturës së Westminster për të nxjerrë urdhrin e paraburgimit të mëtejshëm ishin të paligjshme për shkak se kërkueseve i ishte dhënë informacion i pamjaftueshëm për shkaqet e arrestimit të tyre që ishte potencialisht një çështje e së drejtës publike. Megjithatë, ai ishte i kënaqur që kërkesa ishte "e çuditshme" dhe e pakontestueshme, dhe se informata të mjaftueshme janë dhënë në dokumentet e seancave të hapura për kërkuesit, ku kanë mësuar pse ishin arrestuar.
Ankesat që kanë të bëjnë me kërkimet
(A) Mënyra e ekzekutimit të kërkimeve
83. Në lidhje me akuzat se policia kishte tejkaluar parashikimet e urdhrit, duke ekzekutuar për shumë ditë ankesat në lidhje me konfiskimet, policia përsëri argumentoi se procedurat gjyqësore të rishikimit nuk ishin të përshtatshme, dhe se procedurat juridike private duhet të ishin ndjekur nga kërkuesit.
84. Në çdo rast, gjykatësi tha se edhe në qoftë se këto ishin çështje për shqyrtim gjyqësor, nuk kishte bazë për të konkluduar se kërkesa ishte e diskutueshme. Ai konsideron se fjalët "në një rast" të urdhrit autorizonin policët të shkonin në pronën në fjalë për të ndërmarrë kërkimin, dhe kur kishin përfunduar të rikthenin pronën zotëruesve të saj. Kjo ishte pikërisht ajo që kishte ndodhur këtu. Fakti që ky "rast" ka zgjatur për më shumë se një ditë kalendarike ishte e parëndësishme dhe nuk kishte asgjë të përkohshme në lidhje me fjalën "rastit". Për më tepër, ankesa se sendet e sekuestruara nuk ishin kthyer mund dhe do të ishte zgjidhur nga kërkuesit duke ndjekur me shqyrtimin gjyqësor të procedurave të para. Përsëri, gjykatësi arriti në përfundimin se në qoftë se, në kundërshtim me pikëpamjen e tij gjyqësore procedurat e shqyrtimit ishin të përshtatshme, ai do të refuzonte lejen pasi kërkesa ishte e "pashpresë".
(B) Shtrirja e urdhër-kërkimit
85. Për sa i përket ankesës se urdhri ishte tepër i gjerë, një ankesë të cilën gjyqtari e pa si të përshtatshme për shqyrtim gjyqësor, vërejti se kritika duket të jetë për shkak se përmban një listë të gjatë të referencave në sende të zakonshme shtëpiake, një listë e tillë duhet, në vetvete, të jetë shumë e gjerë ose e vështirë. Ai hodhi poshtë këtë parashtresë për tri arsye. Së pari, ai konsideroi se si pohim ishte shumë i përgjithshëm dhe një listë që ishte shumë e vështirë për një rast mund të jetë plotësisht e përshtatshme në një tjetër. Ai vazhdoi:
"109. Së dyti, në një situatë si kjo, policia do ta ketë të pamundur të di saktësisht se çfarë janë duke kërkuar. Pra, ata do të identifikojnë llojet e sendeve të cilat, në të kaluarën, kanë qenë të rëndësishme për kërkime të kësaj natyre. Kështu ka referenca specifike për dokumentet e udhëtimit, kompjuterë, libra, DVD etj. Por është joreale që gjykata tani, më shumë se një vit më vonë, në mënyrë retrospektive, të shprehet se disa nga këto objekte janë përfshirë në një listë të hartuar në fillim të një hetimi të madh të terrorizmit.
110. Së treti, gjykata duhet të pohojë, se në ndërmarrjen e këtyre hetime urgjente, policia nuk u mjaftua vetëm me kontrollin e sendeve të një liste të kufizuar artificialisht, të cilat mund t’i hetonin dhe/ose konfiskonin. Kjo do të ishte në kundërshtim me interesin publik, nëse në kërkimin e arsyeve, në kontekstin e një hetimi urgjent dhe të vazhdueshëm të terrorizmit, policia u mjaftua me faktin nëse sendi A ishte në listë, apo sendi B nuk ishte. Ka një interes të qartë publik për të siguruar, brenda kufijve të përcaktuar siç duhet, që lista nuk është e kufizuar."
86. Ai arriti në përfundimin se ishte "e pashmangshme", që në rastet si ky urdhri do të ishte në terma relativisht të gjerë, duke shpjeguar se nevoja për të garantuar sigurinë publike në bazë të Aktit të Terrorizmit 2000 nuk kërkon asgjë më pak. Ai refuzoi parashtrimet, se urdhri ishte shumë i gjerë, ose që ishte një rast i diskutueshëm, apo se vendimi për të nxjerrë urdhër në ato kushte ishte i paligjshëm ose i paarsyeshëm.
Ankesat në lidhje me procedurën për nxjerrjen e një urdhri për paraburgim të mëtejshëm
87. Së fundi, gjyqtari vlerësoi pretendimin se procedura për dëgjimin e kërkesave për urdhrin e paraburgimit të mëtejshëm, Akti 2000 i Terrorizmit ishin në kundërshtim me nenin 5 § 4 të Konventës, pasi edhe pse lejohej procedura me dyer të mbyllura, nuk parashikohej përfaqësimi me avokatë të veçantë në vend . Ai e vlerësoi këtë si një çështje e cila, në qoftë se do të ishte e përshtatshme për dhënien e lejes, do të justifikonte procedurat e shqyrtimit gjyqësor.
88. Megjithatë, ai e konsideroi pretendimin si të pakontestueshëm. Ai iu referua vendimit të Dhomës së Lordëve në Ward (shih paragrafët 104-105 sipër), i cili deklaroi qartë se seanca dëgjimore e mbyllur ishte në përputhje me Konventën. Prandaj, ai refuzoi kërkesën që parashikimi i dispozitave që siguronin praninë e një avokati të veçantë ishin të domosdoshme për të siguruar ndershmërinë e procesit. Ai, më tej vuri në dukje se kërkuesit nuk kishin shpjeguar se pse mungesa e një dispozite të shprehur në Aktin e vitit 2000 për një avokat të veçantë sillte në mënyrë të pashmangshme përfundimin se skema e parashikuar ishte në kundërshtim me nenin 5 § 4, pasi gjykatësit e qarkut mund të siguronin shqyrtimin e nevojshëm kritik të interesave të personit, i cili ishte subjekt i procedurave. Në çdo rast, ai u shpreh se një avokat i tillë mund të ishte emëruar nga gjykatësi i Qarkut, nëse do të ishte nevoja për një të tillë dhe do të ishte konsideruar si i domosdoshëm në interes të drejtësisë. Ai vuri në dukje se kërkuesit, në të dyja seancat nuk kishin kërkuar caktimin e një avokati të veçantë. Së fundi, gjykata e konsideroi çështjen e kërkuesve të gabuar në fakte, duke parë se urdhri i ndalimit të mëtejshëm nuk është hartuar tërësisht në bazë të informacionit të marrë nga seanca me dyer të mbyllura: vetëm një pjesë e seancës së 10 prillit është zhvilluar me dyer të mbyllura, ndërsa seanca e15 prillit kishte qenë tërësisht me dyer të hapura. Kërkesa për leje për këtë arsye dështoi si në parim dhe në fakte.
F. Kthimi i kërkueseve në Pakistan
89. Në shtator të vitit 2009, të tre kërkuesit u kthyen vullnetarisht në Pakistan.
LIGJI DHE PRAKTIKA E BRENDSHME PËRKATËSE
Arrestimi dhe paraburgimi sipas Aktit të Terrorizmit 2000
90. Akti i vitit 2000 lejon arrestimin dhe paraburgimin, pa akuzën për dyshim si terroristë për një maksimum prej njëzet e tetë ditësh. Dispozitat përkatëse janë paraqitur më hollësisht më poshtë.
Fuqia e arrestimit
91. Neni 41 (1) i Aktit të vitit 2000 lejon një polic të arrestojë pa urdhër një person për të cilin ai me të drejtë dyshon të jetë terrorist. Ligji 2000 e përcakton një terrorist, si dikë i cili ka kryer vepër penale sipas neneve të caktuara të Ligjit (neni 40 (1) (a)), apo dikush i cili "është ose ka qenë i përfshirë në kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e akteve të terrorizmit" (Neni 40 (1) (b)).
92.Vetë terrorizmi është përcaktuar në nenin 1 të ligjit në këto kushte:
"(1) ... përdorimi i kërcënimit, apo kryerja e veprimit ku:
(A) Veprimi bie në paragrafin (2),
(B) Përdorimi ose kërcënimi është projektuar për të ndikuar në qeveri, apo në një organizatë qeveritare ndërkombëtare, ose për të trembur publikun, ose një pjesë të publikut, dhe
(C) Përdorimi ose kërcënimi është bërë me qëllim të progresit të një kauze politike, fetare, racore ose ideologjike. "
93. Neni 1 (2) mbulon veprime të cilat:
"(A) përfshijnë dhunën serioze kundër një personi,
(B) përfshijnë dëme serioze në pronë,
(C) rrezikojnë jetën e një personi, përveç se të personit që kryen veprimin,
(D) krijojnë një rrezik serioz për shëndetin, apo sigurinë e publikut, ose një pjesë të publikut, ose
(E) janë projektuar seriozisht për të ndërhyrë dhe prishur një sistem elektronik."
94. Në përputhje me nenin 1 (3), përdorimi apo kërcënimi i veprimit i cili përfshin përdorimin e armëve të zjarrit apo eksplozivëve është terrorizëm, nëse përmbush ose jo kushtet e nenit 1 (1) (b).
95. Neni 41 (3) parashikon, sikurse në rastin konkret, se një person i ndaluar sipas nenit 41 do të jetë subjekt i parashikimeve të tjera të këtij neni, edhe nëse është ndaluar mbi një bazë tjetër ligjore, dhe nuk do të mund të lirohet më vonë se një periudhë prej dyzet e tetë orësh, duke filluar me momentin e arrestimit të tij sipas këtij neni.
Shqyrtimi periodik
96. Shtojca 8, Pjesa II e Aktit të vitit 2000 përcakton dispozita të detajuara që rregullojnë ndalimin e çdo personi të arrestuar në bazë të këtij Akti.
97. Në përputhje me paragrafin 21, ndalimi i një personi duhet të rishikohet periodikisht nga një oficer i rishikimit. Shqyrtimi i parë duhet të kryhet sa më shpejt që është e mundur pas kohës së arrestimit të personit. Duhet të kryhen komente pasuese, të kufizuara në intervale prej jo më shumë se dymbëdhjetë orësh, përveçse në raste të veçanta. Asnjë rishikim i ndalimit të një personi nuk duhet të kryhet pas një urdhri që shtrihet mbi paraburgimin e tij, i cili është lëshuar nga gjykata (shih paragrafin 100 sipër).
98. Paragrafi 23 i jep të drejtën një oficeri shqyrtues të autorizojë vazhdimin e paraburgimit të një personi, vetëm nëse bindet se është i domosdoshëm: (a) për të marrë prova relevante, qoftë me pyetje, apo çdo mënyrë tjetër; (b) për të ruajtur dëshmitë përkatëse; ose (c) për të pritur rezultatin e ekzaminimit, apo analizës së ndonjë dëshmie relevante. Vazhdimi i paraburgimit nuk mund të autorizohet sipas (a) ose (b) nëse zyrtari i shqyrtimit nuk është i bindur se hetimi është duke u zhvilluar me kujdesin dhe shpejtësinë e duhur. "Prova relevante", është dëshmi që ka të bëjë me kryerjen nga ana e personit të ndaluar të një shkelje të përcaktuar në Akt, ose tregon se personi i ndaluar ka qenë i përfshirë në kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e akteve të terrorizmit.
99. Në përputhje me paragrafin 26, para se të përcaktojë nëse do të autorizojë vazhdimin e paraburgimit të një personi, një oficer rishikimi duhet t’i japë personit të ndaluar, ose avokatit të tij mundësinë për të bërë deklarata me gojë ose me shkrim në lidhje me paraburgimin.
Garancitë e paraburgimit të mëtejshëm të lëshuara nga një autoritet gjyqësor
100. Paragrafi 29 i Shtojcës 8 i jep të drejtën një prokurori të kurorës, ose zyrtari të lartë të policisë për të aplikuar në gjykatë për lëshimin e një urdhri paraburgimi të mëtejshëm. Sipas paragrafit 36, nëse kërkesa është për të zgjatur paraburgimin deri në një maksimum prej katërmbëdhjetë ditësh nga dita e arrestimit, mund të bëhet nga një gjyqtar qarku. Aplikimet për paraburgimin e mëtejshëm përtej katërmbëdhjetë ditëve duhet të kalohen para gjyqtarit të Gjykatës së Lartë, i cili mund të autorizojë paraburgimin deri në një maksimum prej njëzet e tetë ditësh në total nga data e arrestimit. Neni 41 (7) i Ligjit parashikon që kur një kërkesë për sa i përket ndalimit të një personi është lëshuar sipas paragrafit 29 ose 36 të kapitullit 8, ai mund të ndalohet për periudhën e specifikuar në urdhër.
101. Në zbatim të paragrafit 31 të shtojcës 8, një personi të ndaluar duhet t’i jepet njoftimi për aplikimin për një urdhër paraburgimi të mëtejshëm dhe shkaqet për të cilat kërkohet ky paraburgim. Paragrafi 33 i lejon personit të paraburgosur të bëjë paraqitje me gojë ose me shkrim në lidhje me kërkesën për një urdhër ndalimi të mëtejshëm dhe i jep të drejtën për përfaqësim ligjor në seancë. Në përputhje me paragrafin 33 (3), gjykata mund të përjashtojnë personin e paraburgosur dhe avokatin e tij nga çdo pjesë e seancës dëgjimore.
102. Paragrafi 34 përcakton se personi i cili ka bërë një kërkesë për urdhër mund të aplikojnë që informacioni mbi të cilin mbështetet ai t’i vihet në dispozicion atij dhe avokatit të tij. Një gjykatë mund të lëshojë një urdhër të tillë vetëm nëse bindet se ka baza të arsyeshme për të besuar se, në qoftë se informacioni i jepet personit, nuk do të ndërhyhej apo dëmtohej prova; pengohej kapja e tij, pengohej prokuroria apo dënimi i një terroristi të dyshuar, duke u bërë më i vështirë për shkak të qenies së tij në dijeni; parandalimi i një akti terrorist do të bëhej më i vështirë; do të ndërhyhej për grumbullimin e informacionit për kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e një akti terrorist; ose do të kishte lëndim fizik për një person.
103. Paragrafi 32 (1) parashikon se një urdhër paraburgimi i mëtejshëm mund të lëshohet vetëm nëse ka baza të arsyeshme për të besuar se paraburgimi i mëtejshëm i personit është i nevojshëm dhe se hetimi është duke u zhvilluar me kujdesin e duhur. Në përputhje me paragrafin 32 (1a), paraburgimi i mëtejshëm i një personi është "i domosdoshëm" nëse është i nevojshëm për të marrë prova relevante ose në pyetje personin; për të ruajtur prova relevante; ose për të pritur rezultatin e ekzaminimit, apo analizës së ndonjë dëshmie relevante. "Prova relevante", është dëshmia që ka të bëjë me kryerjen nga ana e personit të ndaluar të një shkelje të përcaktuar në Aktin e vitit 2000, ose tregon se personi i ndaluar ka qenë i përfshirë në kryerjen, përgatitjen apo nxitjen e akteve të terrorizmit.
104. Në Ward k. Police Service of Northern Ireland, [2007] UKHL 50, Dhoma e Lordëve analizoi ligjshmërinë e dispozitave të Shtojcës 8 në rastin e shqyrtimit të një kërkese për zgjatje të paraburgimit, kur gjyqtari kishte përjashtuar kërkuesin dhe avokatin e tij nga një seancë për rreth dhjetë minuta, në mënyrë që informacioni të vlerësohej me dyer të mbyllura. Kërkuesi kërkoi shqyrtimin gjyqësor të vendimit për dhënien e urdhrit të paraburgimit të mëtejshëm dhe kërkesa e tij u refuzua. Apeli i tij në Dhomën e Lordëve u rrëzua. Komiteti shpjegoi:
"11. Neni 41 i Ligjit ... mundëson që një polic të arrestojë pa arsyetuar një person për të cilin ai me të drejtë dyshon të jetë terrorist. Gjatësia e paraburgimit që mund të pasojë një arrestim të tillë është subjekt i një orari të ndërtuar me kujdes. Ky afat kohor është subjekt i një sërë masave mbrojtëse procedurale të ndërtuara me kujdes. E drejta e personit të ndaluar për të kërkuar të lirohet kërkon t’i kushtohet kujdes shumë i madh masave mbrojtëse."
105. Pas shqyrtimit të kujdesshëm të dispozitave të aktit të vitit 2000 që lejojnë personin e paraburgosur dhe përfaqësuesin e tij të përjashtohen nga një seancë, Komisioni deklaron:
"27. Procedura para organit gjyqësor, e parashikuar nga paragrafi 33, është konceptuar në interes të personit të ndaluar dhe jo të policisë. Ajo i jep personit të drejtën të përfaqësojë dhe të përfaqësohet në seancë. Por, ajo njeh edhe natyrën e ndjeshme të hetimeve që autoriteti gjyqësor mund të dëshirojë të kryejë në interesin më të mirë të atij personi, kur ka baza të arsyeshme për të besuar se paraburgimi i mëtejshëm është i nevojshëm. Sa më shumë që futesh në thellësi të shqyrtimit të kësaj çështjeje, aq më e ndjeshme ka të ngjarë të jetë. Sa më e gjatë të jetë periudha gjatë së cilës lejohet zgjatja e afatit të paraburgimit, aq më të rëndësishme janë arsyet për aplikim dhe shqyrtim të kujdesshëm.
28. Ashtu si në këtë rast, nevoja e shqyrtimit nga autoriteti gjyqësor mund të prevalojë mbi të drejtën e policisë për të refuzuar linjën e pyetjeve që do t’i bëhen të dyshuarit, derisa ai të intervistohet. Kjo nuk do të jetë në dëm të personit të arrestuar, pasi autoriteti gjyqësor mund të shqyrtojë këtë çështje më nga afër, për të parë nëse testi për zgjatje të paraburgimit është plotësuar. Pushteti, në këtë rast nuk do të jetë duke u përdorur kundër personit të ndaluar, por për të mirën e tij.
29. Mund të ketë raste kur ekziston rreziku që fuqia e dhënë autoritetit gjyqësor nga paragrafi 33 (3) do të veprojë në dëm të personit të paraburgosur. Këto raste kanë të ngjarë të jenë të rralla, por autoriteti gjyqësor duhet të jetë gjithmonë i kujdesshëm për të mos ushtruar pushtetin e tij në këtë mënyrë."
Kompetenca për kërkimet sipas Aktit të vitit 2000
106. Shtojca 5 e Aktit të vitit 2000 përcakton kompetencat në lidhje me kërkimet. Paragrafi 1 i shtojcës 5 lejon një polic të aplikojë për lëshimin e një urdhri për qëllimet e një hetimi terrorist, të autorizojnë ndonjë polic të hyjë në godina, të kërkojë, të konfiskojë dhe të mbajë çdo send të gjetur. Për sa i përket bazës materiale të paragrafit 1 (3), ky i fundit është i rëndësishëm nëse polici ka baza të arsyeshme për të besuar se ka të ngjarë të jetë me vlerë të konsiderueshme për një hetim terrorist dhe duhet të konfiskohen për të parandalohet fshehja, humbja, dëmtimi, ndryshimi, apo shkatërrimi i tij.
107. Paragrafi 1 (5) parashikon se gjyqtari mund të pranojë kërkesën, nëse bindet se urdhri kërkohet për qëllimet e një hetimi terrorizmi; ka baza të arsyeshme për të besuar se në banesat e personave ka sende materiale të cilat ka të ngjarë të jenë me vlerë të konsiderueshme, qoftë vetë ose së bashku me materiale të tjera, për hetimin e terrorizmit; dhe se çështja ka të ngjarë të jetë e nevojshme në rrethanat e rastit.
C. Shqyrtimi gjyqësor
Përshtatshmëria e masës
(A) Vendimet e arrestimit dhe ndalimit
108. Në çështjen R. Rawlinson & Hunter Trustees dhe të tjerët kundër Gjykatës kriminale qendrore & Anor [2012] EWHC (Admin) 2254, paditësi ishte arrestuar dhe kërkoi të kundërshtojë me anë të shqyrtimit gjyqësor vendimin për arrestimin e tij. Edhe pse ka pasur disa diskutime nëse shqyrtimi gjyqësor ishte mjeti i përshtatshëm, policia ka pranuar se shqyrtimi gjyqësor ishte mënyra e duhur për të kundërshtuar vendimin e arrestit dhe Gjykata e Divizionit ra dakord. Duket se paditësi kishte pranuar në procedurën para gjykatës se nuk kishte asnjë mosmarrëveshje të konsiderueshme faktike mes palëve dhe kërkesa mund të zgjidhej në bazë të provave të dokumentuara.
(B) Vendimet për të lëshuar urdhër-kërkimi
109. Në çështjen Bell kundër Greater Manchester Police [2005] EWCA Civ 902, paditësi kërkoi të kundërshtojë vlefshmërinë e urdhrit të kërkimit përmes procesit civil. Ai u ankua se urdhri ishte marrë në mënyrë të gabuar dhe se nuk identifikohej me materialin objekt të këtij kërkimi. Gjykata e Apelit ra dakord me arsyetimin e gjykatës së shkallës së parë se rruga e duhur për të kundërshtuar vlefshmërinë e urdhrit ishin procedurat për shqyrtimin gjyqësor.
110. Në çështjen R (Goode) kundër Court Crown të Nottingham [2013] EWHC 1726 (Admin) Gjykata Administrative deklaroi:
"51. Çështja e urdhrit të kërkimit është një akt gjyqësor. Do të ishte një zhvillim origjinal dhe i habitshëm i ligjit, nëse një gjykatë me juridiksion të barabartë me një gjykatë tjetër gëzon të drejtën të shpallë të pavlefshëm aktin gjyqësor të gjykatës tjetër ..."
111. Gjykata thekson se, ndërsa një konfiskim i pasurisë pa autoritet gjyqësor mund të kundërshtohet në Gjykatën e Kurorës, një urdhër i lëshuar nga autoritet gjyqësore mund të prishet ose të shpallet i paligjshëm vetëm nga Gjykata Administrative në procedurat për shqyrtimin gjyqësor të pushtetit të ushtruar nga Gjykata e Magjistraturës ose Gjykata e Kurorës.
112. Në çështjet R (Lees dhe të tjerët) kundër Gjykatës së Magjistraturës së Solihull [2013] EWHC 3779 (Admin), Gjykata e Divizionit, duke cituar R (Goode), ka pohuar se ishte e qartë se mjeti i vetëm për të kundërshtuar vlefshmërinë e urdhrit për kërkim ishin procedurat e rishikimit gjyqësor.
Apeli kundër refuzimit për dhënien e lejes
113. Rregulli 52,15 i Rregullave të Procedurës Civile ("CPR") parashikon:
"(1) Kur leja për të aplikuar për shqyrtim gjyqësor është refuzuar nga Gjykata e Lartë, personi mund të aplikojë në Gjykatën e Apelit për të apeluar mbi lejen".
114. Neni 18 (1) i Aktit 1981 të Gjykatës së Lartë, në lidhje me çështjen në fjalë parashikon:
"Asnjë apelim nuk mund të ngrihet në Gjykatën e Apelit:
(A) ... nga një vendim i Gjykatës së Lartë mbi çështje penale apo çdo çështje tjetër"
115. Në çështjen Amand kundër Sekretarit dhe Ministrit të Mbrojtjes së Qeverisë së Mbretërisë së Holandës [1943] AC 147, Dhoma e Lordëve vendosi se refuzimi i kërkesës për habeas corpus për një person të arrestuar me qëllim ekstradimin, ishte një vendim për një "shkak ose çështje penale"(siç përcaktohet në Aktin paraardhës). Viscount Simon LC deklaroi:
"Ky dallim mes rasteve të habeas corpus në një çështje penale, dhe rastet kur çështja nuk është penale shkon pas, shumë larg në kohë ... Është natyra dhe karakteri i procedurës në të cilën habeas corpus është kërkuar, ajo që ofron testin. Nëse nga çështja është rezultat i drejtpërdrejtë mundësia e gjykimit dhe dënimit të kërkuesit për një vepër për të cilën dyshohet, nga një gjykatë që ka juridiksion për ta bërë këtë, atëherë çështja është penale."
116. Zoti Wright shpjegoi:
"Parimi që unë nxjerr nga autoritetet që kam cituar dhe autoritetet e tjera përkatëse që kam konsultuar, është se në qoftë se shkaku ose çështja në përfundim mund të rezultojë në dënimin e personit të akuzuar, me një dënim të tillë si burgimi ose gjoba, atëherë kemi të bëjmë me “shkak penal ose çështje penale." Personi i akuzuar është duke u vënë në rrezik. Çdo urdhër i nxjerrë në një kauzë, ose çështje e tillë nga një gjykatë angleze, është një urdhër në një çështje penale, edhe pse urdhri, në vetvete, është neutral në karakter dhe në mënyrë të barabartë mund të jetë nxjerrë për një arsye apo çështje, e cila është ose jo penale. Urdhri mund të mos përfshijë ndëshkimin në bazë të ligjit anglez, por në qoftë se efekti i tij është subjekt i aplikimit të ligjit anglez, personat të akuzuar në bazë të juridiksionit penal të një vendi të huaj, përpara ligjit anglez konsiderohen se ndaj tyre urdhri është lëshuar në një çështje penale."
117. Së fundi, Zoti Porter deklaroi:
"Kjo nuk do të thotë se, që çështja të jetë penale duhet të jetë e gjitha kriminale. Mjafton, që procedura për të cilin urdhri u kërkua të jetë kriminale, p.sh., rikuperimi i një shume të ulët nuk është në vetvete një çështje penale, por zbatimi i saj nga magjistratët me lëshim urdhri është i tillë. Në qoftë se një rast është deklaruar nga ato si e drejtë e tyre për ta zbatuar atë dhe se rasti është përcaktuar nga Gjykata e Lartë, atëherë asnjë ankesë nuk qëndron ... Procedimi, për të cilin ka nisur apelimi duhet të jetë procedim penal, por ky nuk duhet domosdoshmërish të përfundojë në një gjykim penal, apo dënim. Është e mjaftueshme që akuza e ngritur ndaj personit të jetë një akuze penale."
118. Në çështjen R (Guardian News dhe Media Ltd) kundër Gjykatës së Magjistraturës së Westminsterit [2011] EWCA Civ 1188, një gazetë kishte kërkuar, por pa sukses aksesi në dokumentet e administruara nga Gjykata e Magjistraturës në procedurat e ekstradimit. Gjykata e Divizionit mbështeti vendimin e gjykatësit të qarkut. Çështja u ngrit në Gjykatën e Apelit për të analizuar nëse procedurat kishin "shkak penal ose ishin çështje penale". Gazeta pranoi se procedurat e ekstradimit kishin "shkak penal ose ishin çështje penale", por ka pohuar se urdhri që refuzon aksesin gazetaresk në materialin themelor nuk kishte asnjë lidhje. Zoti Neuberger, duke arsyetuar vendimin e gjykatës, ka ndërmarrë një rishikim të autoriteteve në zonë dhe vlerëson se aplikimi i gazetës ka qenë tërësisht indirekt në lidhje me procedurat e ekstradimit dhe i bërë nga një subjekt jo palë i këtyre procedurave. Urdhri i gjykatësit të qarkut nuk e ka thirrur juridiksion penal të Gjykatës së Magjistraturës dhe nuk kishte asnjë ndikim mbi procedurat kriminale (d.m.th. ekstradimin). Zoti Neuberger ka shprehur mendimin se "çdo lloj koherence e fundit në lidhje me qëllimin dhe efektin e nenit 18 (1) (a) mund të sigurohet vetëm nga Gjykata e Lartë", dhe arriti në përfundimin se mënyra më e mirë për të aplikuar jurisprudencën e komplikuar të zhvilluar gjatë tridhjetë e pesë viteve të fundit, dhe për të siguruar koherencën, ishte të tregohej se Gjykata e Apelit kishte juridiksion për të shqyrtuar apelin në këtë çështje.
119. Në dhjetor 2014, në vendimin në çështjen Panesar dhe të tjerët kundër HM Revenue and Customs [2014] EWCA Civ 1613, Gjykata e Apelit shqyrtoi kuptimin e "shkakut ose çështjes penale" sipas nenit 59 të Drejtësisë Penale dhe Aktit të Policisë të vitit 2001, në një rast në lidhje kontrollin e pronës, në përputhje me urdhrin e kërkimit, i cili u prish më pas. Gjykata gjeti se çështja në fjalë kishte një "shkak penal ose ishte çështje penale" dhe arriti në përfundimin se nuk kishte juridiksion për të shqyrtuar ankesën. Kërkuesit ishin të detyruar ta bënin kërkesën e tyre në Gjykatën e Divizionit , kërkesë në lidhje me legjitimitetin e kësaj pike të ligjit të një rëndësie të përgjithshme dhe të ngrinin ankesën e tyre në Gjykatën Supreme. Lord Justice Burnett iu referua paqartësisë së autoriteteve në interpretimin e “shkakut apo çështjes penale”, dhe pranoi se autoritetet kishin ngritur disa pasiguri në rritje dhe disa mospërputhje, ashtu sikurse Zoti Neuberger njohu në rastin Guardian.
Akti i të Drejtave të Njeriut 1998
120. Neni 3 (1) i Aktit të të Drejtave të Njeriut, i vitit 1998 ("Akti i të Drejtave të Njeriut") kërkon që legjislacioni të jetë plotësisht i kuptuar, për aq sa është e mundur, në mënyrë që të interpretohet pajtueshmëria e tij me Konventën.
121. Neni 4 i Ligjit, në lidhje me çështjen konkrete parashikon:
"(1) Paragrafi (2) zbatohet në çdo procedurë në të cilën gjykata përcakton nëse një dispozitë e legjislacionit primar është në përputhje me të drejtën e Konventës apo jo.
(2) Nëse gjykata është e bindur se dispozita është e papajtueshme me një të drejtë të Konventës, ajo mund të bëjë një deklaratë të kësaj papajtueshmërie."
122. Neni 6 (1) i Aktit parashikon se është e paligjshme për një autoritet publik të veprojë në një mënyrë që është në kundërshtim me një të drejtë të Konventës. Neni 6 (2) shpjegon se:
"Paragrafi (1) nuk zbatohet për një akt nëse:
(A) si rezultat i një apo më shumë dispozitave të legjislacionit primar, autoriteti nuk mund të veprojë ndryshe; ose
(B) në rastin e një ose më shumë dispozitave të një legjislacioni primar, i cili nuk mund të interpretohet, ose të japë efekt në një mënyrë që të jetë në përputhje me të drejtat e Konventës, dhe autoriteti ishte duke vepruar në mënyrë që këto dispozita të jepnin efekt apo të zbatoheshin".
123. Neni 7 (1) parashikon se një person i cili pretendon se një autoritet publik ka vepruar në mënyrë të paligjshme në bazë të nenit 6 (1), mund të iniciojë procedura kundër autoritetit.
124. Neni 8 (1) i Aktit parashikon se një gjykatë mund të caktojë një çmim për dëmet në lidhje me çdo akt të autoritetit publik të cilin gjykata e përcakton të paligjshëm.
LIGJI
SHKELJA E PRETENDUAR E NENIT 5 §§ 2 dhe 4 TË KONVENTËS, NË LIDHJE ME PARASHIKIMET MBI SIGURIMIN E INFORMACIONIT
125. Kërkuesit u ankuan se nuk u ishte dhënë informacioni i duhur nga ana e policisë në lidhje me akuzat specifike ndaj tyre për t’iu mundësuar të kundërshtonin në mënyrë efektive ligjshmërinë e ndalimit të tyre. Ata u mbështetën në nenin 5 §§ 2 dhe 4 të Konventës, e cila në lidhje me këtë çështje parashikon si më poshtë:
"2. Çdo person i arrestuar duhet të informohet menjëherë, në një gjuhë që ai e kupton, për arsyet e arrestimit të tij dhe për çdo akuzë kundër tij."
"4. Çdokush që privohet nga liria me arrestim ose burgim, ka të drejtë të bëjë ankim në gjykatë, me qëllim që kjo e fundit të vendosë, brenda një afati sa më të shkurtër, për ligjshmërinë e burgimit të tij dhe të urdhërojë lirimin, në qoftë se burgimi është i paligjshëm."
Pranueshmëria
Parashtrimet e palëve
126. Pozicioni i Qeverisë është se në lidhje me këtë ankesë, kërkuesit nuk shteruan mjetet e brendshme në dispozicion, në dy aspekte. Së pari, ata nuk ngritën një procedim ligjor privat në lidhje me ankesën e tyre rreth dhënies së informacionit, në lidhje me arrestimin dhe paraburgimin e tyre. Qeveria vuri në dukje se Gjykata e Divizionit kishte konstatuar se kërkesat duhet të ishin bërë në kuadër të një procedimi ligjor privat, sepse ato ngrenë çështje të fakteve të ndjeshme, të papërshtatshme për procedurat e rishikimit gjyqësor. Në dritën e vendimit të Gjykatës së Divizionit, kërkuesit padyshim mund të inicionin një procedurë për shpërblim të dëmeve civile që pretendonin në lidhje me arrestimin e tyre dhe dënimin fillestar. Qeveria theksoi se kërkuesit nuk kundërshtuan se ndalimi i tyre ishte i ligjshëm në bazë të legjislacionit të brendshëm, pavarësisht përputhjes me Nenin 5 të Konventës, kështu që e vetmja zgjidhje e përshtatshme do të ishte një deklaratë e papajtueshmërisë në bazë të Aktit të të Drejtave të Njeriut (shih paragrafin 121sipër). Meqë kërkuesit argumentuan se ata nuk ishin në gjendje të inicionin një kërkesë ligjore private nga Pakistani dhe nuk ishin në gjendje të merrnin rimbursim ligjor për procesin, atëherë Qeveria vuri në dukje se kërkuesit kishin përdorur pa vështirësi padinë gjyqësore dhe rasti ishte për shqyrtim para kësaj Gjykate. Me rëndësi është fakti se Qeveria argumentoi se kërkuesit në parim nuk ishin të përjashtuar nga marrja e ndihmës juridike dhe, në çdo rast, refuzimi për dhënien e ndihmës juridike nuk do ta kishte bërë jopraktike paraqitjen e një kërkese ligjore private.
127. Së dyti, Qeveria argumentoi se kërkuesit nuk kishin shteruar mjetet juridike në dispozicion, për shkak se ata nuk e kishin përsëritur kërkesën e tyre për leje për shqyrtim gjyqësor në Gjykatën e Apelit. Dispozita CPR parashikon ri përsëritjen e një aplikimi për leje në Gjykatën e Apelit sipas Rregullës 52.15 (1) (shih paragrafin 113 sipër). Megjithëse neni 18 (1) (a) i Aktit të vitit 1981 përjashtonte ankesa të tilla që nuk kishin "shkak penal apo nuk përbënin çështje penale" (shih paragrafin 114 sipër). Qeveria nuk ra dakord se ankesat e kërkuesve para Gjykatës së Divizionit binin në fushën penale. Gjykata e Divizionit pohoi se ankesa për shqyrtim gjyqësor, ose privat, në lidhje me arrestimin e kërkuesve dhe ndalimin fillestar të tyre duhet të ishte paraqitur në gjykatë në bazë të ligjit privat dhe pretendimeve kundër policisë, pasi ankesat ishim me natyrë civile.
128. Kërkuesit nuk pranuan se ata mund të paraqisnin një ankesë për shqyrtim privat, në lidhje me ankesat e tyre. Sipas pikëpamjes së tyre, kundërshtimet mund të ngriheshin vetëm përmes shqyrtimit gjyqësor. Ata, në mbështetje të pozicionit të tyre iu referuan vendimit të Gjykatës së Divizionit së Rawlinson (shih paragrafin 108 më lart), se ishte krejtësisht e përshtatshme për çështjet e arrestimit dhe paraburgimit, kundërshtimi me anë të shqyrtimit gjyqësor. Ata argumentuan se nuk do të kishte qenë e mundur të kërkonin në procesin ligjor privat, një deklaratë të papajtueshmërisë si bazë për paraburgimin e paligjshëm. Ata më tej argumentuan se ndihma juridike ishte e pamundur të merrej, veçanërisht duke pasur parasysh shkurtimet buxhetore dhe faktin që kërkuesit deri në atë fazë, ishin rezidentë jashtë shtetit.
129. Kërkuesit gjithashtu argumentuan se, në dritën e Nenit 18 (1) (a) të Aktit të vitit 1981, ata nuk kishin të drejtë të ri përsëritnin kërkesën e tyre për leje para Gjykatës së Apelit, nëse leja ishte refuzuar nga Gjykata e Divizionit për "shkak ose çështje penale". Ata insistuan se nuk kishte asnjë dyshim se të gjitha çështjet që shqyrtoheshin para Gjykatës së Divizionit ishin me shkak penal, ose çështje penale, kjo referuar vendimit të Gjykatës së Apelit në Panesar (shih paragrafin 119 më sipër).
Vlerësimi i Gjykatës
130. Që në hershmërinë e saj, makineria e mbrojtjes e themeluar nga Konventa është subsidiare (plotësuese) e mbrojtjes së të drejtave të njeriut të sistemeve kombëtare. Kjo Gjykatë ka të bëjë me mbikëqyrjen e zbatimit nga ana e shteteve kontraktuese të detyrimeve të tyre sipas Konventës. Ajo nuk mund dhe nuk duhet, të marrë përsipër rolin e Shteteve, përgjegjësia e të cilëve është për të siguruar se të drejtat dhe liritë themelore të mishëruara aty janë të respektuara dhe të mbrojtura në nivel të brendshëm kontraktues. Rregulli i shterimit të mjeteve të brendshme, pra, është një pjesë e domosdoshme e funksionimit të këtij sistemi të mbrojtjes. Shtetet janë të përjashtuara nga përgjegjësia për veprimet e tyre para një organi ndërkombëtar, përpara se ata të kenë pasur një mundësi për të venë në vend të drejtën e shkelur në sistemin e tyre ligjor dhe ata që dëshirojnë të thërrasin juridiksionin mbikëqyrës të Gjykatës për sa i përket ankesave kundër një shteti, në këtë mënyrë janë të detyruar të përdorin së pari mjetet e parashikuara nga sistemi ligjor kombëtar (shih, në mesin e shumë autoriteteve, Akdivar dhe të tjerët kundër Turqisë, 16 shtator 1996 § 65, Raportet e Gjykimeve dhe vendimeve 1996-IV; dhe Goughv kundër Mbretërisë së Mbretërisë së Bashkuar, nr. 49327 / 11, § 137, 28 tetor 2014).
131. Siç përcaktohet në vendimin e Akdivar (cituar më lart, §§ 66-67), një rekurs normal duhet të ishte ngritur nga kërkuesi, përmes mjeteve juridike të cilat janë në dispozicion dhe të mjaftueshme për të vënë në vend drejtësi në lidhje me shkeljet e pretenduara. Ekzistenca e mjeteve ligjore në fjalë duhet të jetë mjaft e sigurt, jo vetëm në teori, por edhe në praktikë, duke mos i munguar aksesimi dhe efektshmëria (shih gjithashtu Gough, cituar më lart § 138).
132. Sikurse Gjykata u shpreh edhe në Akdivar (cituar më lart, § 68), në hapësirën e shterimit të mjeteve të brendshme ka një shpërndarje të barrës së provës. Është detyrë e Qeverisë, e cila pretendon jo shterim të mjeteve të brendshme, të bindë Gjykatën se mjeti në dispozicion, në kohën përkatëse ishte efektiv në teori dhe në praktikë, që do të thotë, se ishte i aftë për të siguruar ri adresim në lidhje me pretendimet e kërkuesit dhe perspektiva të arsyeshme për sukses. Megjithatë, në momentin që barra e provës përmbushet nga Qeveria, është kërkuesi që duhet të provojë nëse mjeti ishte në fakt shterues, apo për disa arsye ishte i pamjaftueshëm dhe joefektiv në rrethanat e veçanta të rastit, ose nëse ka rrethana të veçanta që e shkarkojnë atë nga barra e provës (shih gjithashtu Gough, cituar më lart § 139).
133. Së fundi, zbatimi i rregullit duhet të bëjë të qartë se kompensimi i shkeljes së të drejtës realizohet për shkak të faktit se ajo është duke u aplikuar në kontekstin e makinerisë për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, që Palët Kontraktuese kanë rënë dakord për ta ngritur, dhe se për këtë arsye duhet të aplikohet me disa shkallë të fleksibilitetit dhe pa formalizëm të tepërt (shih Akdivar, cituar më lart, § 69, dhe Gough, cituar më lart § 140).
134. Në rastin konkret qeveria ka argumentuar se dy mjete ishin në dispozicion të kërkuesve për të ndjekur më tej ankesat e tyre në lidhje me pretendimin e pamjaftueshmërisë së informacionit të dhënë, në kohën e arrestimit dhe paraburgimit të tyre. Kërkuesit kundërshtuan disponueshmërinë e këtyre mjeteve në rastin e tyre.
135. Në përgjithësi, është zhgënjyese për Gjykatën ta gjejë veten në pozitën që i kërkohet të interpretojë saktë të drejtën e brendshme. Të dyja pyetjet, nëse kjo kërkesë duhet të kishte ndjekur procedurat ligjore private dhe nëse fjala "shkak apo çështje penale", pra për të përjashtuar juridiksionin e Gjykatës së Apelit, janë pyetje që zgjidhen më mirë nga gjykatat e brendshme. Megjithatë, Gjykata e sheh të nevojshme të vlerësojë nëse mjetet e brendshme janë shteruar dhe kur ka një mosmarrëveshje ndërmjet palëve në lidhje me efektivitetin e një mjeti të caktuar, gjykata do të vendosë për këtë çështje në përputhje me parimet e përshkruara më lart (shih paragrafët 130-133) .
136. Në lidhje me pyetjen e parë, sipas Gjykatës së Divizionit, ishte e qartë se procedurat e zgjidhjes private ishin të përshtatshme të kundërshtonin arrestimin dhe paraburgimin e bërë nga policia, në rastin e kërkuesve. Siç u përmend më lart, në parim është e drejta e gjykatave të brendshme të adresojnë pyetje të tilla dhe e drejta e një gjykate të pavarur, si ajo e Divizionit në rastin konkret, të përcaktojë se një mjet i brendshëm është në dispozicion dhe të bëjë provën prima facie për ekzistencën e tij. Kërkuesit e përmendur në rastin e Rawlinson (shih paragrafin 108 më lart) mbështetën argumentin se shqyrtim gjyqësor, dhe jo procedura e zgjidhjes private, ishte rruga e duhur për të kundërshtuar vendimet e arrestimit dhe paraburgimit. Megjithatë, nuk duket se vendimi i Gjykatës së Divizionit në këtë çështje siguron mbështetje për rregullin e përgjithshëm dhe vetë kërkuesit nuk treguan ndonjë paragraf të veçantë të vendimit, në mbështetje të interpretimit të tyre. Për më tepër, në fillim të procedimit kishin pohuar se do të ishte e pamundur të merrnin ndihmë ligjore për procedurat e zgjidhjes private, sikurse dhe Qeveria vuri në dukje (shih paragrafin 126 më lart), ata në parim nuk ishin të përjashtuar nga mundësia e kërkesës për ndihmë ligjore. Në këto rrethana, dhe në mungesë të ndonjë autoriteti të cituar, apo shembuj të një kufizimi në dhënien e ndihmës juridike, në raste të tilla si ai i kërkuesve, argumenti se ndihma juridike nuk do t’i vihej në dispozicion është tërësisht spekulativ.
137. Më tej, Gjykata është e mendimit se kërkuesit kanë dështuar për të treguar se ata nuk ishin në gjendje të ri përsëritnin kërkesën e tyre për leje për shqyrtim gjyqësor në Gjykatën e Apelit. Gjykimi i brendshëm i cituar nga kërkuesit dhe vendime të tjera të cilave ata i referohen (shih paragrafët 115-119 më sipër), janë një ndihmë e vogël, duke qenë se rëndësi kryesore kishte konstatimi i faktit se "çështja penale" ishte në “rrezik”, në këto raste pasonte një diskutim i kujdesshëm i fakteve specifike të rasteve. Vendimet e gjykatave shprehin paqartësi rreth kuptimit të "çështjes penale", sikurse Z. Neuberger ka shprehur pikëpamjen se vetëm Gjykata e Lartë ka të drejtë të zgjidhë çështjen (shih paragrafin 118 më lart). Më pas, në Panesar, Gjykata e Apelit njohu pasigurinë dhe paqartësinë e autoriteteve në lidhje me çështjen e mësipërme (shih paragrafin 119 më lart). Duke qenë se, gjykata në këtë rast arriti në përfundimin se kishim të bënim me "shkak penal të çështjes", pasoi një shqyrtim i kujdesshëm i nenit 59 i Drejtësisë Penale dhe Ligjit të Policisë 2001, në bazë të dispozitave ligjore të të cilit ishte ngritur çështja. Kjo dispozitë nuk përfshihej në rastin në fjalë. Duke pasur parasysh se Gjykata e Divizionit konstatoi natyrën private të ankesës së kërkueseve, nuk mund të thuhet me siguri se Gjykata e Apelit do të vendoste se çështja në fjalë kishte të bënte me një "çështje penale" dhe se gjykata nuk kishte juridiksion në këtë rast.
138. Rregulli i shterimit, në nenin 35 § 1 pasqyron rolin tërësisht plotësues të mekanizmit të Konventës. Fakti që kërkuesit kontestojnë vendimet e Gjykatës e Divizionit, gjykohen në shkallë të parë, si për natyrën e kërkesave të ngritura, ashtu edhe për mjetet e brendshme në dispozicion, theksojnë rëndësinë e rishikimit të këtij vendimi nga Gjykata e Lartë. Gjykata është e kënaqur me shpjegimet e Qeverisë, të cilat për kohën përkatëse kanë treguar disponueshmërinë e mjeteve, efektivitetin e tyre në teori dhe në praktikë, që do të thotë, se ata ishin të aftë për të siguruar kompensimin lidhur me ankesën e kërkuesve dhe iu ofruan mundësi të arsyeshme për sukses. Kërkuesit kanë dështuar të provojnë se këto mjete ishin të pamjaftueshme dhe joefektive në rrethanat e veçanta të rastit të tyre, ose se kanë ekzistuar rrethanat e veçanta që i përjashtonin ata nga ndjekja e tyre.
139. Ankesat e kërkuesve sipas nenit 5 §§ 2 dhe 4 në lidhje me dhënien e informacionit nga policia, në lidhje me arsyet e arrestimit dhe paraburgimit janë të papranueshme dhe duhet të refuzohen në përputhje me nenin 35 §§ 1 dhe 4 të Konventës.
SHKELJA E PRETENDUAR E NENIT 5 § 4 TË KONVENTËS NË LIDHJE ME PROCEDURAT PËR DHËNINEN E GARANCIVE TË PARABURGIMIT TË MËTEJSHËM
140. Kërkuesit u ankuan se procedura për dëgjimin e kërkesave të tyre për urdhrin e mëtejshëm të paraburgimit, sipas Shtojcës 8 të Aktit të vitit 2000 (shih paragrafët 100-103 më sipër) ishin të papajtueshme me nenet 5 § 4 dhe 6 § 1, sepse lejuan marrjen e provave në seanca të mbyllura dhe nuk kishte parashikime për përfaqësim me avokatë të veçantë. Gjykata konsideron se ankesa duhet të shqyrtohet vetëm sipas nenit 5 § 4 të Konventës, i cili parashikon:
“Çdokush që privohet nga liria me arrestim ose burgim, ka të drejtë të bëjë ankim në gjykatë, me qëllim që kjo e fundit të vendosë, brenda një afati sa më të shkurtër, për ligjshmërinë e burgimit të tij dhe të urdhërojë lirimin, në qoftë se burgimi është i paligjshëm."
141. Qeveria kundërshtoi argumentet e kërkuesve.
Pranueshmëria
142. Qeveria e pranoi se neni 18 (1) (a) i Aktit të vitit 1981 (shih paragrafin 114 më sipër) mund të ketë penguar një ankim në Gjykatën e Apelit, në lidhje me këtë kërkesë. Ata nuk argumentuan se kjo kërkesë ishte e papranueshme për arsye të mos shterimit të mjeteve të brendshme.
143. Gjykata është e bindur se kërkesa ngre çështje të diskutueshme sipas nenit 5 § 4 të Konventës, në mënyrë që ajo të mos refuzohet si e pabazuar brenda kuptimit të nenit 35 § 3 (a) të Konventës. Gjykata më tej konsideron se kërkesa nuk është e papranueshme për ndonjë arsye tjetër. Prandaj, ajo duhet të deklarohet e pranueshme.
Themeli
Parashtrimet e palëve
(A) Kërkuesit
144. Kërkuesit u shprehën se ata nuk bënë kërkesë para Gjykatës së Magjistraturës së Westminster për mbrojtje me avokat, por argumentuan se e drejta për një avokat të veçantë duhet të kishte qenë e qartë në legjislacionin e tyre. Ata pranuan se garancitë procedurale në nenin 5 § 4 nuk ishin të pandryshueshme. Megjithatë, ata pohuan se në qoftë se të dy gjykatat, ajo e brendshme dhe evropiane kishin mbajtur qëndrimin se ofrimi i avokatëve të veçantë dhe informacioneve të mjaftueshme në seanca të hapura, ishin të nevojshme për të mbrojtur të drejtat e individëve, sipas nenit 5, kur ka pasur një ndërhyrje në këto të drejta si rezultat i privimit të lirisë, atëherë duhej të ishte respektuar ky nivel i mbrojtjes së të drejtave, pasi e drejta e lirisë rrezikonte të shkelej. Dështimi për të siguruar dhënien e informacionit për kërkuesit e komplikoi problemin. Në këto rrethana, vendimet u bënë, ose mund të ishin bërë, pothuajse tërësisht të bazuara në dëshmitë e dhëna në seanca të mbyllura. Në pikëpamjen e kërkuesve, Qeveria kishte dështuar për të justifikuar qëndrimin e saj se rasti i tyre dallonte nga çështja A. dhe të tjerët kundër Mbretërisë së Bashkuar [GC], nr. 3455/05, GJEDNJ 2009.
(B) Qeveria
145. Qeveria argumentoi se kërkesat procedurale të nenit 5 § 4 nuk ishin të pandryshueshme, por vareshin nga rrethanat e veçanta. Ata theksuan se çështja e kërkueseve përbëhej nga një hetim shumë kompleks për një sulm të dyshuar terrorist.
146. Në çështjen A. dhe të tjerët, të cituar më lart, Qeveria vuri në dukje se kërkuesit, në këtë rast u arrestuan për një total prej vetëm trembëdhjetë ditë dhe se kërkesat e nenit 5§4 u aplikuan ndaj kohëzgjatjes së ndalimit, ose kohës së pacaktuar në pritje të akuzës. Gjithsesi, kërkuesit nuk u privuan nga i gjithë informacioni në dispozicion të Gjykatës së Qarkut, atyre nuk iu privuan të drejtat e parashikuara në nenin 5 § 4, sepse: (i) ata u informuan për bazën ligjore dhe arsyet e ndalimit të tyre; (ii) ata u përfaqësuan në mënyrë të ligjshme dhe kishin të drejtë të parashtronin kërkesat e tyre në Gjykatën e Qarkut, si dhe të merrnin prova, apo të pyesnin dëshmitarët; (iii) shpjegimi më i hollësishëm i arsyeve për të cilat po kërkohej paraburgimi ishte plotësisht në dispozicion të gjyqtarëve të Qarkut , edhe pse nuk iu bënë të njohura kërkuesve; (iv) procedura u mundësonte gjyqtarëve të Gjykatës së Qarkut të jepnin një shpjegim të detajuar për dyshimet, kështu ata mund të bënin pyetje dhe, në qoftë se nuk ishin të kënaqur, të refuzonin urdhrin e paraburgim; dhe (v) nëse e konsideronin të përshtatshme, gjyqtarët e Gjykatës së Qarkut mund të urdhëronin caktimin e një avokati të veçantë.
Vlerësimi i Gjykatës
(A) Parimet e përgjithshme
147. Sipas Gjykatës, në çështjen A. dhe të tjerët, të cituar më lart, § 203, kërkesat e drejtësisë procedurale sipas nenit 5 § 4 nuk imponojnë zbatim uniform dhe standarde të pandryshueshme, pavarësisht nga konteksti i fakteve dhe rrethanave. Si rregull i përgjithshëm, sipas nenit 5 § 4 procedura duhet të ketë një karakter gjyqësor, por nuk është gjithmonë e nevojshme që procedura të ndiqet nga të njëjtat garanci si ato të kërkuara në nenin 6 për çështje gjyqësore penale, apo civile. Garancitë që ofrohen duhet të jenë të përshtatshme për llojin e privimit të lirisë në fjalë.
148. Privimi i A-së nga liria sipas nenit 5 § 1 (c), si në rastin në fjalë, është i lejuar kur ekziston një dyshim i arsyeshëm se një person ka kryer një vepër penale. Një pyetje kyç për një gjykatë që shqyrton ligjshmërinë e paraburgimit është nëse ekziston një dyshim i arsyeshëm. Autoritetet duhet të paraqesin prova para gjykatës që demonstrojnë bazën për dyshim të arsyeshëm. Këto prova, në parim duhet t’i bëhen të ditura kërkuesit për t’i mundësuar atij të kundërshtojë bazat mbi të cilat mbështeten akuzat.
149. Megjithatë, sikurse Gjykata ka shpjeguar, krimet terroriste i përkasin një kategorie të veçantë. Për shkak të rrezikut të humbjes së jetës dhe vuajtjeve njerëzore, policia është e detyruar të veprojë me urgjencë në përcjelljen e të gjitha informatave, duke përfshirë informacionin nga burime sekrete. Më tej, policia mund të ketë arrestuar një terrorist të dyshuar në bazë të informacionit që është i besuar, pa vënë në rrezik burimin e informacionit, por që nuk mund të zbulohej në gjykatë për të dyshuarit. Neni 5 § 1 (c) i Konventës, nuk duhet të aplikohet, në mënyrë të tillë që të vë në vështirësi disproporcionale autoritetet policore në marrjen e masave efektive për të luftuar terrorizmin e organizuar, në kryerjen e detyrave së tyre sipas Konventës për të mbrojtur të drejtën e jetës dhe të drejtën e sigurisë së anëtarëve të publikut. Shtetet Kontraktuese nuk mund të përcaktojnë arsyeshmërinë e dyshimit me argumentim se arrestimi i një terroristi të dyshuar u arrit duke zbuluar burimet konfidenciale të informacionit mbështetës, apo edhe fakte të cilat janë të prirura të tregojnë burime të tilla, ose identitetin e tyre (shih çështjen Fox, Campbell dhe Hartley kundër Mbretërisë së Bashkuar, 30 gusht 1990 §§ 32-34, Nr.182 Seria A). Vijon, se neni 5 § 4 nuk mund të kërkojë zbulimin e materialeve të tilla, apo nuk pengon mbajtjen e një seance të mbyllur për të lejuar që një gjykatë të marrë në konsideratë materiale konfidenciale. Në bazë të nenit 5 § 4, autoritetet duhet të zbulojnë informacion të mjaftueshëm për t’i mundësuar kërkuesit të dijë natyrën e akuzave kundër tij dhe të ketë mundësi për të administruar prova për t’i hedhur poshtë ato. Ata duhet gjithashtu të sigurojnë që kërkuesi, apo këshilltarët e tij ligjorë të jenë në gjendje në mënyrë efektive të marrin pjesë në proceset gjyqësore në lidhje me burgimin e mëtejshëm.
(B) Zbatimi i parimeve të përgjithshme në çështjen konkrete
150. Në çështjen A. dhe të tjerët, të cituar më lart, Gjykata mori si pikë fillestare analize faktin se në kohën e ndalimit të kërkuesve në këtë rast, kishte një nevojë urgjente për të mbrojtur popullsinë e Mbretërisë së Bashkuar nga një sulm terrorist nga Al-Kaeda dhe një interes të fortë publik për marrjen e informacionit në lidhje me Al-Kaedën dhe bashkëpunëtorët e tij, si dhe në ruajtjen e fshehtësisë së burimeve të informacionit (shih § 216 të vendimit të Gjykatës). Rasti konkret, sikurse A. dhe të tjerët, kishte të bënte me prezumime të një sulmi terrorist të planifikuar në shkallë të gjerë i cili, nëse realizohej, ka të ngjarë të rezultonte në humbje të konsiderueshme të jetës së njerëzve dhe dëmtime të rënda. Kërkuesit nuk argumentuan se në kuadër të arrestimeve të tyre ishte i pamjaftueshëm justifikimi i mbajtjes së një seance të mbyllur dhe kufizimet në të drejtën e tyre për t’u njohur me informacionin. Gjykata është e bindur se kërcënimi i një sulmi të afërt terrorist, i identifikuar gjatë Operacionit “Pathway”, ishte i mjaftueshëm për vendosjen e disa kufizimeve mbi natyrën kundërshtuese të procedurës në lidhje me urdhrin për paraburgim të mëtejshëm, për arsye të sigurisë kombëtare.
151. Në lidhje me procedurat e aplikueshme në bazë të kornizës ligjore për urdhrin e paraburgimit të mëtejshëm, Shtojca 8 e Aktit të vitit 2000 përcakton rregulla të qarta dhe të hollësishme procedurale. Kështu, një personi të ndaluar duhet t’i jepet njoftimi për kërkesën për një urdhër të mëtejshëm paraburgimi dhe detajet për bazat mbi të cilat kërkohet paraburgimi i mëtejshëm. Ai ka të drejtën e përfaqësimit ligjor në seancë dhe të bëjë parashtrime me shkrim ose me gojë. Mundësia e mosdhënies së informacionit personit të paraburgosur dhe avokatit të tij, gjithashtu është parashikuar në Shtojcën 8 dhe është subjekt i autorizimit të gjykatës. Shtojca 8, gjithashtu përcakton të drejtën e gjykatës për të urdhëruar që personi i ndaluar dhe avokati i tij të përjashtohet nga çdo pjesë e një seance. Bazat për dhënien e një urdhri të mëtejshëm paraburgimi janë të renditura në Shtojcën 8 (shih paragrafët 100-103 më lart).
152. Procedurat në rastin në fjalë, të cilat u zhvilluan para Gjykatës së Magjistraturës të Westminster-it ishin me karakter gjyqësor dhe respektuan procedurën e përcaktuar në Shtojcën 8. Kërkesa për urdhër të mëtejshëm paraburgimi është bërë një ditë para zhvillimit të secilës prej dy seancave (shih paragrafët 39 dhe 58 më lart). Pjesa më e madhe e çdo kërkese përmbante informacionin e përfshirë në nenin 9, në lidhje me hetimet e mëtejshme që do të bëheshin (shih paragrafët 40 dhe 58 më lart). Ky informacion i është dhënë gjykatësit të qarkut dhe kërkuesve i janë dhënë arsyet e mosdhënies së informacionit (shih paragrafin 42 më lart).
153. Është e vërtetë se një pjesë e seancës së 10 prilli 2009 u zhvillua me dyer të mbyllura, për t’i mundësuar gjykatësit të qarkut të shqyrtojë dhe të bëjë pyetje rreth materialit të nenit 9 (shih paragrafin 41 më lart). Megjithatë, sikurse Shtëpia e Lordëve shpjegon në çështjen Ward (shih paragrafin 105 më lart), procedura në Shtojcën 8 lejon gjykatat të përjashtojnë kërkuesit dhe avokatët e tyre nga çdo pjesë e një seance, nëse diçka e tillë është në interes të personit të ndaluar, dhe jo në interes të policisë. Kjo i mundëson gjykatës të kryejë një ekzaminim të thellë të arsyeve të referuara nga policia për të justifikuar ndalimin e mëtejshëm, në mënyrë që të bindet për interesin e personit të arrestuar dhe se ka pasur baza të arsyeshme për të besuar se paraburgimi i mëtejshëm ishte i nevojshëm. Gjykata konstatoi më tej se gjyqtari i Qarkut ka vendosur drejtë, kur u shpreh se asnjë material nuk është mbajtur në mënyrë të panevojshme nga kërkuesi (shih, në mënyrë të ngjashme, A. dhe të tjerë, cituar më lart, § 218).
154. Kërkuesit ankohen në mënyrë specifike në lidhje me dështimin e procedurës së Shtojcës 8 për të parashikuar në dispozitë emërimin e një avokati të posaçëm. Megjithatë, është e qartë nga vendimi i Gjykatës së Divizionit se gjyqtari i Qarkut kishte fuqinë për të caktuar një avokat të posaçëm, në qoftë se ai e konsideronte emërimin e tij të nevojshëm për të siguruar ndershmërinë e procesit (shih paragrafin 88 më lart). Kërkuesit nuk e kontestojnë këtë gjetje. Vlen të përmendet se kërkuesit, në çdo fazë të procedurës nuk kanë kërkuar caktimin e një avokati të posaçëm në lidhje me kërkesën.
155. Në seancat e hapura, oficeri i lartë i policisë, duke bërë kërkesën shpjegoi me gojë arsyen e kërkesës, dhe në seancën e dytë dha detaje lidhur me progresin e kërkimit dhe ekzaminimin e materialit të konfiskuar gjatë kontrolleve (shih paragrafët 42 dhe 59 lart). Kërkuesit ishin të përfaqësuar ligjërisht dhe avokati i tyre, i cili ishte në gjendje për të marrë në pyetje dëshmitarin e policit, dhe e bëri këtë në seancën e parë, më 10 prill 2009 (shih paragrafin 43 lart).
156. Gjykata është e bindur se nuk ka pasur padrejtësi në procedurat që çojnë në dhënien e garancive të ndalimit të mëtejshëm, më 10 dhe 15 prill 2009. Në veçanti, mungesa e dispozitës ligjore të shprehur për emërimin e një avokati të posaçëm nuk e bën procedurën të papajtueshme me nenin 5 § 4 të Konventës.
157. Për rrjedhojë nuk ka pasur shkelje të nenit 5 § 4 të Konventës.
SHKELJA E PRETENDUAR E NENIT 8 TË KONVENTËS
158. Kërkuesit u ankuan se kontrollet në godinat e tyre kishin shkelur të drejtën për të respektuar jetën private dhe shtëpitë e tyre, për shkak se: (i) urdhri që lejon hyrjen dhe kontrollin, "në një rast" nuk mund të barazohet me zënien e vazhdueshme; (ii) garancitë janë dhënë në mënyrë shumë të gjerë, duke lejuar kërkimin dhe konfiskimin e pothuajse çdo sendi të pronës. Ata u mbështetën në nenin 8 të Konventës, i cili parashikon:
"1. Çdokush ka të drejtën e respektimit të jetës së tij private dhe familjare, banesës dhe korrespondencës së tij.
2. Autoriteti publik nuk mund të ndërhyjë në ushtrimin e kësaj të drejte, përveçse në shkallën e parashikuar nga ligji dhe kur është e nevojshme në një shoqëri demokratike, në interes të sigurisë kombëtare, sigurisë publike, për mbrojtjen e rendit publik, shëndetit, ose moralit, ose për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të të tjerëve. "
159. Në lidhje me ankesën e fundit të kërkuesit, ata gjithashtu thirrën nenin 1 të Protokollit nr.1, por Gjykata vlerësoi se çështja shqyrtohet në mënyrë shumë më të përshtatshme vetëm nga pikëpamja e nenit 8.
160. Qeveria e kundërshtoi argumentin se kishte pasur shkelje të nenit 8.
Pranueshmëria
Parashtrimet e palëve
161. Qeveria argumentoi se kërkesa sa i përket mënyrës sesi kontrollet janë kryer ishte e papranueshme, sepse kërkuesit nuk kishin shteruar mjetet juridike në dispozicion. Ata u referuan sërish në mundësinë e përdorimit të zgjidhjes ligjore private dhe në dështimin e kërkuesve për të kërkuar leje nga gjykata e apelit (shih paragrafët 126-127 më sipër). Duke qenë se, Z. Sher u ankua në lidhje me kontrollin në godinat e biznesit të tij, qeveria vuri në dukje se kjo ankesë nuk ishte ngritur fare në procedimet e brendshme. Megjithatë, Qeveria pranoi se ankesa në lidhje me fushëveprimin e urdhër-kërkimit është e përshtatshme për shqyrtimin gjyqësor dhe që neni 18 (1) (a) i vitit 1981 (shih paragrafin 114 më lart) mund të ketë penguar ngritjen e ndonjë ankese në Gjykatën e Apelit.
162. Kërkuesit pretenduan se kishte qenë prej kohësh e vendosur me ligj, se urdhrat e kërkimit mund të kundërshtoheshin vetëm përmes procedurave për shqyrtimin gjyqësor, sepse ishte ligjshmëria e një urdhri të gjykatës ajo që kontestohej. Ata iu referuan jurisprudencës së brendshme (shih paragrafët 109-112 më lart) dhe argumentuan se në këtë pikë, Gjykata e Divizionit dhe qeveria ishin të gabuara. Kërkuesit u mbështetën përsëri në efektin e nenit 18 (1) (a) të Ligjit të Aktit 1981.
Vlerësimi i Gjykatës
163. Gjykata përsërit komentet e saj për sa i përket natyrës plotësuese të mekanizmit të Konventës (shih paragrafin 138 më lart). Është e rëndësishme që Gjykata e Divizionit të këtë parasysh mënyrën e ekzekutimit të urdhrit, duke e konsideruar si një çështje të ligjit privat dhe të papërshtatshëm për rishikim gjyqësor (shih paragrafin 83 më lart). Rastet, të cilave iu referuan kërkuesit kishin të bënin me çështje që lidhen me vlefshmërinë dhe anulimin e urdhër-kërkimit, por nuk dukeshin të mjaftueshme për të rrëzuar provat e sjella nga vendimi i Gjykatës së Divizionit, se prima facie ekziston një mjet në dispozicion. Gjykata përsëriti komentet e veta në lidhje me kërkesat e nenit 18 (1) (1a ) të Aktit të vitit 1981 (shih paragrafin 137 më lart). Prandaj, ankesa në lidhje me mënyrën e ekzekutimit të urdhrit duhet të rrëzohet në përputhje me nenin 35 §§ 1 dhe 4 të Konventës.
164. Në lidhje me kontrollin e godinave të biznesit të Z. Sher është e qartë nga vendimi i Gjykatës së Divizionit se asnjë ankesë nuk është ngritur në procedurën e brendshme (shih paragrafin 73 më lart). Kjo ankesë, gjithashtu duhet të refuzohet, në përputhje me nenin 35 §§ 1 dhe 4, për shkak të dështimit për shterimin e mjeteve juridike të brendshme.
165. Së fundi, gjykata konstatoi se kërkesa në lidhje me qëllimin e urdhër-kërkimit të lëshuar në shtëpitë e kërkuesve ngre çështje të diskutueshme sipas nenit 8 të Konventës, pra ajo nuk mund të refuzohet si e pabazuar brenda kuptimit të nenit 35 § 3 (a) të Konventës. Gjykata më tej konsideron se kërkesa nuk është e papranueshme për ndonjë arsye tjetër. Prandaj, ajo duhet të deklarohet e pranueshme.
Themeli
Parashtrimet e palëve
(A) Kërkuesit
166. Kërkuesit pretendojnë se urdhrat në mënyrë të pajustifikueshme kishin një shtrirje të gjerë.
(B) Qeveria
167. Qeveria pranoi se kontrolli i shtëpive të kërkuesve përbënte një ndërhyrje në të drejtat e tyre sipas Neni 8. Pyetja ishte nëse arsyet e paraqitura për të justifikuar masat ishin relevante dhe të mjaftueshme, apo nëse parimi i proporcionalitetit ishte respektuar. Qeveria i konsideroi këto kushte të kënaqshme.
168. Së pari, ata theksuan se urdhri ishte lëshuar nga një autoritet gjyqësor, i cili ishte i bindur se kriteret relevante ligjore ishin plotësuar, domethënë: se urdhri ishte kërkuar për qëllimet e një hetimi të terrorizmit; se ka pasur baza të arsyeshme për të besuar se në godina kishte sende, të cilat do të kishin vlerë të konsiderueshme për hetimin; dhe se çështja e lëshimit të një urdhri ka të ngjarë të jetë e nevojshme në rrethanat e rastit. Së dyti, urdhri nuk garanton t’i japë autoriteteve mundësinë e mbrojtjes së sendeve të privilegjuara. Së treti, urdhri është formuluar shprehimisht në mënyrë që çdo polic është i autorizuar për të administruar vetëm sende në lidhje me të cilat është bërë kërkesa, apo për të kontrolluar dhe mbajtur materiale "të rëndësishme" të gjetura gjatë kontrollit, duke përjashtuar konfiskimin ose mbajtjen e materialit që nuk justifikohet nga hetimi. Së katërti, gjerësia e përshkrimit të materialit relevant është arsyetuar me faktin se policia kishte shqetësime të vërteta dhe të arsyeshme në lidhje me një sulm të afërt terrorist dhe sendet mund të ishin të rëndësishme, por një arsyetim i tillë nuk ishte në përputhje me urgjencën e situatës. Gjithashtu, gjerësia e urdhrit justifikohej nga natyra e hetimit, e cila kishte të bënte me një komplot të sofistikuar terrorist, në të cilin media të ndryshme (në veçanti mediat elektronike) janë në mënyrë të arsyeshme të dyshuara se janë përdorur për të komunikuar nga komplotuesit. Së pesti, urdhrat dhe kërkimet kanë qenë subjekt i mbrojtur më tej në formën e një rishikimi gjyqësor ex post facto, apo kërkese për shpërblim dëmesh. Në rastin konkret kërkuesit nuk ishin në gjendje të provonin se çdo send i konfiskuar, apo i kërkuar nuk ishte i justifikuar duke iu referuar natyrës së veçantë të hetimit.
169. Në lidhje me komentet e palës së tretë ndërhyrëse, Qeveria deklaroi se pohimet e tyre për kontrolle të pajustifikuara dhe mbajtjen e të dhënave personale të kërkuesve, nuk kishin qenë objekt i ankimit të kërkuesve në procedimet e brendshme. Pavarësisht sinqeritetit të shqetësimeve të ngritura, Qeveria pohoi se nuk kishte bazë për të konkluduar se kërkimet në të dhënat elektronike të kërkuesve nuk ishin të justifikuara.
(C) Pala e tretë ndërhyrëse
170. Palët e treta, Privacy International, në komentet e tyre u përqendruan në kërkimet e pajisjeve elektronike, gjë e cila sillte akses në të dhënat personale dhe të komunikimit. Ajo theksoi se risitë në teknologji kishin rezultuar në forma të paimagjinueshme të mbledhjes, ruajtjes, shpërndarjes dhe analizimit të të dhënave. Aksesi i oficerëve të zbatimit të ligjit në pajisjet elektronike të një individi mund të rezultojë në akses të çdo gjëje që personi kishte përdorur në mënyrë dixhitale, që përfshinte të dhëna jo të ruajtura në vetë pajisjen dixhtale, por në serverat e jashtëm të rrjetit. Kombinimi i të dhënave në dispozicion mund të jetë tepër i dukshëm. Gjatë kërkimeve në pajisjet elektronike, Privacy International argumentoi se nevojitej të mbahej në konsideratë një marzh i lartë vlerësimi nëse ndërhyrje në të drejtat e nenit 8 ishte e justifikuar.
Vlerësimi i Gjykatës
171. Është i pakontestueshëm fakti se kontrolli i shtëpive të kërkuesve solli një ndërhyrje në të drejtën e tyre sipas paragrafit 1 të nenit 8 për të respektuar jetën e tyre private dhe banesën.
172. Kërkuesit nuk kanë kontestuar faktin se lëshimi i urdhër-kërkimit ishte "në përputhje me ligjin", dhe në ndjekje të një qëllimi legjitim, siç kërkohet nga paragrafi 2 i nenit 8. Pyetja që shtrohet për Gjykatën është nëse masa ishte "e nevojshme në një shoqëri demokratike", me fjalë të tjera, nëse marrëdhënia midis qëllimit që kërkohet të arrihet dhe mjeteve të përdorura mund të konsiderohet proporcionale (shih çështjen Robathin kundër Austrisë, nr. 30457/06, § 43, 3 korrik 2012 ). Elementet e marra në konsideratë janë, në veçanti, nëse kërkimi është ndërmarrë në bazë të një urdhër arresti të lëshuar nga një gjyqtar dhe në bazë të dyshimit të arsyeshëm; nëse qëllimi i urdhrit është i kufizuar në mënyrë të arsyeshme; dhe kur kërkimi në zyrën e avokatit ishte i penguar, nëse kërkimi është kryer në prani të një vëzhguesi të pavarur për të siguruar që materialet që i nënshtrohen sekretit profesional të mos hiqeshin (shih Robathin, cituar më lart, § 44; dhe Wieser dhe Bicos Beteiligungen GmbH k. Austrisë, nr. 74336/01, § 57, GjEDNj 2007 IV).
173. Urdhri, në rastin në fjalë është lëshuar nga Gjykata e Magjistraturës, në kuadrin e procedurës penale kundër kërkuesve, mbi dyshimin e përfshirjes në terrorizëm. Polici duke bërë kërkesën konfirmoi se ai kishte baza të arsyeshme për të besuar se materiali në adresat e identifikuara mund të jetë me vlerë të konsiderueshme për një hetim terrorizmi dhe gjykatësi e pranoi këtë fakt (shih paragrafin 33-35 më lart). Kërkuesit sugjerojnë se nuk ka pasur baza të arsyeshme për lëshimin e urdhrit.
174. Është e vërtetë se urdhri i kontrollit është shprehur në terma relativisht të gjera. Duke kufizuar kërkimin dhe konfiskimin e dosjeve në adresat e caktuara, ai autorizon në mënyrë të përgjithshme dhe të pakufizuar kërkimin dhe konfiskimin e korrespondencës, librave, pajisjeve elektronike, dokumenteve financiare dhe sendeve të tjera të shumta. Megjithatë, specifikat e listës së sendeve të ndjeshme ndaj konfiskimit, për sa i përket një kërkimi të kryer nga zyrtarët e zbatimit të ligjit do të ndryshojnë nga rasti në rast, varësisht nga natyra e pretendimeve në fjalë. Raste të tilla si ai në fjalë, që përfshijnë akuzat për një sulm terrorist të planifikuar në shkallë të gjerë, paraqesin sfida të veçanta, ndërkohë, duke qenë se mund të ketë prova të mjaftueshme për të shkaktuar një dyshim të arsyeshëm se sulmi është në përgatitje e sipër, mungesa e informacionit specifik në lidhje me natyrën e synuar të sulmit, apo kufijve të tij e bëjnë të pamundur identifikimin e saktë të sendeve të kërkuara gjatë kontrollit. Për më tepër, kompleksiteti i çështjeve të tilla mund të justifikojë një kërkim të bazuar në kushte që janë më të gjera në krahasim me sa është lejuar. Të dyshuarit e shumtë dhe përdorimi i gjuhës së koduar, si në rastin në fjalë, përbëjnë vështirësitë me të cilat përballet policia gjatë kërkimit për të identifikuar paraprakisht natyrën specifike të sendeve dhe dokumenteve të kërkuara. Në fund, nuk mund të injorohet urgjenca e situatës. Nëse vendosen në bazë të nenit 8 kërkesat që një urdhër kërkimi duhet të identifikojë në mënyrë të detajuar natyrën e saktë të sendeve të kontrolluara dhe të konfiskuara, atëherë mund të rrezikohet seriozisht efektiviteti i një hetimi, ku jetë të shumta mund të jetë në rrezik. Në raste të kësaj natyre, policia duhet të lejojë fleksibilitet për të vlerësuar, në bazë të asaj që është hasur gjatë kontrollit, ku sendet mund të lidhen me veprimtari terroriste dhe ato duhen konfiskuar për shqyrtim të mëtejshëm. Ndërsa kontrollet e pajisjeve elektronike ngrenë çështje veçanërisht të ndjeshme, dhe ndoshta kërkojnë masa të veçanta, për t’u mbrojtur kundër ndërhyrjeve të tepruara në të dhënat personale, kërkime të tilla nuk kanë qenë subjekt i ankesave të kërkuesve, apo procedurave të brendshme dhe, si pasojë, nuk ka prova nga palët, për praninë ose jo të masave mbrojtëse të tilla në ligjin anglez.
175. Së fundi, është e një rëndësie të madhe në çështjen aktuale, se kërkuesit në lidhje me sendet e marra kishin një mjet të brendshëm ankimi në formën e një rishikimi gjyqësor ex post facto, ose një kërkesë për shpërblim dëmesh (shih paragrafin 168 më lart). Vlen të përmendet se ata nuk kërkojnë të kundërshtojnë sekuestrimin e sendeve të caktuara gjatë kontrollit, as të tregojnë se sende të caktuara janë kërkuar pa justifikim të arsyeshëm, duke iu referuar natyrës së hetimit.
176. Për këto arsye, Gjykata arrin në përfundimin se urdhri i kërkimit në rastin konkret nuk mund të konsiderohet se ka qenë tepër i gjerë. Prandaj, autoritetet kombëtare kanë të drejtë të marrin në konsideratë se rezultatet e "ndërhyrjes" në të drejtën e kërkuesve për të respektuar jetën e tyre private dhe banesën ishin "të nevojshme në një shoqëri demokratike", brenda kuptimit të Nenit 8 § 2 të Konventës.
PËR KËTO ARSYE, GJYKATA:
1. Deklaron, me shumicë votash, se kërkesat që kanë të bëjnë me procedurën për dhënien e urdhrit për paraburgim të mëtejshëm dhe qëllimin/fushën e urdhër-kërkimit janë të pranueshme dhe pjesën tjetër të kërkesës e deklaron të papranueshme për mos shterim të mjeteve të brendshme;
2. Vendos, me gjashtë vota pro dhe një kundër, se nuk ka pasur shkelje të nenit 5 § 4 të Konventës në lidhje me procedurën për dhënien e urdhrit për paraburgim të mëtejshëm;
3. Vlerëson, njëzëri, se nuk ka pasur asnjë shkelje të nenit 8 të Konventës në lidhje me fushëveprimin e urdhër-kërkimit.
Hartuar në gjuhën angleze dhe njoftuar me shkrim më 20 tetor 2015, sipas rregullit 77 §§ 2 dhe 3 të Rregullores së Gjykatës.
Françoise Elens-Passos Guido Raimondi
Kancelare Kryetar
Në përputhje me nenin 45 § 2 të Konventës dhe rregullin 74 § 2 të Rregullores së Gjykatës, opinioni i veçantë i gjyqtarit Vehabovic i është bashkëngjitur këtij vendimi.
G.R.A.
F.E.P.
SHTOJCA
1. Zoti Sher është shtetas pakistanez, i cili ka lindur në vitin 1987, jeton në Pakistan dhe është i përfaqësuar nga Chambers Solicitors.
2. Mohammed Rizwan Sharif është shtetas pakistanez, i cili ka lindur në vitin 1980, jeton në Pakistan dhe është i përfaqësuar nga Chambers Solicitors.
3. Mohammed Umer Farooq është shtetas pakistanez i cili ka lindur në vitin 1983, jeton në Pakistan dhe është i përfaqësuar nga Chambers Solicitors.
MENDIMI I PAKICËS I GJYQTARIT VEHABOVIC
Më vjen keq që unë nuk jam në gjendje të mbështes pikëpamjen e shumicës se nuk ka pasur shkelje të nenit 5 § 4 të Konventës në rastin në fjalë.
Kërkuesit janë arrestuar në bazë të nenit 41 të Ligjit të Terrorizmit 2000, të dyshuar për përfshirje në kryerje, përgatitje dhe nxitje të akteve të terrorizmit. Ndalimi i tyre u shqyrtua disa herë pa praninë e një avokati. Ata janë intervistuar edhe nga policia pa një avokat të pranishëm.
Mendimi im është se sa herë që ka akuza të tilla, të rënda kundër një kërkuesi, ai duhet të jetë në gjendje të ketë një përfaqësues, i cili do t’i sigurojë atij ndihmën e duhur ligjore. Unë nuk do ta kufizoj këtë detyrim vetëm me fazën fillestare të pyetjeve; por ai duhet të shtrihet në asistencën ligjore të procedurave që lidhen me një masë paraprake, apo vazhdimin e paraburgimit.
Një ditë më pas, kërkuesit janë njoftuar se do të bëhej një kërkesë në Gjykatën e Magjistraturës së Westminster-it për një urdhër paraburgimi të mëtejshëm, për një periudhë prej shtatë ditësh. Një seancë u mbajt më 10 prill 2009. Kërkuesit dhe përfaqësuesit e tyre u përjashtuan nga një pjesë e seancës. Siç shpjegohet në paragrafin 41 të vendimit "pjesa e seancës u mbyll për të lejuar gjyqtarin e Qarkut të shqyrtonte dhe të bënte pyetje në lidhje çështjen ...". Ndaj mendimin se është e rëndësishme që gjyqtari, i cili shqyrton zgjatjen e mundshme të paraburgimit duhet të jetë në dijeni të provave kundër kërkuesit, por unë e shoh të pajustifikueshme përjashtimin e kërkuesit dhe përfaqësuesit të tij nga seanca, kur ky diskutim u zhvillua, duke i hequr mundësinë atij të kontestojë rëndësinë e provave, të cilat ishin vendimtare për këtë zgjatje të paraburgimit. Vendimi, në këtë rast për të përjashtuar kërkuesit dhe përfaqësuesit e tyre nga një pjesë e seancës do të thotë se policia nuk i ka ofruar kërkuesve informacion të mjaftueshëm në lidhje me arsyet e arrestimit të tyre.
Mendimi im është se kur kërkuesit u ankuan për mosdhënien e informacionit nga policia për arsyet e arrestimit të tyre dhe paraburgimit, dhe kur këmbëngulën se shqyrtimi gjyqësor nuk ishte një zgjidhje e duhur në lidhje me ankesat e tyre, ata tashmë përdorën një nga mjetet juridike të disponueshme. Është e qartë se ata mund të kishin përdorur një zgjidhje ligjore private, por unë konsideroj se në një situatë ku ka mjete të ndryshme efektive në dispozicion të kërkuesit, ai nuk është i detyruar të shterojë të gjitha ato që ai e konsideron më të përshtatshme për situatën në të cilën ndodhet. Unë nuk mund ta pranoj arsyetimin e dhënë nga gjyqtari në këto procedura, se kishte një mjet tjetër efektiv në dispozicion, se këto pretendime përbënin mosmarrëveshje potencialisht komplekse të fakteve, apo se nuk kishte asnjë arsye që këto procedura të shfrytëzonin burimet gjyqësore të Gjykatës Administrative, të cilat nevojiteshin për raste urgjente dhe procedura gjyqësore rishikuese të ardhshme të iniciuara çdo javë në Gjykatën e Lartë. Në atë kohë, kërkuesit ishin duke u mbajtur në bazë të urdhrave të dëbimit. Në mënyrë që të përdorin ligjit privat, siç sugjerohet nga gjyqtari, ata nuk kishin pse të ktheheshin në Britaninë e Madhe për të dhënë dëshmi në veprimet e tyre të së drejtës private, pasi ato mund të siguroheshin me anë të video-linkut"! Në arsyetimin e dhënë, nuk u adresua çështja se gjykata nuk ishte kompetente për t’u marrë me këtë çështje, por që procedurat gjyqësore të rishikimit kundër policisë ishin të papërshtatshme.
Në vend që të ofroj ndonjë përfundim personal, unë do të referohem në përmbajtjen e detajuar të vendimit gjyqësor të brendshëm (shih paragrafët 75-82 të vendimit të Gjykatës), në të cilin gjyqtari ka arritur këtë konkluzion përfundimtar, siç riformulohet në paragrafin 82:
"... Në qoftë se, në kundërshtim me mendimin e gjyqtarit, procedurat gjyqësore të rishikimit kundër policisë ishin të përshtatshme, ai do të refuzojë lejen pasi kërkesa nuk ishte e arsyeshme. Ai e pranoi se pyetjet apo vendimet e Gjykatës së Magjistraturës së Westminster-it për të lëshuar një urdhër paraburgimi të mëtejshëm ishin të paligjshme për shkak se kërkuesve u ishte dhënë informacion i pamjaftueshëm për shkaqet e vazhdimit të paraburgimit, fakt që ishte potencialisht çështje e së drejtës publike. "
Në Evropën e sotme ka një rritje të nevojës për të luftuar të gjitha format e radikalizmit fetar, duke përfshirë nacionalizmin agresiv, por kjo luftë kërkon garanci minimale kundër arbitraritetit nga ana e agjentëve të shtetit dhe kundër keqpërdorimit të mundshëm të kompetencave që i janë dhënë agjencive të ndryshme shtetërore .
Së fundi, duhet të theksohet se kërkuesit e këtij rasti ishin liruar pa akuza dhe menjëherë iu dhanë urdhrat e dëbimit.
Full & Egal Universal Law Academy