AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
SÖYLER / TÜRKİYE DAVASI
(Başvuru no. 16104/22)
KARAR
STRAZBURG
10 Ekim 2024
İşbu karar kesin olup; bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.
Söyler / Türkiye davasında,
Başkan,
Diana
Diana Sârcu,
Hâkimler,
Davor Derenčinović,
Gediminas Sagatys,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
19 Eylül 2024 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:
USUL
1. Davanın temelinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“Mahkeme” veya “AİHM”) İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme” veya “AİHS”) 34. maddesine uygun olarak 11 Mart 2022 tarihinde Türkiye aleyhine yapılmış olan bir başvuru bulunmaktadır.
2. Başvuran, İstanbul Barosuna bağlı Avukat M. Özmek tarafından temsil edilmiştir.
3. Başvuru Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
OLAYLAR
4. Başvuran ve başvuruyla ilgili bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.
5. Başvuran ceza yargılamalarının aşırı uzun sürdüğünden şikâyetçi olmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
SÖZLEŞME’NİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA6. Başvuran, ceza yargılamalarının uzunluğunun “makul süre” koşuluyla bağdaşmadığı konusunda şikâyette bulunmuştur. Başvuran, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesini ileri sürmüştür.
7. Mahkeme, yargılamaların uzunluğunun makul olup olmadığına dair değerlendirmenin, davanın koşullarının yanı sıra, davanın karmaşıklığı, başvuran ve ilgili makamların davranışları ve uyuşmazlıkta başvuran için neyin söz konusu olduğu ölçütleri dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini hatırlatır (bk. diğer birçok karar arasında, Pélissier ve Sassi/Fransa [BD], no. 25444/94, § 67, AİHM 1999‑II, ve Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000‑VII).
8. Mahkeme hâlihazırda Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) öncü davasında mevcut davadakilere benzer meselelere ilişkin olarak ihlal tespit etmiştir.
9. Kendisine sunulan tüm belgeleri inceleyen Mahkeme, ulusal düzeyde yürütülen yargılamaların toplam uzunluğunu haklı kılabilecek herhangi bir olgu veya argüman tespit etmemiştir. Mahkeme konuya ilişkin içtihadını göz önünde bulundurarak, mevcut davada yargılamaların uzunluğunun aşırı olduğunu ve “makul süre” koşulunu karşılamadığı görüşündedir.
10. Dolayısıyla bu şikâyetler kabul edilebilir olup, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi ihlalini ortaya koymaktadır.
SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI11. Mahkeme, elindeki belgeleri ve içtihadını (özellikle bk. yukarıda anılan Ümmühan Kaplan) dikkate alarak, ekli tabloda belirtilen miktarlara hükmedilmesini makul görmektedir.
BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,
Başvurunun kabul edilebilir olduğuna; Bu başvurunun ceza yargılamalarının aşırı uzunluğuna ilişkin olarak Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi ihlalini ortaya koyduğuna;(a) Davalı Devlet tarafından başvurana üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesine; ve
(b) yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren, ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranda, yukarıda bahsedilen meblağlara basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 10 Ekim 2024 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Diana Sârcu
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan
EK
Sözleşme'nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri konu alan başvuru
(ceza yargılamalarının aşırı uzunluğu)
Başvuru no;
Başvuru tarihi
Başvuranın adı;
Doğum yılı
Avukatın adı ve görev yaptığı yer
Yargılamaların başlangıç tarihi
Yargılamaların bitiş tarihi
Toplam süre;
Yargı aşamaları
Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat;
Dosya numarası
Anayasa Mahkemesinin nihai kararı;
Tarih
Maddi ve manevi tazminat olarak her bir başvurana ödenecek miktar (avro cinsinden)[1]
Her bir başvuru bakımından masraf ve giderlere karşılık hükmedilen miktar
(avro cinsinden)[2]
16104/22
11.03.2022
Ramazan SÖYLER
1985
Murat Özmek
İstanbul
11.08.2016
27.01.2023
6 yıl, 5 ay, 17 gün
1 dereceli yargı
0
2019/52602
(Ankara Cumhuriyet Savcılığı)
05.01.2022
3.900
250
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.
[2] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere.