© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2013. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Stamose/Bulgaristan - 29713/05
Karar 27.11.2012 [4. Daire]
4 no’lu Protokol’ün 2. maddesi
4 no’lu Protokol’ün 2. maddesinin 2. fıkrası
Bir ülkeden çıkma özgürlüğü
Üçüncü bir ülkenin göçle ilgili mevzuatının ihlal edilmesi nedeniyle uygulanan ulusal topraklardan çıkma yasağı: ihlal
Olaylar – Başvurucu öğrenci vizesine bağlı şartları ihlal edip ücretli bir işte çalıştıktan sonra, 2003 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nden çıkarılıp ülkesi Bulgaristan’a yollanmıştır. Başvurucu Bulgaristan’a vardıktan sonra, Amerika Birleşik Devletleri büyükelçisinin gönderdiği bir mektup üzerine, ulusal makamlar başvurucuya iki sene seyahat etme yasağı getirmiş ve pasaportuna el koymuşlardır. Başvurucunun Bulgar makamlarının kararlarının hukuki denetimden geçirilmesine yönelik talebi reddedilmiştir.
Hukuk – 4 no’lu Protokol’ün 2. maddesi: Bu dava Mahkeme’nin göçle ilgili ulusal veya yabancı bir mevzuatın ihlal edilmesini önlemeye yönelik seyahat yasağını incelediği ilk davadır. Bulgaristan’dan çıkma yasağı ve aynı zamanda pasaporta el konulması başvurucunun istediği her ülkeden çıkma hakkına bir müdahale teşkil etmektedir. Bu müdahale « yasayla öngörül »müştü. Ancak bu müdahalenin kamu düzeni veya başkalarının haklarının korunması meşru amaçlarıyla yapılıp yapılmadığını araştırmaya gerek yoktur, çünkü her halükarda müdahale demokratik bir toplumda gerekli değildi.
Belli bir ülkenin göçle ilgili mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle, başvurucunun bütün yabancı ülkelere gitmesinin otomatikman yasaklanması gibi genel ve ayırt etme yetisinden uzak bir tedbirin orantılı olduğu kabul edilemez. Bir ülkenin göçle ilgili mevzuatının ağır bir şekilde ihlal edilmesinin normal sonucu, ilgilinin ilgili ülkeden sınır dışı edilmesi ve (söz konusu ülkenin yasaları çerçevesinde) ilgili ülkeye girmesinin belli bir süreliğine yasaklanmasıdır. Başvurucu Amerika Birleşik Devletleri’nden sınır dışı edilmiştir; başvurucunun Amerika Birleşik Devletleri’nin göçle ilgili mevzuatını ihlal etmesinden doğrudan etkilendiği söylenemeyecek olan Bulgar Devletinin başvurucuya ayrıca iki sene boyunca herhangi bir yabancı ülkeye gitmeyi yasaklaması görece radikal bir tedbir olarak görünmektedir. Dahası otoriteler bu kararı destekleyecek hiçbir neden ileri sürmemiş ve Amerika’nın söz konusu yasalarının ihlal edilmesinin ağırlığı, başvurucunun başka bir Devletin kurallarını ihlal etme tehlikesi, başvurucunun ailevi, mali ve kişisel durumu veya sabıkaları gibi başvurucuya özgü unsurları incelemeye gerek görmemişlerdir. Mahkemeler konuyla ilgili otoritelere tanınan takdir yetkisinin kullanılmasını denetleme yetkilerinin bulunmadığına hükmetmişlerdir. Mahkeme başka bir Devletin göçle ilgili mevzuatının ihlal edilmesinden dolayı uygulanan kendi ülkesinden çıkma yasağının bazı zorlayıcı durumlarda haklılaştırılabileceğini kabul etmeye hazırdır. Ancak Mahkeme böyle bir tedbirin otomatikman, yani ilgili kişiye özgü koşullar dikkate alınmadan, uygulanmasının demokratik bir toplumda gerekli olarak nitelendirilemeyeceğini düşünmektedir.
Sonuç: ihlal (oybirliğiyle).
Madde 13:
Mahkemeler yasağın sadece şekli geçerliliğiyle ilgilenmiş ve özellikle de makamların yasağın gerekliliğiyle ilgili takdiri değerlendirmelerini – ki bu başvurucunun ileri sürdüğü temel nokta ve 4 no’lu Protokol’ün 2(3). fıkrasının gerektirdiği dengelemenin de esaslı bir unsurunu oluşturmaktadır – denetleyemeyeceklerine karar vermişlerdir. Bu prosedür, denetim kapsamının sınırlı olmasından dolayı, Sözleşme’ye dayanan savunulabilir bir şikâyetin içeriğinin incelenmesi olanağını sunmamış ve dolayısıyla 13. madde gerekleri gerine getirememiştir.
Sonuç: ihlal (oybirliğiyle).
Madde 41: zarar için hiçbir talepte bulunulmamıştır.
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2013.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadelerin kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissionned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case–law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non–commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle–ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci–dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante: publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy