© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2013. წინამდებარე თარგმანი შესრულებულია ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდის ხელშეწყობით (/humanrightstrustfund). სასამართლოსათვის იგი სავალდებულო ხასიათს არ ატარებს. დამატებითი ინფორმაციისათვის იხილეთ საავტორო უფლებების სრული მიმოხილვა მოცემული დოკუმენტის ბოლოს.
Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
Conseil de l’Europe/Cour Européenne des Droits de l’Homme, 2013. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Դատարանի նախադեպային իրավունքի վերաբերյալ տեղեկատվական նշում թիվ 159
Հունվար 2013
Շուքրան Այդինն ու այլոք ընդդեմ Թուրքիայի - 49197/06, 14871/09, 23196/07 et al.
Վճիռ 22.01.2013 [Բաժանմունք II]
10-րդ հոդված
10-րդ հոդվածի 1-ին մաս
Արտահայտվելու ազատություն
Նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ոչ պաշտոնեական լեզվով խոսելու համար դատապարտում. խախտում:
Գործի փաստական հանգամանքները – Դիմողները` խորհրդարանական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում թեկնածուները, մեղավոր են ճանաչվել և դատապարտվել ազատազրկման ու տուգանքների քարոզարշավի ընթացքում քրդերեն խոսելու համար` խախտելով նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ոչ պաշտոնեական լեզվի օգտագործման համար սահմանված արգելքը: Դատարաններն ի վերջո որոշել են հետաձգել դատավճռի ծանուցումը կամ ապահովել կատարումը` հաշվի առնելով դիմողների բնավորությունն ու գործերի հանգամանքները:
Իրավունքի հարցեր – 10-րդ հոդված: Նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ոչ պաշտոնեական լեզվի օգտագործման արգելքն ուղղակիորեն ազդել է դիմողների վրա և, հետևաբար, դա դիտվում է որպես միջամտություն նրանց արտահայտվելու ազատության նկատմամբ: Այս գործը չի քննարկվում հանրային իշխանությունների հետ կամ պաշտոնական հաստատությունների դեմ հաղորդակցություններում ոչ պաշտոնական լեզվի օգտագործման համատեքստում, այլ այն լեզվային սահմանափակմանը, որը դրվել է նրանց վրա այլ անձանց հետ հարաբերություններում: 10-րդ հոդվածը ներառում է ցանկացած լեզվով տեղեկություններ և գաղափարներ ստանալն ու տարածելը, որը մարդկանց թույլ կտա մասնակցել բազմազան մշակութային, քաղաքական և սոցիալական տեղեկատվության հանրային փոխանակմանը, ինչպես նաև լեզվի այն համատեքստերը, որի արտահայտման միջոցը, անկասկած, այս պայմանի ներքո կապահովի անհրաժեշտ պաշտպանություն: Այդ ժամանակահատվածում համապատասխան օրենքը պարունակել է բլանկետային սահմանափակում նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում, բացի պաշտոնական լեզվից` թուրքերենից, այլ լեզվի օգտագործման դեմ: Այդ դրույթի խախտումները հանգեցրել էին քրեական պատիժների` սկսած 6 ամսից մինչև 1 տարի և տուգանքների վճարմանը: Ավելին, այդ արգելքի բացարձակ բնույթը ներպետական դատարաններին զրկում էր իրենց իրավասությունից կիրառելու համարժեք դատական քննություն. նրանք չէին անցնում արձանագրությունների ու քարոզարշավի արձանագրությունների ստուգումից այն կողմ, այդ թվում` դիմողների գործով: Քանի դեռ Պետությունը հայեցողություն ուներ սահմանելու նրանց լեզվաբանական քաղաքականություններն ու լիազորված էր կարգավորելու նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում լեզուների օգտագործումը, ոչ պաշտոնական լեզվի օգտագործման բլանկետային արգելքը լրացվել էր քրեական սանկցիաներով, որոնք համատեղելի չեն արտահայտվելու ազատության հետ: Բացի դրանից, քրդերենը դիմողների մայրենի լեզուն էր ինչպես նաև այն բնակչության մայրենի լեզուն, ում նրանք հասցեագրել են իրենց խոսքը: Դիմողների մի մասն ընդգծել էր, որ ամբոխում մարդիկ, մասնավորապես, ծերերն ու կանայք, չէին հասկանում թուրքերեն: Ազատ ընտրություններն անհամատեղելի են առանց քաղաքական կարծիքների ու տեղեկատվության ազատ շրջանառության: Անձի` քաղաքական տեսակետներ ու կարծիքներ տարածելու իրավունքը և այլոց` այն ստանալու իրավունքն անիմաստ կլինի, եթե այդ լեզվի օգտագործումը, որի միջոցով կարելի է պատշաճորեն արտահայտել այդ տեսակետներն ու գաղափարները, սահմանափակվի քրեական սանկցիաների սպառնալիքով: Թուրքիան միակն է Եվրոպայի խորհրդի 22 անդամ պետությունների թվում, որի վերաբերյալ նյութերը Դատարանում են այն բանի համար, որ ընտրական հանդիպումների ընթացքում թեկնածուների կողմից ազգային փոքրամասնության լեզվով խոսելը քրեական պատիժների առարկա է: Դատարանը ողջունում է այն հանգամանքը, որ վիճարկվող օրենսդրությունն արդյունքում փոփոխվել է: Նման հանգամանքներում, և չնայած ազգային մարմինների գնահատականին, վիճարկվող արգելքը չի հանդիպել ճնշող հասարակական կարծիքի և կարող է դիտարկվել որպես >:
Եզրակացություն. խախտում (միաձայն):
41-րդ հոդված. 10 000 եվրո յուրաքանչյուր դիմողին` որպես ոչ նյութական վնասի փոխհատուցում: Նյութական վնասի փոխհատուցման պահանջը մերժվել է:
© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
სამდივნოს მიერ მომზადებული მოცემული მოკლე მიმოხილვა
სასამართლოსათვის არასავალდებულოა.
იხილეთ აქ სასამართლო პრაქტიკის საინფორმაციო ბროშურები
© ევროპის საბჭო/ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, 2013
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს ოფიციალური ენებია ინგლისური და ფრანგული. წინამდებარე თარგმანი შესრულებულია ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდის ხელშეწყობით (/humanrightstrustfund). იგი სასამართლოსათვის სავალდებულო ხასიათს არ ატარებს და არც მის ხარისხზე აკისრებს პასუხისმგებლობას. მოცემული დოკუმენტი შეიძლება ჩამოტვირთულ იქნას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს HUDOC სასამართლო პრაქტიკის მონაცემთა ბაზიდან () ან ნებისმიერი სხვა მონაცემთა ბაზიდან, რომელთანაც სასამართლომ მოახდინა მისი გაზიარება. დასაშვებია თარგმანის რეპროდუქცირება არაკომერციული მიზნებისათვის იმ პირობით, რომ მოხდება საქმის სრული სახელწოდების ციტირება, მოცემულ საავტორო უფლებების აღნიშვნასა და ადამიანის უფლებათა სატრასტო ფონდზე მითითებით. წინამდებარე თარგმანის ნებისმიერი ნაწილის კომერციული მიზნებით გამოყენების სურვილის შემთხვევაში, გთხოვთ მოგვწეროთ შემდეგ მისამართზე: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2013
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2013
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou de toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy