© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Tali gegn Eistlandi
Dómur frá 13. febrúar 2014
Mál nr. 66393/10
3. gr. Bann við pyndingum
Fangar. Þvingunaraðgerðir.
1. Málsatvik
Kærandi, sem afplánar dóm í eistnesku fangelsi, neitaði að hlýða fyrirmælum. Fangaverðir beittu piparúða og kylfum til að brjóta andstöðu hans á bak aftur, handjárnuðu hann og fjötruðu hann við rúm í 3 klukkustundir og 40 mínútur. Kærandi hlaut af þessu margvíslega áverka, s.s. marbletti og blóð í þvagi. Mál gegn fangavörðunum var fellt niður þar sem talið var að þeir hefðu haft tilefni til að beita kæranda þessum harkalegu aðferðum, þar sem hann hafi óhlýðnast fyrirmælum þeirra og verið árásargjarn. Kröfu kæranda um bætur var ennfremur vísað frá.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að meðferð hans hafi falið í sér ómannlega og vanvirðandi meðferð og hafi þannig brotið gegn 3. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn tók fram að honum væru ljós þau vandamál sem aðildarríkin stæðu frammi fyrir við að halda uppi reglu og aga í fangelsum. Þetta væri sérstaklega erfitt í tilvikum þar sem um órólega og árásargjarna fanga væri að ræða en þar þyrfti að taka jafnt tillit til réttinda fanganna og öryggis annarra fanga og fangavarða. Hegðun kæranda fram að umræddu atviki hafi gefið fangavörðum tilefni til þess að hugsa um eigið öryggi og það orðið til þess að þeir gripu til harkalegra aðgerða þegar hann sýndi þeim ógnandi framkomu. Þá hafi yfirvöld sýnt skýrlega fram á að kærandi hafi verið mjög árásargjarn og ógnandi í framkomu og því hafi aðgerðir fangavarðanna verið taldar réttmætar.
Dómstóllinn tók þá til umfjöllunar hvort notkun piparúða við þessar aðstæður teldist réttmæt. Dómstóllinn vísaði til ummæla Evrópunefndar um varnir gegn pyndingum og ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu (CPT) og tók fram að piparúði teldist hættulegt efni sem ekki ætti að nota í lokuðum rýmum. Notkun þess í opnum rýmum ætti einungis að við í undantekningartilvikum og gæta yrði fyllsta öryggis við notkunina. Aldrei ætti að nota piparúða gegn fanga sem búið væri að hemja með öðrum ráðum. Þó að piparúði væri ekki flokkaður sem efnavopn og væri viðurkennt verkfæri við löggæslu hefði notkun hans í för með sér margvíslegar alvarlegar afleiðingar. Í verstu tilfellum gætu afleiðingar af slíkri notkun m.a. orðið drep í lungum og meltingarvegi, vökvi í lungum og innvortis blæðingar. Þegar litið væri til þessara mögulegu afleiðinga og til þess að fangaverðirnir hafi haft önnur úrræði til að hafa hemil á kæranda, taldi dómstóllinn að notkun piparúða hafi ekki verið réttlætanleg í þessu tilviki.
Þá fjallaði dómstóllinn um þann tíma sem kærandi hafði verið fjötraður við rúm sitt og tók fram að hann hefði verið fjötraður skemur en í máli MDE Julin gegn Eistlandi (9 klst). Þá hafi verið fylgst með ástandi hans á klukkustundar fresti m.a. af hjúkrunarfólki. Þó yrði það eitt og sér ekki til þess að talið yrði að notkun fjötranna teldist réttmæt í þessu tilviki. Notkun slíkra fjötra yrði aðeins viðurkennd í tilvikum þar sem tryggja þyrfti öryggi einstaklings eða fangavarða og slík fjötrun yrði ekki gerð í refsingarskyni. Yfirvöld hefðu ekki sýnt fram á að sérstök hætta hafi stafað af kæranda eftir að hann hafði verið lokaður inni í klefa sínum en hann var einn í klefa. Því hefði ekki verið nauðsynlegt að fjötra hann, enda hafi sú ráðstöfun valdið honum óþarfa óþægindum og andlegu uppnámi. Með tilliti til alls þessa hefði kærandi því sætt ómannlegri og vanvirðandi meðferð og brotið hafi verið gegn 3. gr. sáttmálans.
Dómstóllinn dæmdi eistneska ríkið til greiðslu miskabóta að upphæð 5.000 evrum.
Full & Egal Universal Law Academy