© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Daha fazla bilgi için, bu belgenin sonunda bulunan yazarın telif hakkı ile ilgili kısmı okuyabilirsiniz.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court. For further information see the full copyright at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund). Elle ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Tatichvili/Rusya – 1509/02
Karar 22.2.2007 [1. Daire]
4 no’lu Protokol’ün 2. maddesi
4 no’lu Protokol’ün 2. maddesinin 1. fıkrası
İkametgâhını seçebilme hakkı
Yetkililerin başvurucunun oturduğu yeri ikametgâhı olarak kaydetmeyi reddetmesi: İhlal
Madde 6
Madde 6–1
Adil yargılanma
Olaylar: Başvurucu Gürcistan’da dünyaya geldi ancak vatansız kaldığı 31 Aralık 2000 tarihine kadar eski–SSCB vatandaşıydı. Olaylar tarihinde Moskova’da yaşıyordu. 1990’da yayımlanmış bir yasa ve uygulama yönetmeliklerine göre, Rusya’da oturan insanlar, propiska (iç kayıt) sistemine göre, on günden fazla oturma niyetinde oldukları her adrese kendilerini ikamet eden olarak kaydetmekle sorumludurlar. Aksi halde para cezasına çarptırılabilir ve sağlık yardımı, sosyal güvenlik ve yaşlılık ödeneği gibi sosyal haklarını kaybedebilirlerdi. Ancak 1998 tarihli bir kararla Anayasa Mahkemesi kayıt işleminin şeklî bir işlem olduğuna ve ilgilinin bir kimlik kartı ve bildirilen yerde oturma hakkı olduğunu gösterir bir belge sunması halinde kayıt servisinin onu söz konusu yerde ikamet ediyor olarak kaydetmek zorunda olduğuna hükmetmiştir. 25 Aralık 2000 tarihinde, başvurucu Moskova’daki bir apartman dairesinin ikametgâhı olarak kaydedilmesi için pasaport bölümüne başvurmuş ancak kendisine olumsuz yanıt verilmiştir. Başvurucu bu karara karşı bölge mahkemesine gitmiş ancak bu başvurusu da kendisi ile söz konusu dairenin sahibi arasında akrabalık ilişkisinin bulunmadığı, belediye kiralarıyla ilgili anlaşmaları düzenleyen yasaya göre başvurucun bu daireyi tutamayacağı ve Rusya ile Gürcistan arasındaki bir antlaşmaya göre başvurucunun vize şartına tabi olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvurucu belediye mahkemesine itirazda bulunmuş ve Gürcü vatandaşlığını hiçbir zaman almadığını, dolayısıyla kendisinden vize istenmesinin söz konusu olamayacağını, her halükarda ikametgâhla ilgili yönetmeliğin Rusya Federasyonu topraklarında yasal bir şekilde oturan herkese, vatandaşlık durumlarına bakmaksızın, eşit bir şekilde uygulandığını iddia etmiştir. Belediye mahkemesi, bölge mahkemesinin kararını başvurucunun iddialarına cevap vermeden onaylamıştır.
Hukuk: 4 no’lu Protokol’ün 2. maddesi – Hükümet’in başvurucunun “devlet toprakları üzerinde” yasal bir şekilde oturmadığı yönündeki iddiası, hiçbir yasal ve/veya maddi temele dayanmıyor, çünkü olay tarihinde başvurucu Gürcistan vatandaşı veya vatansız değil “eski SSCB vatandaşıydı” ve dolayısıyla vize veya oturma iznine ihtiyacı yoktu: Uygulanabilir.
Yetkililerin, başvurucunun seçtiği yeri ikametgâhı olarak kaydetmeyi reddetmesi bir müdahale oluşturur, çünkü başvurucu bazı temel sosyal haklarından yararlanamamış ve idari ceza ve para cezası alma riski altına girmiştir. Hükümet’in bu müdahale için ileri sürdüğü tek gerekçe, başvurucunun Rusya Federasyonu’nda yasal olarak oturmadığıdır ki bu iddiayı AİHM daha önce kabul edilebilirlik aşamasında reddetmiştir. Bununla ilgili olarak, AİHM, başvurucunun olayında ulusal makamların Anayasa Mahkemesi’nin kayıt işlemini yapacak makamın bir kişinin belli bir adreste yaşamak istediğini tescillediği ve bu makamın sunulan belgelerin orijinal ya da Rus yasalarına uygun olup olmadıklarını denetleme yetkisine sahip olmadığı yönündeki yorumunu dikkate almadığını ayrıca not eder. Dolayısıyla müdahale “yasaya uygun” değildi.
Sonuç: İhlal (Oybirliğiyle).
Madde 6 § 1 – Bölge mahkemesi başvurucu ile daire sahibi arasında bir ihtilâf olduğu ve belediye kiralarıyla ilgili düzenlemelerin başvurucuya uygulanabileceğiyle ilgili görüşlerini gerekçelendirmemiştir. Bunun dışında, bölge mahkemesi pasaport servisinin başvurucunun vize alması gerektiği yönündeki iddialarını, Rusya ve Gürcistan arasında iddia edildiği gibi bir antlaşmanın olup olmadığını araştırmadan ve neden başvurucunun Gürcü olduğunu varsaydığını belirtmeden, ileri sürmüştür. Belediye mahkemesi bölge mahkemesi kararının gerekçelerinin yetersizliğini gidermemiş, başvurucunun itiraza konu iddialarını incelemeden, özetle bu gerekçelere katıldığını belirtmekle yetinmiştir. Dolayısıyla, adil bir yargılamanın gerekleri yerine getirilmemiştir.
Sonuç: İhlal (Oybirliğiyle).
Madde 41 – Maddi zarar için 15 EUR ve manevi zarar için 3 000 EUR.
© Avrupa Konseyi/Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2012.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dilleri Fransızca ve İngilizce’dir. Bu çeviri, Avrupa Konseyi’nin insan haklarına destek Fonu’nun desteğiyle hazırlanmıştır (/humanrightstrustfund). Mahkeme’yi bağlamamaktadır ve Mahkeme, kalitesi konusunda herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının veritabanı olan HUDOC üzerinden () veya HUDOC’un bildirdiği başka veritabanları üzerinden yüklenebilir. Davanın isminin tamamen yazılması, yukarıdaki telif hakkıyla ilgili ifadelerin kullanılması ve insan haklarına destek Fonu’na referans yapılması şartıyla ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir. Bu çevirinin tamamını veya bir kısmını ticari amaçlarla kullanmak isteyen herkesin, bu durumu belirtilen adrese bildirmesi rica olunur: publishing@.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation was commissioned with the support of the Human Rights Trust Fund of the Council of Europe (/humanrightstrustfund). It does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case–law database of the European Court of Human Rights () or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non–commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication and reference to the Human Rights Trust Fund. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact publishing@.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction a été effectuée avec le soutien du Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme du Conseil de l’Europe (/humanrightstrustfund) Elle ne lie pas la Cour, et celle–ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (), ou toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci–dessus ainsi que de la référence au Fonds fiduciaire pour les droits de l’homme. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante: publishing@.
Full & Egal Universal Law Academy