COUNCIL AVRUPA OF E U R O P E KONSEYĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE TUR-KO TURĐZM YATIRIM VE TĐCARET A.ꢀ. – TÜRKĐYE (B a ꢀvuru no. 41421/05) KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ STRAZBURG 6 Ekim 2009 Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir. ______________________________________________________________________________________ © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir. USUL Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 41421/05 no’lu davanın nedeni , Tur-Ko Turizm Yatırım ve Ticaret A.ꢀ. (“baꢁvuran ꢁirket”) adındaki Türk ꢁirketinin, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 1 Kasım 2005 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢁkin Sözleꢁme’nin (“Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢁmesi’nin - AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢁ olduğu baꢁvurudur. Baꢁvuran 16 Aralık 2008 tarihine kadar Ankara Barosu avukatlarından E.A. Yıldırım tarafından temsil edilmiꢁtir. 17 Mart 2009 tarihinden sonra ise yine Ankara Barosu avukatlarından D.Türemen tarafından temsil edilmiꢁtir. OLAYLAR Baꢁvuran ꢁirket, 26 Haziran 1998 tarihinde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne baꢁvurmuꢁ, taꢁınmazına iliꢁkin olarak kadastro paftalarının yenilenmesini talep etmiꢁtir. Asliye hukuk mahkemeleri daha önce baꢁvuran ꢁirketin aynı taꢁınmazla ilgili düzeltme talebini, usuli gerekliliklere uyulmadığı gerekçesiyle reddetmiꢁtir. Bu karar kesinleꢁmiꢁtir. Dava dosyasından, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’nün, 22 Temmuz 1998 tarihinde konuya iliꢁkin mevcut nihai karara atıfla baꢁvuran ꢁirketin talebini reddetiği anlaꢁılmaktadır. Baꢁvuran ꢁirket, 6 Ekim 1998 tarihinde, Ankara Bölge Đdare Mahkemesi’nde, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’nün iꢁleminin iptali için dava açmıꢁtır. Ankara Bölge Đdare Mahkemesi, baꢁvuran ꢁirketin talebini, kadastro paftalarının yargılamadan sonra düzeltildikleri gerekçesiyle reddetmiꢁtir. Danıꢁtay, 22 Ekim 2002 tarihinde kararı bozmuꢁtur. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Danıꢁtay’ın kararının düzeltilmesi talebinde bulunmuꢁtur. Danıꢁtay 29 Nisan 2005 tarihinde, kararın yasalar ve usulle uyumlu olduğuna karar vererek, Ankara Bölge Đdare Mahkemesi’nin kararını onamıꢁtır. Karar, baꢁvuran ꢁirkete 5 Temmuz 2005 tarihinde tebliğ edilmiꢁtir. HUKUK Baꢁvuran ꢁirket AĐHS’nin 6/1 maddesi kapsamında idare mahkemelerinde görülen davaların süresinin makul süre koꢁulunu aꢁtığından ꢁikayetçi olmuꢁtur. Hükümet bu iddiaya itiraz etmiꢁtir. Göz önünde bulundurulacak süre, baꢁvuran ꢁirketin idari kovuꢁturmayı baꢁlattığı tarih olan 6 Ekim 1998 tarihinde baꢁlamıꢁ olup, Yargıtay’ın nihai kararını verdiği tarih olan 29 Nisan 2005 tarihinde sona ermiꢁtir. Dolayısıyla süreç, iki yargı aꢁamasında 6 yıl 6 ay sürmüꢁtür. ꢀikayetin AĐHS’nin 35/3 maddesi çerçevesinde dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢁka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle ꢁikayet kabuledilebilir niteliktedir. AĐHM, yargılamanın süresinin makullüğünün, davanın koꢁulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini yineler (diğerlerinin yanı sıra bkz. Pélissier ve Sassi – Fransa [BD], 25444/94). AĐHM mevcut davada, davanın görüldüğü mahkemedeki toplam yargılama 1 süresine iliꢁkin olarak, yargılamanın makul süre içinde görüldüğüne ikna olmamıꢁtır. Yukarıda belirtilenler ıꢁığında, AĐHM, AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine karar verir. AĐHS’nin 41. maddesi kapsamında adil tatmine iliꢁkin soruyla ilgili olarak, baꢁvuran ꢁirket toplam 8.893.368 Euro (EURO) maddi tazminat, 50.000 EURO manevi tazminat talep etmiꢁtir. Yargılama gideri için de 450.000 EURO talep etmiꢁtir. Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢁtir. AĐHM tespit edilen ihlalle talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı görememektedir. Bu nedenle bu talebi reddeder. Öte yandan manevi zarara iliꢁkin olarak, 3300 EURO ödenmesine karar vermiꢁtir. AĐHM, yargılama giderleriyle ilgili olarak, içtihadına atıfta bulunur ve yargılama giderlerinin, ancak gerçekliği ve gerekliliği kanıtlandığı ve makul bir meblağ olduğu takdirde baꢁvurana geri ödeneceğini hatırlatır. Mevcut davada AĐHM, baꢁvuran ꢁirketin taleplerini destekleyici hiçbir belge sunmadığını gözlemler. Buna göre AĐHM bu baꢁlık altında ödeme yapılmamasına karar verir. AĐHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artıꢁın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiꢁtir. AĐHM, BU GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBĐRLĐĞĐYLE 1. Baꢁvurunun geri kalanının kabuledilemez olduğuna; 2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine; 3. (a) AĐHS’nin 44. maddesi’nin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleꢁtiği tarihten itibaren üç ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından baꢁvuran ꢁirkete, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber 3300 EURO (üç bin üç yüz Euro) manevi tazminat ödenmesine; (b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eꢁit oranda basit faiz uygulanmasına; 4. Baꢁvuran ꢁirketin adil tatmine iliꢁkin diğer taleplerinin reddedilmesine KARAR VERMĐꢀTĐR. Đꢁbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢁ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca 6 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢁtir. Sally Dollé Zabıt Katibi Françoise Tulkens Baꢁkan 2
Full & Egal Universal Law Academy