Bu çeviri Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Araştırma – İçtihat Biriminin () desteğiyle hazırlanmış ve Anayasa Mahkemesinin intranet sayfasında yayınlanmıştır. Bu belgenin tekrar yayınlanma izni sadece Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin HUDOC sayfasında yer alması amacına yöneliktir ().
This translation was made available with the support of the Turkish Constitutional Court Research and Case-law Department () and published on its intranet. The permission of reproducing this document has been granted for the sole purpose of its publication on the Court’s case-law database HUDOC ().
Cette traduction a été préparée avec le soutien de la Division de Recherche et de Jurisprudence de la Cour constitutionnelle turque () et publié sur son intranet. L’autorisation de reproduction de ce document est limitée à sa publication sur la page de jurisprudence HUDOC de la Cour européenne des droits de l’homme ().
ARAŞTIRMA VE İÇTİHAT BİRİMİ (ar-iç)
BİLGİ NOTU
AİHM KARARLARI
2013/18
TÜZÜN/TÜRKİYE
(24164/07, 5/11/2013)
Karar Metni
İlgili Maddeler
AİHS 3
Hak ve Özgürlükler
İşkence yasağı
Anahtar Kelimeler
Gözaltına alma sırasında yaralanma, disiplin soruşturması, cezai soruşturma, aşırı güç kullanımı, usul yükümlülükleri.
Davanın Özü
İleri sürülebilir bir kötü muamele iddiası varsa, bu iddianın, delillerin toplanıp ilgililerin ifadeleri alınmak suretiyle etkili soruşturulmaması işkence yasağını usul yönünden ihlal eder.
KARARIN ÖZETİ
Olaylar ve Olgular:
Gelen bir ihbar üzerine, polis tarafından başvurucunun bulunduğu evde arama yapılmış ve ecstasy hapları ile bir ateşli silah ele geçirilmiştir. Başvurucunun gözaltına alınması sırasında, polis ile başvurucu arasında yaşanan ve taraftarca farklı şekilde anlatılan olayda başvurucu ile polislerden ikisi vücutlarının farklı bölgelerinden yaralanmış, bu yaralanmalar aynı gün tıbbi raporlarla tespit edilmiştir. Başvurucuya göre, kendisinin yaralanması polislerin cop ve silahla dövmesi sonucu gerçeklemiştir. Polislere göre ise başvurucu, gözaltına almaya direndiği sırada düşerek kafasını yere vurmuş, kendileri de başvurucunun saldırısı sonucu yaralanmış, ayrıca başvurucu kendilerine hakaret etmiştir.
Başvurucunun, kötü muamele gördüğü iddiasıyla polisler aleyhine yaptığı şikâyet üzerine yapılan soruşturmada, savcılık, başvurucunun, polislerin ve tanıkların ifadesini almadan polislerin yetkilerinin sınırları dışına çıkmadıkları gerekçesiyle takipsizlik kararı vermiştir. Polisler hakkında, bağlı bulundukları kurum tarafından disiplin soruşturması da yapılmış, başvurucunun, polislerin ve tanıkların ifadeleri alınmış, soruşturma sonucunda polislerin yetki sınırlarının dışına çıkmadığı tespit edilmiştir.
Başvurucu, hakkında direnme, hakaret ve ruhsatsız silah bulundurma suçlarından açılan ceza davası sonucu mahkûm olmuş, verilen karar Yargıtay tarafından onanmıştır.
İddialar:
Başvurucu, polislerin kendisine kötü muamele yaptığını ve buna karşı etkili başvuru yapamadığını belirterek, AİHS’nin 3 ve 13. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Hükümetin Savunması:
Hükümet, başvurucunun gözaltına almaya direndiğini, kullanılan gücün orantısız olmadığını savunmuştur.
Hukuki Değerlendirme:
Mahkeme başvuruyu sadece 3. maddeden ele almıştır.
3. maddenin esası yönünden;
3. maddenin usul güvenceleri yönünden;
Mahkeme, olayla ilgili tüm bilgi ve belgeler ile başvurucu, polisler ve tanıkların ifadeleri dikkate alınarak karar verilen başvurucunun yargılandığı ve mahkûm olduğu dava dosyası ile disiplin soruşturması evrakını esas alarak yaptığı değerlendirmede, başvurucu ve polislerin ayrı ayrı yaralanmış olmalarını, bu yaralanmaların yüzeysel olmasını, mevcut yaralanmaların başvurucunun değil, polislerin iddialarıyla uyumlu olmasını, dolayısıyla gözaltına direnmeye orantılı müdahale edilmiş olmasını dikkate alarak AİHS’nin 3. maddesinin esas yönünden ihlal edilmediği sonucuna varmıştır.
Mahkeme, AİHS’nin 3. maddesi kapsamında, “ileri sürülebilir” bir kötü muamele iddiası ve buna ilişkin “makul şüphe” varsa ulusal makamların etkili bir soruşturma yapmakla yükümlü olduklarını hatırlatmış, başvuru konusu olayda, başvurucunun yargılandığı dava ile disiplin soruşturmasında tüm bilgi ve belgeler toplanmasına ve ilgili kişiler dinlenmesine rağmen, başvurucunun kötü muamele iddiasına ilişkin cezai soruşturmanın bunlardan önce yapılıp ilgili kişiler dinlenmeden tamamlandığını belirtmiş, etkili soruşturma yapılmayarak AİHS’nin 3. maddesinin usul yönünden ihlal edildiğine ve manevi zarar karşılığı tazminat ödenmesine karar vermiştir.
Full & Egal Universal Law Academy