© Translations published on
Permission to re-publish this translation has been granted by
for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC.
Vamvakas gegn Grikklandi (nr. 2)
Dómur frá 9. apríl 2015
Mál nr. 2870/11
6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi
Meðferð sakamáls. Réttindi sakbornings. Aðstoð lögmanns.
1. Málsatvik
Kærandi er grískur ríkisborgari fæddur árið 1953. Þann 16. janúar 2006 var hann dæmdur í átta ára fangelsi fyrir fjársvik og skjalafals. Þegar áfrýjunardómstóll átti að taka málið fyrir þann 20. maí 2009 tilkynnti kærandi réttinum að hann yrði ekki viðstaddur sjálfur, en að tveir lögmenn myndu koma fram fyrir sína hönd. Þegar til kom mætti þó hvorugur þeirra. Dómstóllinn skipaði kæranda nýjan lögmann og frestaði dómþingi til 27. maí 2009 til að gefa honum færi á að kynna sér skjöl málsins.
Þann 27. maí 2009 stytti áfrýjunardómstóllinn dóminn yfir kæranda í sjö ára fangavist. Þann 1. júní 2009 áfrýjaði kærandi dóminum til Hæstaréttar Grikklands og óskaði eftir því að honum yrði skipaður lögmaður. Kæranda var skipaður lögmaður 2. janúar 2010, en málinu var vísað frá 25. febrúar sama ár þar sem kærandi hafði ekki mætt við fyrirtöku hjá réttinum. Að sögn kæranda hafði lögmaður hans fullvissað hann um að hann myndi mæta. Lögmaðurinn kom þó hvorki fyrir dóminn né veitti kæranda neinar skýringar á fjarveru sinni.
2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum
Kæran
Kærandi taldi að hann hefði ekki notið raunhæfrar lögfræðiaðstoðar, enda hefði skipaður lögmaður hans látið undir höfuð leggjast að sækja dómþing og hefði það leitt til þess að máli hans var vísað frá Hæstarétti Grikklands. Kærandi taldi að með þessu hefði verið brotið gegn réttindum hans samkvæmt 1. og 3. mgr. 6. gr. sáttmálans.
Niðurstaða
Dómstóllinn lagði áherslu á að markmið sáttmálans væri að tryggja raunverulega vernd réttinda, en ljóst væri að skipun lögmanns væri ekki fullnægjandi ein og sér til að tryggja rétt sakbornings til að halda uppi vörnum. Talið var að ríkjum gæti verið skylt að grípa til aðgerða þegar athygli þeirra væri vakin á annmörkum við málsvörn fyrir dómstólum. Þó leiddi skylda til íhlutunar eingöngu af 3. mgr. 6. gr. sáttmálans þegar bersýnilegt væri að skipaður lögmaður sinnti ekki hlutverki sínu. Væri lögbærum yfirvöldum gert viðvart um slík tilvik yrðu þau að skipa nýjan lögmann eða tryggja að viðkomandi lögmaður rækti hlutverk sitt, enda væri ókeypis réttaraðstoð ella merkingarlaus.
Talið var að þegar lögmaður, sem hefði verið sérstaklega skipaður til að sinna málsvörn fyrir skjólstæðing, kæmist af einhverjum ástæðum ekki við fyrirtöku máls bæri honum að gera viðvart um slíkt og grípa til viðeigandi ráðstafana til að vernda réttindi og hagsmuni skjólstæðings síns. Lögmaður kæranda virtist aldrei hafa útskýrt að hann gæti ekki rækt hlutverk sitt. Í þessu tilviki var talið ólíklegt að viðkomandi lögmaður hefði með símtali óskað eftir frestun fyrirtökunnar líkt og hann hélt nú fram, enda hefði honum þá áreiðanlega verið kynnt að nauðsynlegt væri að senda skriflega beiðni um slíkt eða fá annan lögmann til að mæta fyrir dóminn á tilsettum degi og biðja um frestun.
Dómstóllinn taldi að þar sem grísk lög gerðu ekki ráð fyrir því að unnt væri að breyta ákvörðun um frávísun máls hefði Hæstarétti Grikklands borið að kanna nánar ástæður fjarvistar lögmanns kæranda. Þannig hefði mátt vera ljóst að viðkomandi lögmaður sinnti ekki hlutverki sínu og bar að fresta fyrirtöku til að afla frekari skýringa á þeirri stöðu sem uppi var. Samkvæmt þessu taldi dómstóllinn að brotið hefði verið gegn 1. mgr. og c-lið 3. mgr. 6. gr. sáttmálans með því að tryggja ekki rétt kæranda til málsvarnar með fullnægjandi hætti.
Gríska ríkinu var gert að greiða kæranda 2000 evrur í miskabætur.
Full & Egal Universal Law Academy